Pluton haqqında MARAQLI FAKTLAR: Onun planet statusu niyə dəyişdirildi?  

Kosmosun ucsuz-bucaqsız dərinliklərində, Günəşdən milyardlarla kilometr uzaqlıqda səssiz və soyuq bir dünya dövr edir. Vaxtilə dərsliklərimizin baş qəhrəmanı olan, lakin sonradan statusu əlindən alınan bu sirli göy cismi — Plutondur.

Oxu24.com oxucularına kosmosun bu ən mübahisəli və maraqlı "cırtdan" planetinin hekayəsini təqdim edir:

1. Doqquzuncu planetin kəşfi

Pluton ilk dəfə 1930-cu ildə kəşf edilib. Uzun illər boyu o, Günəş sisteminin doqquzuncu planeti kimi qəbul olunurdu. Hətta məktəb kitablarında adı digər nəhəng planetlərlə yanaşı yazılırdı. Lakin texnologiyanın inkişafı alimlərin kainata baxışını dəyişdi. Günəş sisteminin kənar bölgələrində Plutona bənzər digər cisimlər də aşkar edildikcə, onun statusu sual altına düşməyə başladı.

2. –230°C şaxta və əbədi alaqaranlıq

Pluton buz və qayalardan ibarət, olduqca soyuq bir dünyadır. Buradakı temperatur təxminən -230°C-yə qədər enir. Günəş işığı bu uzaq nöqtəyə o qədər zəif çatır ki, Plutonda gündüz vaxtı belə, Yerdəki alaqaranlıq mühiti xatırladır.

3. Tarixi qərar: Planet statusunun itirilməsi

2006-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı (IAU) toplandı və planet anlayışına yeni tərif verdi. Bu yeni kriteriyalara cavab vermədiyi üçün Pluton rəsmi olaraq planet statusundan çıxarıldı və "cırtdan planet" elan olundu. Bu qərar bütün dünyada böyük müzakirələrə və elmi mübahisələrə səbəb oldu; bir çoxları Plutonun yenə də planet sayılmalı olduğunu müdafiə edirdi.

4. Ürək formalı buz düzənliyi: "New Horizons"un kəşfi

2015-ci ildə kosmik tədqiqat tarixində mühüm bir hadisə baş verdi. NASA-nın "New Horizons" kosmik aparatı Plutonun yaxınlığından keçərək bu uzaq dünyanın ilk dəqiq və yaxın şəkillərini Yerə göndərdi.

•Şəkillərdə ən çox diqqət çəkən detal Plutonun üzərindəki nəhəng, ürək formasını xatırladan buz düzənliyi oldu.

•Plutonu kəşf edən astronomun şərəfinə bu əraziyə sonradan "Tombaugh Regio" adı verildi.

Bu gün Pluton rəsmən planet sayılmasa da, o, hələ də Günəş sisteminin ən sirli, maraqlı və kəşf olunmağı gözləyən künclərindən biridir. Qaranlıq kosmosun dərinliyində öz səssiz səyahətinə davam edən bu buzlu dünyaya bəşəriyyətin bir gün yenidən qonaq gedəcəyi isə şübhəsizdir.

Şahbaz

Həmçinin oxuyun

İşləyən şəxslərə VACİB XƏBƏR: Məzuniyyət belə veriləcək

Məktəbli faciəli şəkildə həyatını itirdi  - FOTO

5 oktyabrda bu bürclərə uğurlu olacaq   —  ULDUZ FALI

10 gün ərzində qeydiyyata düşməyənləri CƏRİMƏ GÖZLƏYİR – Hüquqşünas açıqladı