Göz təzyiqinin normal olması sizi aldatmasın! – HƏKİM DANIŞDI  

Qlaukoma gözün görmə sinirini zədələyən, vaxtında aşkarlanmadıqda görmə qabiliyyətinin tədricən və geri dönməz şəkildə itirilməsinə səbəb ola bilən ciddi göz xəstəliklərindən biridir. Bu xəstəliklə bağlı ən böyük yanlış təsəvvürlərdən biri isə dərman istifadə etdikdən sonra gözdaxili təzyiqin aşağı düşməsini təhlükənin tam aradan qalxması kimi qiymətləndirməkdir. Halbuki təzyiqin müəyyən müddət normal göstəricidə olması xəstəliyin dayandığı və görmə sinirinin artıq zədələnmədiyi anlamına gəlmir.

Oftalmoloq Benjamin Kərimov Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, qlaukoma xəstələrinin müalicə prosesində yol verdiyi əsas səhvlərdən biri dərman damcılarından istifadə etdikdən sonra gözdaxili təzyiqin aşağı düşməsini sağalma əlaməti hesab etmələridir. Onun sözlərinə görə, qlaukoma uzunmüddətli nəzarət tələb edən xəstəlikdir və müalicənin effektivliyi yalnız bir dəfə ölçülən təzyiq göstəricisi ilə qiymətləndirilməməlidir.

Həkim diqqətə çatdırıb ki, gözdaxili təzyiqin normal göstəricisi adətən 10-21 mm civə sütunu arasında qəbul edilir. Lakin bu rəqəmlər bütün insanlar üçün eyni təhlükəsizlik həddi hesab olunmur. Çünki qlaukoma zamanı əsas məsələ təkcə təzyiqin yüksək olub-olmaması deyil, həmin təzyiqin konkret xəstənin görmə sinirinə necə təsir göstərməsidir. Bəzi insanlarda təzyiq nisbətən yüksək olsa da, görmə sinirində zədələnmə müşahidə olunmaya bilər. Digər şəxslərdə isə təzyiq normal hesab edilən həddə olsa belə, qlaukoma inkişaf edə bilər. Bu səbəbdən xəstənin müalicəsində fərdi hədəf təzyiq müəyyənləşdirilməlidir. Həkim xəstəliyin mərhələsini, görmə sinirinin vəziyyətini, görmə sahəsində baş verən dəyişiklikləri və digər klinik göstəriciləri nəzərə alaraq təzyiqin hansı səviyyədə saxlanılmalı olduğunu müəyyən edir. Bir xəstə üçün kifayət edən göstərici digər xəstədə görmə sinirinin qorunması baxımından yetərli olmaya bilər.

Benjamin Kərimovun diqqət çəkdiyi digər mühüm məqamlardan biri də gözdaxili təzyiqin gün ərzində dəyişməsidir. Belə ki, təzyiq səhər, günorta və axşam saatlarında eyni səviyyədə olmaya bilər. Hətta bəzi insanlarda gecə saatlarında və yuxu zamanı da təzyiq dəyişiklikləri baş verə bilər. Buna görə də yalnız səhər saatlarında aparılan bir ölçmənin nəticəsinə əsaslanaraq xəstənin vəziyyətinin tam nəzarətdə olduğunu düşünmək düzgün deyil.Məsələn, xəstə səhər dərman damcısından istifadə etdikdən sonra təzyiqin aşağı düşdüyünü görə bilər. Lakin günün digər saatlarında göstəricilərin yenidən yüksəlməsi mümkündür. Əgər təzyiq uzun müddət xəstənin görmə siniri üçün təhlükəli səviyyədə qalırsa, dərman istifadəsinə baxmayaraq zədələnmə prosesi davam edə bilər. Bu isə xəstənin görmə qabiliyyətinin tədricən zəifləməsi ilə nəticələnə bilər.

