HPV xərçəng riskini artıra bilər – Mütəxəssislərdən vacib çağırış

TİBB

14.07.2026, 11:54

İnsan orqanizmində uzun müddət heç bir əlamət vermədən qala bilən viruslardan biri də insan papilloma virusudur (HPV). Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu virus dünyanın ən geniş yayılmış infeksiyalarından hesab olunur və əksər hallarda cinsi yolla ötürülür. Dəridə yaranan ziyillər, ət xalları və papilomaya bənzər törəmələr isə virusun əsas əlamətlərindən biri ola bilər. Həkimlər xəbərdarlıq edirlər ki, bu cür dəyişikliklərə laqeyd yanaşmaq gələcəkdə daha ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

Həkimlərin Oxu24.com-a verdiyi açıqlamaya görə, HPV infeksiyası halların təxminən 90-95 faizində cinsi yolla yoluxur. Virus uzun müddət heç bir əlamət vermədən orqanizmdə qala bilər və immun sistemi zəiflədikdə müxtəlif dəri törəmələri, ziyillər və papilomalar şəklində özünü göstərə bilər. Bəzi HPV tipləri isə uşaqlıq boynu, cinsiyyət orqanları, ağız boşluğu və digər nahiyələrdə xərçəng riskini artırdığı üçün xüsusi nəzarət tələb edir.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, HPV-nin diaqnostikası yalnız vizual baxışla məhdudlaşmır. Virusun hansı tipə aid olduğunu müəyyən etmək üçün laborator müayinələr aparılmalıdır. Ən etibarlı üsullardan biri PCR metodu ilə HPV genotiplərinin təyin edilməsidir. Qadınlarda əlavə olaraq Pap-smear (Pap test), HPV testi, zərurət olduqda isə kolposkopiya və biopsiya aparılır. Kişilərdə isə əsasən uroloji və ya dermatoveneroloji müayinə, eləcə də papilomaların vizual qiymətləndirilməsi həyata keçirilir.

Həkimlər bildirirlər ki, müalicənin vacib mərhələlərindən biri mövcud papiloma və kondilomaların aradan qaldırılmasıdır. Bunun üçün müasir tibbdə müxtəlif üsullardan istifadə olunur. Bunlara maye azotla krioterapiya, lazer üsulu, elektrokoaqulyasiya, iri törəmələrin cərrahi yolla çıxarılması, həmçinin xüsusi kimyəvi preparatlarla müalicə daxildir. Hansı metodun seçilməsi isə törəmənin ölçüsündən, yerləşdiyi nahiyədən və xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq həkim tərəfindən müəyyən edilir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, yalnız papilomaların götürülməsi virusun tam müalicə olunması demək deyil. İmmun sisteminin gücləndirilməsi də müalicənin ayrılmaz hissəsidir. Bunun üçün sağlam qidalanma, kifayət qədər yuxu, fiziki aktivlik, siqaretdən uzaq durmaq və stresin azaldılması mühüm rol oynayır. Zərurət yarandıqda isə immun sistemini dəstəkləyən preparatlar həkim məsləhəti ilə istifadə oluna bilər.

Həkimlər xüsusilə onkoloji risk daşıyan HPV tiplərinin davamlı nəzarətdə saxlanılmasının vacibliyini qeyd edirlər. Belə hallarda xəstələr müəyyən dövrlərdə təkrar müayinələrdən keçməli, Pap-smear və digər analizləri vaxtında verməlidirlər. Erkən aşkarlanan dəyişikliklər gələcəkdə xərçəngin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.

Mütəxəssislərin fikrincə, HPV-dən qorunmağın ən effektiv yollarından biri peyvənddir. Peyvəndin xüsusilə 9-14 yaş arasında vurulması daha yüksək qoruyuculuq təmin edir. Bununla yanaşı, bəzi hallarda daha yuxarı yaş qruplarında da həkim məsləhəti ilə peyvənd tətbiq oluna bilər.

Həkimlər bir vacib məqama da diqqət çəkirlər: HPV aşkarlanmış şəxsin cinsi partnyoru da mütləq müayinədən keçməlidir. Çünki virusun yalnız bir nəfərdə müalicə olunması kifayət etmir. Partnyorun da müayinə və zərurət olduqda müalicə alması virusun təkrar yoluxmasının və yayılmasının qarşısını almaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Sonda mütəxəssislər vətəndaşlara çağırış edirlər ki, dəridə və ya cinsiyyət nahiyəsində yaranan hər hansı papiloma, ziyil və ya şübhəli törəməni özbaşına müalicə etməyə çalışmasınlar. Vaxtında həkimə müraciət etmək, düzgün diaqnostika və müasir müalicə üsullarından istifadə etmək həm sağlamlığın qorunması, həm də gələcək ağır fəsadların qarşısının alınması üçün ən doğru addımdır.

Jalə

Həmçinin oxuyun