Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

QSOFA nədir və xəstə yaxınları nələrə diqqət etməlidir?

QSOFA nədir və xəstə yaxınları nələrə diqqət etməlidir?

TİBB

34

19.05.2026, 17:30

Təəssüf ki, tez-tez evdə gecikdirilərək kritik həddə ağırlaşmış xəstələr görməli oluruq. Xüsusilə yaşlı xəstələr arasında "keçər, düzələr, adi xəstəlikdir" deyərək müalicə olunmayan sadə yuxarı tənəffüs yolu, sidik yolu infeksiyalarının bəzən ağır sepsis, septik şok, müxtəlif ensefalopatiyalarla və s. nəticələnə bilir.

Bəs qSOFA nədir və xəstə yaxınları nələrə diqqət etməlidir?

Mövzu ilə bağlı oxu24.com-a danışan  infeksionist Roza Murad bildirib ki,qSOFA - infeksion şübhəsi olan xəstələrdə vəziyyətin ağırlığını və ölüm riskini sürətlə təyin etmək üçün istifadə olunan 3 parametrli sadə bir şkaladır. Hər hansı laborator analiz tələb etmədiyi üçün ağır xəstəni evdə də qSOFA ilə qiymətləndirmək mümkündür.

Bu parametrlər hansılardır?

1) Tənəffüs sayının artması - dəqiqəlik tənəffüs sayının 22 dən artıq olması - bəsit şəkildə smartfonunuzun taymerindən istifadə etməklə 1 dəqiqə ərzindəki tənəffüs almasını və ya verməsini (ikisindən biri) saymaqla öyrənmək olar

2) Sistolik(yuxarı təzyiq) qan təzyiqinin <100 mmHg aşağı olması. İşlək təzyiqi davamlı yüksək olan xəstələrdə isə bu onun gündəlik ölçülən təzyiqindən 30-40 mm aşağı olması halında da nəzərə alınmalıdır. Yəni, məsələn gündəlik təzyiqi 180 mm olan biri üçün 150 mm və aşağısı həyəcan təbili ola bilər. Sadə təzyiqölçən cihazlarla ailə üzvlərinizin təzyiqinə nəzarət edə bilərsiniz.

3) Huşun alaqaranlıqlaşması - bu ən yanlış anlaşılandır. Çünki, huş dəyişikliyi dedikdə əksər hallarda bayılma, koma başa düşülür.

Lakin, xüsusən 65+yaşlı, şəkərli diabeti olan, yanaşı ürək, böyrək, qaraciyər, ağciyər xəstəliyi olan xəstələrdə ilk başda özünü sadə yuxululuq halının olması - söhbət əsnasında yuxulayır, çağırdıqda tam oyana bilmir; gözlənilməz aqressiivlik; cümlə qura bilməmə - çağırışa qırıq-qırıq sözlər, anlaqsız səslərlə cavab verir; səndələmə, evin içində istiqaməti təyin edə bilməmə kimi göstərə bilər. Daha ağır mərhələdə isə xəstə gözünü açmır, səsə ağrıya reaksiya vermir.

Bu 3 haldan hər biri ciddidir və həyati əhəmiyyətlidir.

Xüsusilə 3 - cü punktda olan əlamətləri olan xəstənin artıq tam adekvat olmadığını nəzərə alın və imtina etməsinə baxmayaraq dərhal təcili yardıma və ya xəstəxanaya müraciət edin.

Nigar