Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

“Qarabasma" dediyimiz yuxu iflici niyə baş verir? – FAKTLAR  

“Qarabasma\" dediyimiz yuxu iflici niyə baş verir? – FAKTLAR  

MARAQLI

68

01.07.2026, 16:58

Gecə yuxuda olarkən qəribə və qorxulu anlar yaşamaq bir çox insanın qarşılaşdığı hallardan biridir. İnsan sanki oyanır, gözlərini açır, otağı görür, lakin bədənini tərpədə bilmir. Danışmaq istəsə də səsi çıxmır, sinəsində bir ağırlıq hiss edir. Hətta bəzi insanlar otaqda bir kölgə gördüyünü və ya kiminsə yanında dayandığını zənn edirlər. Xalq arasında buna "qarabasma" deyilsə də, əslində bu vəziyyətin tamamilə elmi bir izahı var.

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com oxucuları üçün maraqlı faktları təqdim edirik:

 

Qarabasma yoxsa yuxu iflici? Elmi izahı nədir?

Tibb dünyasında bu vəziyyətə “Sleep paralysis", yəni yuxu iflici deyilir. İnsan yatarkən bədəni "REM yuxusu" (sürətli göz hərəkətləri) mərhələsinə keçir. Bu mərhələdə beyin yuxular görməyə başlayır və bədənin yuxudakı hərəkətləri real olaraq təkrarlamaması üçün əzələləri müvəqqəti olaraq bloklayır. Yəni bədən bir növ iflic vəziyyətinə gəlir.

Bəzi hallarda beyin yuxudan bədəndən daha tez oyanır, lakin əzələlər hələ də bloklanmış vəziyyətdə qalır. İnsan tamamilə ayıq olduğunu hiss etsə də, hərəkət edə bilmir. Beyin hələ yuxu rejimində qaldığı üçün ətrafda real olmayan kölgələr, fiqurlar yarada və ya qəribə səslər eşidilməsinə səbəb ola bilir.

Mütəxəssislər yuxu iflicinin yaranmasını bir neçə əsas faktorla əlaqələndirirlər:

•Aşırı yorğunluq və stress

•Gec saatlarda yatmaq və yuxu rejiminin pozulması

•Kürəyi üstə yatmaq (bu mövqe yuxu iflici riskini daha da artırır)

Vacib qeyd: Bu vəziyyət qorxulu və mistik görünsə də, əslində sağlamlıq üçün heç bir təhlükəsi yoxdur. Adətən bir neçə saniyə və ya maksimum bir neçə dəqiqə çəkir, daha sonra bədən yenidən normal fəaliyyətinə qayıdır.

Hər bir insan həyatında ən azı bir dəfə belə bir halla qarşılaşa bilər. Həmin anda yaşanan qorxu hissi çox güclü olduğundan insanlar bu təcrübəni uzun müddət unuda bilmirlər.

Çimnaz