Burada vacib məqam ondan ibarətdir ki, qlaukoma zamanı görmə sinirində yaranan zədələnmə əksər hallarda geri qaytarılmır. Yəni itirilmiş görmə qabiliyyətini sonradan dərman vasitəsilə tam bərpa etmək mümkün olmaya bilər. Müalicənin başlıca məqsədi mövcud görmə qabiliyyətini qorumaq, xəstəliyin inkişafını ləngitmək və mümkün qədər görmə sinirinin əlavə zədələnməsinin qarşısını almaqdır.

Oftalmoloqun yanaşmasına görə, dərman müalicəsi zamanı əsas məqsəd gözdaxili təzyiqi xəstə üçün müəyyən edilmiş təhlükəsiz hədəf səviyyədə saxlamaqdır. Əgər istifadə olunan preparatlar bu nəticəni təmin etmirsə, müalicə strategiyasına yenidən baxılmalıdır. Belə hallarda həkim dərmanın dozasını, qəbul qaydasını və ya preparatın özünü dəyişə, əlavə müalicə üsulları təyin edə bilər. Bəzi xəstələrdə isə lazer prosedurları və ya cərrahi müdaxilə gündəmə gələ bilər.

Xüsusilə dərman damcılarının təzyiqi kifayət qədər aşağı salmadığı, xəstəliyin irəlilədiyi və görmə sinirinin zədələnməsinin davam etdiyi hallarda cərrahi müalicə mühüm seçimlərdən birinə çevrilir. Bununla belə, əməliyyat qərarı yalnız təzyiqin müəyyən bir rəqəmdən yüksək olması əsasında verilmir. Həkim xəstəliyin gedişini, görmə sinirindəki dəyişiklikləri, əvvəlki müalicənin nəticələrini və fərdi riskləri birlikdə qiymətləndirir. Buna görə də dərman müalicəsinin istənilən göstəricini təmin etməməsi avtomatik olaraq hər xəstənin əməliyyat olunmalı olduğu anlamına gəlmir.

Qlaukoma xəstələrinin müalicə zamanı diqqət etməli olduğu digər məsələ isə dərman damcılarından düzgün və davamlı istifadə edilməsidir. Bəzi xəstələr təzyiq göstəriciləri yaxşılaşdıqdan sonra dərmanları özbaşına dayandırır və ya istifadənin tezliyini azaldırlar. Bu isə xəstəliyin yenidən nəzarətdən çıxmasına səbəb ola bilər. Qlaukoma xroniki xəstəlik olduğundan müalicə həkimin müəyyən etdiyi qaydada davam etdirilməli, nəzarət müayinələri isə təxirə salınmamalıdır.

Xəstəliyin izlənilməsi zamanı yalnız gözdaxili təzyiqin ölçülməsi də kifayət etmir. Görmə sinirinin vəziyyətinin müayinəsi, görmə sahəsinin yoxlanılması və ehtiyac olduqda optik koherent tomoqrafiya kimi müayinələr də aparılmalıdır. Bu müayinələr xəstəliyin irəliləyib-irəliləmədiyini müəyyənləşdirməyə və müalicə taktikasını vaxtında dəyişməyə kömək edir.

Beləliklə, qlaukoma zamanı təzyiqin bir dəfə normal çıxması xəstənin təhlükəni geridə qoyduğu anlamına gəlmir. Əsas məsələ gözdaxili təzyiqin uzun müddət fərdi hədəf səviyyədə saxlanılması və görmə sinirinin mütəmadi nəzarətdə olmasıdır. Xəstələr dərman müalicəsini özbaşına dayandırmamalı, təzyiq göstəricilərində dəyişiklik müşahidə etdikdə və ya müalicənin kifayət etmədiyini düşündükdə mütləq oftalmoloqa müraciət etməlidirlər.

Nigar

Həmçinin oxuyun

Elektromobil alanlar peşman olur?  —  Maşın ustası CAVABLANDIRDI

Rusiya Bakı və İrəvanın adını ÇƏKDİ: Şoyqunun açıqlamasının İLGİNC DETALI

4 şəhərimizdəki hava limanlarının koordinatlarını SEPAH-a kim ötürüb? – ŞOK AD 

Küçədə siqaret çəkənlər hansı halda cərimələnə bilər?