Bu halda da aliment alına bilər — Hüquqşünas AÇIQLADI

HÜQUQ

609

05.05.2026, 21:30

Boşanma prosesi uzandıqda uşağın aliment hüququ necə qorunur?

Boşanma ilə bağlı məhkəmə çəkişmələri zamanı ən həssas və prioritet məsələ azyaşlı uşaqların hüquqlarının qorunmasıdır. Praktikada tez-tez rast gəlinən hallardan biri də odur ki, tərəflər boşanma iddiası qaldırsalar da, proses müxtəlif səbəblərdən uzanır və bu müddətdə uşağın maddi təminatı ilə bağlı boşluq yaranır. Mütəxəssislər isə bildirir ki, qanunvericilik belə hallarda uşağın hüquqlarının pozulmaması üçün xüsusi mexanizmlər təqdim edir.

Oxu24.com-a açıqlamasında hüquqşünas Hadı Hüseynov qeyd edib ki, boşanma prosesi bəzi hallarda 3 aydan başlayaraq 5-6 aya, hətta daha uzun müddətə qədər davam edə bilər. Bu isə o deməkdir ki, uşağın gündəlik tələbatı – qida, geyim, təhsil, tibbi xidmət və digər zəruri ehtiyaclar bu müddət ərzində fasiləsiz şəkildə təmin olunmalıdır.

Onun sözlərinə görə, valideynlər çox zaman yalnız boşanma iddiası qaldırmaqla kifayətlənir və aliment məsələsini yekun qərara saxlayırlar. Halbuki bu, düzgün yanaşma deyil. Belə hallarda məhkəməyə əlavə ərizə təqdim olunmalı və müvəqqəti təminat tədbiri çərçivəsində alimentin təyin edilməsi tələb edilməlidir.

Bu hüquqi mexanizm sayəsində məhkəmə yekun qərar qəbul edənədək uşağın maddi təminatı üçün müvəqqəti qaydada aliment müəyyən edir. Beləliklə, boşanma prosesi davam etdiyi müddətdə belə uşaq maliyyə baxımından təminatsız qalmır və onun hüquqları qorunur.

Mütəxəssis vurğulayır ki, bu cür müraciətlər məhkəmə tərəfindən operativ qaydada baxılır və qısa müddət ərzində qərar verilə bilər. Bu da uşağın uzun müddət maddi çətinliklərlə üzləşməsinin qarşısını alır.

Eyni zamanda hüquqşünas bildirir ki, alimentin məbləği müəyyən edilərkən tərəflərin maddi vəziyyəti, uşağın ehtiyacları və digər sosial amillər nəzərə alınır. Bəzi hallarda bu məbləğ sabit pul şəklində, bəzi hallarda isə valideynin gəlirinə uyğun faizlə müəyyən edilə bilər.

Digər mühüm məqam isə ondan ibarətdir ki, boşanma prosesi davam edərkən tərəflər arasında əlavə mübahisələr – məsələn, uşağın kimdə qalması, görüş hüquqları və s. – də yaranır. Bu kimi hallarda da məhkəmə uşağın maraqlarını əsas götürərək qərar verir.

Hüquqşünas Hadı Hüseynov valideyn məsuliyyətinə xüsusi diqqət çəkərək qeyd edir ki, qanun yalnız hüquqi çərçivə yaradır, lakin uşağın rifahı ilk növbədə valideynlərin vicdan və məsuliyyət hissindən asılıdır:

“Valideynlər unutmamalıdır ki, uşaq tərəf deyil, tərəflərin ortaq məsuliyyətidir. Ona görə də çalışmaq lazımdır ki, kiminsə vasitəsilə deyil, birbaşa özləri övladlarına sahib çıxsınlar.”

Hüquqşünas əlavə edir ki, bəzi valideynlər aliment məsələsini şəxsi münasibətlərin alətinə çevirir, bu isə yolverilməzdir. Çünki aliment valideynlər arasında deyil, birbaşa uşağın hüququ kimi nəzərdə tutulur və bu hüquq heç bir halda məhdudlaşdırıla bilməz.

Qeyd edək ki, mövcud qanunvericiliyə əsasən, uşağın maraqları bütün digər məsələlərdən üstün tutulur və məhkəmələr də qərar qəbul edərkən məhz bu prinsipi əsas götürür.

Sonda mütəxəssislər valideynlərə tövsiyə edir ki, boşanma prosesində emosiyalara qapılmadan, hüquqi imkanlardan düzgün istifadə etsinlər və ən əsası, uşağın maddi və mənəvi rifahını hər şeydən üstün tutsunlar. Çünki sağlam gələcək məhz bu gün verilən düzgün qərarlardan başlayır.

Hazırladı: Turan

Həmçinin oxuyun