Kainatın ən böyük sirli bölgələrindən biri –Nəhəng boşluqda nə var?
11 Sentyabr 2026, 21:00
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
MARAQLI
447
16.07.2026, 14:35
Kosmosun ucsuz-bucaqsız dərinliklərində, Günəşdən milyardlarla kilometr uzaqlıqda səssiz və soyuq bir dünya dövr edir. Vaxtilə dərsliklərimizin baş qəhrəmanı olan, lakin sonradan statusu əlindən alınan bu sirli göy cismi — Plutondur.
Oxu24.com oxucularına kosmosun bu ən mübahisəli və maraqlı "cırtdan" planetinin hekayəsini təqdim edir:
1. Doqquzuncu planetin kəşfi
Pluton ilk dəfə 1930-cu ildə kəşf edilib. Uzun illər boyu o, Günəş sisteminin doqquzuncu planeti kimi qəbul olunurdu. Hətta məktəb kitablarında adı digər nəhəng planetlərlə yanaşı yazılırdı. Lakin texnologiyanın inkişafı alimlərin kainata baxışını dəyişdi. Günəş sisteminin kənar bölgələrində Plutona bənzər digər cisimlər də aşkar edildikcə, onun statusu sual altına düşməyə başladı.
2. –230°C şaxta və əbədi alaqaranlıq
Pluton buz və qayalardan ibarət, olduqca soyuq bir dünyadır. Buradakı temperatur təxminən -230°C-yə qədər enir. Günəş işığı bu uzaq nöqtəyə o qədər zəif çatır ki, Plutonda gündüz vaxtı belə, Yerdəki alaqaranlıq mühiti xatırladır.
3. Tarixi qərar: Planet statusunun itirilməsi
2006-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı (IAU) toplandı və planet anlayışına yeni tərif verdi. Bu yeni kriteriyalara cavab vermədiyi üçün Pluton rəsmi olaraq planet statusundan çıxarıldı və "cırtdan planet" elan olundu. Bu qərar bütün dünyada böyük müzakirələrə və elmi mübahisələrə səbəb oldu; bir çoxları Plutonun yenə də planet sayılmalı olduğunu müdafiə edirdi.
4. Ürək formalı buz düzənliyi: "New Horizons"un kəşfi
2015-ci ildə kosmik tədqiqat tarixində mühüm bir hadisə baş verdi. NASA-nın "New Horizons" kosmik aparatı Plutonun yaxınlığından keçərək bu uzaq dünyanın ilk dəqiq və yaxın şəkillərini Yerə göndərdi.
•Şəkillərdə ən çox diqqət çəkən detal Plutonun üzərindəki nəhəng, ürək formasını xatırladan buz düzənliyi oldu.
•Plutonu kəşf edən astronomun şərəfinə bu əraziyə sonradan "Tombaugh Regio" adı verildi.
Bu gün Pluton rəsmən planet sayılmasa da, o, hələ də Günəş sisteminin ən sirli, maraqlı və kəşf olunmağı gözləyən künclərindən biridir. Qaranlıq kosmosun dərinliyində öz səssiz səyahətinə davam edən bu buzlu dünyaya bəşəriyyətin bir gün yenidən qonaq gedəcəyi isə şübhəsizdir.
Şahbaz
00:51 / 13 Sentyabr 2026
24
00:35 / 13 Sentyabr 2026
132
00:14 / 13 Sentyabr 2026
312
00:06 / 13 Sentyabr 2026
149
23:49 / 12 Sentyabr 2026
62
23:38 / 12 Sentyabr 2026
116
23:34 / 12 Sentyabr 2026
63
23:31 / 12 Sentyabr 2026
58
22:35 / 12 Sentyabr 2026
65
22:31 / 12 Sentyabr 2026
59
22:26 / 12 Sentyabr 2026
92
22:25 / 12 Sentyabr 2026
130
22:22 / 12 Sentyabr 2026
76
22:14 / 12 Sentyabr 2026
79
22:13 / 12 Sentyabr 2026
581
22:02 / 12 Sentyabr 2026
290
21:52 / 12 Sentyabr 2026
146
21:34 / 12 Sentyabr 2026
286
21:25 / 12 Sentyabr 2026
1588
21:20 / 12 Sentyabr 2026
70
21:14 / 12 Sentyabr 2026
79
21:05 / 12 Sentyabr 2026
67
20:48 / 12 Sentyabr 2026
76
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.