Yerə yaxınlaşdıqca zaman niyə yavaşlayır? – Maraqlı fizika
31 Avqust 2026, 15:35
“Qarabasma" dediyimiz yuxu iflici niyə baş verir? – FAKTLAR
MARAQLI
611
01.07.2026, 16:58
Gecə yuxuda olarkən qəribə və qorxulu anlar yaşamaq bir çox insanın qarşılaşdığı hallardan biridir. İnsan sanki oyanır, gözlərini açır, otağı görür, lakin bədənini tərpədə bilmir. Danışmaq istəsə də səsi çıxmır, sinəsində bir ağırlıq hiss edir. Hətta bəzi insanlar otaqda bir kölgə gördüyünü və ya kiminsə yanında dayandığını zənn edirlər. Xalq arasında buna "qarabasma" deyilsə də, əslində bu vəziyyətin tamamilə elmi bir izahı var.
Mövzu ilə bağlı Oxu24.com oxucuları üçün maraqlı faktları təqdim edirik:
Qarabasma yoxsa yuxu iflici? Elmi izahı nədir?
Tibb dünyasında bu vəziyyətə “Sleep paralysis", yəni yuxu iflici deyilir. İnsan yatarkən bədəni "REM yuxusu" (sürətli göz hərəkətləri) mərhələsinə keçir. Bu mərhələdə beyin yuxular görməyə başlayır və bədənin yuxudakı hərəkətləri real olaraq təkrarlamaması üçün əzələləri müvəqqəti olaraq bloklayır. Yəni bədən bir növ iflic vəziyyətinə gəlir.
Bəzi hallarda beyin yuxudan bədəndən daha tez oyanır, lakin əzələlər hələ də bloklanmış vəziyyətdə qalır. İnsan tamamilə ayıq olduğunu hiss etsə də, hərəkət edə bilmir. Beyin hələ yuxu rejimində qaldığı üçün ətrafda real olmayan kölgələr, fiqurlar yarada və ya qəribə səslər eşidilməsinə səbəb ola bilir.
Mütəxəssislər yuxu iflicinin yaranmasını bir neçə əsas faktorla əlaqələndirirlər:
•Aşırı yorğunluq və stress
•Gec saatlarda yatmaq və yuxu rejiminin pozulması
•Kürəyi üstə yatmaq (bu mövqe yuxu iflici riskini daha da artırır)
Vacib qeyd: Bu vəziyyət qorxulu və mistik görünsə də, əslində sağlamlıq üçün heç bir təhlükəsi yoxdur. Adətən bir neçə saniyə və ya maksimum bir neçə dəqiqə çəkir, daha sonra bədən yenidən normal fəaliyyətinə qayıdır.
Hər bir insan həyatında ən azı bir dəfə belə bir halla qarşılaşa bilər. Həmin anda yaşanan qorxu hissi çox güclü olduğundan insanlar bu təcrübəni uzun müddət unuda bilmirlər.
Çimnaz
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
18:17 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Pul yağışı başlayır: 5 bürcü böyük maliyyə fürsətləri gözləyir
1
0
0
18:14 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Sabahdan Azərbaycanda yeni qadağa başlayır
14
0
0
18:11 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Magistraturada boş qalan yerlərin nəticələri ELAN OLUNDU
12
0
0
18:06 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Magistraturaya boş qalan plan yerlərinin nəticələri elan olunub
31
0
0
17:58 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bərdədə 38 yaşlı qadın 4-cü mərtəbədən yıxıldı
42
0
0
17:52 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Oğul atasının qanını tökdü
41
0
1
17:45 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
EEG müayinəsi nəyi göstərir? – Mütəxəssislərdən vacib açıqlama
46
1
0
17:41 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Haradan gəlib, hara gedirik?Atdan düşüb, heç eşşəyə də minməmişik...
56
0
0
17:37 / 31 Avqust 2026
SİYASƏT
Bişkekdə Azərbaycan və İran prezidentlərinin görüşü keçirilib
106
0
0
17:36 / 31 Avqust 2026
HÜQUQ
Rəsmi imza və möhür yoxdursa, müqavilə etibarsızdır? – Vəkildən AÇIQLAMA
51
0
0
17:31 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda yaşayanlara XƏBƏRDARLIQ: Sabah saat 09:00-dan etibarən...
295
0
0
17:30 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bakının mərkəzində ÖLÜM: aptekdə can verdi
64
0
0
17:25 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bu ərazidə su olmayacaq
111
0
0
17:22 / 31 Avqust 2026
DÜNYA
Trampdan İranla bağlı ŞOK
61
0
0
17:18 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
1 sentyabrda bizi nələr gözləyir? — ULDUZ FALI
112
0
1
17:16 / 31 Avqust 2026
HÜQUQ
Xəbəriniz olmadan adınıza borc yazılıbsa, nə etməlisiniz? – Vəkildən XƏBƏRDARLIQ
60
0
0
17:12 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Polad Bülbüloğlu ilə bağlı ŞOK İDDİA:Onun tapşırığı ilə...
79
0
0
17:05 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
SON DƏQİQƏ! Fərid Əhmədov onu vəzifəsindən azad etdi
600
0
0
16:59 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Meqapolis tənhalığı: Böyük şəhərin sürətli ritmi insan münasibətlərini necə dondurur? — SOSİOLOQ DANIŞDI
66
0
0
16:52 / 31 Avqust 2026
SİYASƏT
Şanxaydan Bakıya: böyük Avrasiyanın Azərbaycan yolu — Deputat Zahid Orucun ŞƏRHİ
74
1
0
16:45 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Daxili müqavilə ilə mənzil alanların NƏZƏRİNƏ – Çıxarışla bağlı vacib açıqlama
65
0
0
16:41 / 31 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanın bu rayonlarında yayılan Amerika ağ kəpənəyi nədir? - RƏSMİ
164
0
0
16:38 / 31 Avqust 2026
DÜNYA
Ərdoğan Bişkekdə - onu hava limanında belə qarşıladılar
68
0
0