Dünyanın ən sürətli rəng dəyişdirən balığı: Təbiətin inanılmaz çevrilmə möcüzəsi

MARAQLI

01.07.2026, 14:49

Bir çox insan rəng dəyişdirməkdən söhbət düşəndə ilk olaraq meduza xatırlayır. Həqiqətən də, meduzalar saniyələr içində rəng və naxışlarını dəyişə bilən möhtəşəm canlılardır. Lakin dənizlərin daha az tanınan sakinləri arasında elə balıqlar var ki, onların keçirdiyi dəyişiklik təkcə dərinin rəngi ilə məhdudlaşmır.

Oxu24.com xəbər verir ki, alimlərin diqqətini çəkən ən maraqlı canlılardan biri də bəzi antiya balığı növləridir. Bu balıqlar sosial şərait dəyişdikdə cəmi bir neçə gün ərzində həm görünüşlərini, həm də bioloji xüsusiyyətlərini tamamilə dəyişdirə bilirlər.

Araşdırmalar göstərir ki, sürü daxilində dominant erkək balıq öldükdə və ya yoxa çıxdıqda, ən güclü dişi fərd onun yerini tutmağa başlayır. Bunun üçün isə inanılmaz bir proses baş verir: dişi balıq erkəyə çevrilir.Bu dəyişiklik zamanı ilk diqqət çəkən məqam rənglərin dəyişməsidir. Balığın dərisindəki piqment hüceyrələri yenidən fəaliyyət göstərir, əvvəlki rəng çalarları yox olur və yerini tamamilə fərqli, daha parlaq və dominantlığı ifadə edən rənglər tutur.

Lakin məsələ yalnız xarici görünüşlə bitmir. Əslində, rəng dəyişikliyi orqanizmdə baş verən daha böyük bioloji çevrilmənin sadəcə görünən hissəsidir.Balığın hormonal sistemi qısa müddət ərzində yenidən proqramlaşdırılır. Estrogen səviyyəsi azalır, testosteron və digər kişi hormonlarının miqdarı artır. Bunun nəticəsində davranış formaları, aqressivlik səviyyəsi və sosial mövqeyi dəyişir.

Ən heyrətamiz məqamlardan biri isə reproduktiv sistemin yenidən formalaşmasıdır. Dişi fərdin yumurtalıqları zamanla erkək cinsiyyət orqanlarına çevrilir və balıq artıq sürünün yeni lideri kimi çoxalma funksiyasını yerinə yetirməyə başlayır.Bütün bu dəyişikliklər bəzi növlərdə cəmi 48 saat ərzində başlayır və çox qısa müddətdə nəzərəçarpacaq səviyyəyə çatır. Bu, canlılar aləmində nadir rast gəlinən fenomenlərdən biri hesab olunur.İnsan orqanizminin sadə bir toxumanı bərpa etməsi üçün həftələr, bəzən aylar tələb olunduğunu nəzərə alsaq, bu balıqların həyata keçirdiyi çevrilmə əsl bioloji möcüzə kimi görünür.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu xüsusiyyət milyonlarla illik təkamül nəticəsində formalaşıb. Məqsəd isə növün davamlılığını təmin etməkdir. Əgər sürüdə erkək fərd yoxdursa, təbiət gözləmədən yeni lider yaradır və populyasiyanın məhv olmasının qarşısını alır.Bu hadisə bizə bir daha göstərir ki, dənizlərin dərinliklərində hələ də insanı heyrətləndirəcək saysız-hesabsız sirrlər gizlənir. Kiçik görünən bir balığın cəmi iki gün ərzində həm rəngini, həm davranışını, həm də cinsiyyətini dəyişməsi təbiətin nə qədər mükəmməl işlədiyinin ən parlaq nümunələrindən biridir.

Beləliklə, dünyanın ən sürətli rəng dəyişdirən canlılarından bəziləri heç də ahtapotlar deyil. Onlar eyni zamanda öz biologiyalarını yenidən quraraq həyatın davamlılığını təmin edən heyrətamiz dəniz sakinləridir.

Jalə

Həmçinin oxuyun