Zinət əşyası, yoxsa "əsarət" simvolu? Mirvarilərin gizli qalan pərdəarxası
10 İyul 2026, 17:30
“Qarabasma" dediyimiz yuxu iflici niyə baş verir? – FAKTLAR
MARAQLI
488
01.07.2026, 16:58
Gecə yuxuda olarkən qəribə və qorxulu anlar yaşamaq bir çox insanın qarşılaşdığı hallardan biridir. İnsan sanki oyanır, gözlərini açır, otağı görür, lakin bədənini tərpədə bilmir. Danışmaq istəsə də səsi çıxmır, sinəsində bir ağırlıq hiss edir. Hətta bəzi insanlar otaqda bir kölgə gördüyünü və ya kiminsə yanında dayandığını zənn edirlər. Xalq arasında buna "qarabasma" deyilsə də, əslində bu vəziyyətin tamamilə elmi bir izahı var.
Mövzu ilə bağlı Oxu24.com oxucuları üçün maraqlı faktları təqdim edirik:
Qarabasma yoxsa yuxu iflici? Elmi izahı nədir?
Tibb dünyasında bu vəziyyətə “Sleep paralysis", yəni yuxu iflici deyilir. İnsan yatarkən bədəni "REM yuxusu" (sürətli göz hərəkətləri) mərhələsinə keçir. Bu mərhələdə beyin yuxular görməyə başlayır və bədənin yuxudakı hərəkətləri real olaraq təkrarlamaması üçün əzələləri müvəqqəti olaraq bloklayır. Yəni bədən bir növ iflic vəziyyətinə gəlir.
Bəzi hallarda beyin yuxudan bədəndən daha tez oyanır, lakin əzələlər hələ də bloklanmış vəziyyətdə qalır. İnsan tamamilə ayıq olduğunu hiss etsə də, hərəkət edə bilmir. Beyin hələ yuxu rejimində qaldığı üçün ətrafda real olmayan kölgələr, fiqurlar yarada və ya qəribə səslər eşidilməsinə səbəb ola bilir.
Mütəxəssislər yuxu iflicinin yaranmasını bir neçə əsas faktorla əlaqələndirirlər:
•Aşırı yorğunluq və stress
•Gec saatlarda yatmaq və yuxu rejiminin pozulması
•Kürəyi üstə yatmaq (bu mövqe yuxu iflici riskini daha da artırır)
Vacib qeyd: Bu vəziyyət qorxulu və mistik görünsə də, əslində sağlamlıq üçün heç bir təhlükəsi yoxdur. Adətən bir neçə saniyə və ya maksimum bir neçə dəqiqə çəkir, daha sonra bədən yenidən normal fəaliyyətinə qayıdır.
Hər bir insan həyatında ən azı bir dəfə belə bir halla qarşılaşa bilər. Həmin anda yaşanan qorxu hissi çox güclü olduğundan insanlar bu təcrübəni uzun müddət unuda bilmirlər.
Çimnaz
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
21:54 / 12 İyul 2026
KRİMİNAL
Xaçmazda elektrik dirəyindən yıxılan kişi öldü
1
0
0
20:56 / 12 İyul 2026
DÜNYA
Ruslar pivədən sürətlə imtina edir: səbəb..
62
1
0
19:59 / 12 İyul 2026
HƏRBİ
Polkovnik vəfat etdi
60
0
0
19:59 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Milli Qəhrəmanlarımızın xatirəsi yad edildi
62
0
0
19:49 / 12 İyul 2026
DÜNYA
Rusiya bütün obyektləri vurmağa çalışacaq - Ukrayna MN
64
0
0
19:29 / 12 İyul 2026
DÜNYA
İsrail ən böyük dostunu itirdi
98
0
0
14:21 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub
198
0
0
13:36 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Pensiya alanlara xəbər var
1243
0
0
13:31 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
DİQQƏT!Cavablar 15:00-da çıxacaq
115
0
0
13:28 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
DİM açıqlama yaydı
86
0
0
13:27 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Bu gün I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı keçirilib
82
0
0
13:25 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Çimərliyə gedənlərə mühüm xəbər
85
0
0
13:12 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
13 iyulla bağlı XƏBƏRDARLIQ
620
0
0
13:02 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
SON DƏQİQƏ! DYP ağır qəza ilə bağlı açıqlama yaydı
610
0
0
00:51 / 12 İyul 2026
İDMAN
Azərbaycan güləşçisi Hacı Kərimov Avropa çempionu olub
222
0
0
00:26 / 12 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Tovuz döyüşlərindən 6 il ötür
393
0
0
22:18 / 11 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Tovuzda fərdi yaşayış evi yanıb, iki nəfər xəsarət alıb
118
0
0
22:14 / 11 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Pensiyalar nə vaxt veriləcək? - TARİX AÇIQLANDI
252
0
0
21:52 / 11 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda küçələr YUYULDU
204
0
0
21:33 / 11 İyul 2026
QARABAĞ
Prezident İlham Əliyev: Son 5-6 il ərzində xalqımız haqlı olaraq qürur hissi ilə yaşayır
198
0
0
20:35 / 11 İyul 2026
QARABAĞ
Prezidentin sosial media hesablarında Quzeyxırman və Güneyxırman sakinləri ilə görüşünə dair paylaşım edilib
209
0
0
20:31 / 11 İyul 2026
QARABAĞ
Daha yumruq dövrü olmayacaq - Prezident
218
0
0
20:15 / 11 İyul 2026
CƏMİYYƏT
Maşın almaq istəyənlərə VACİB XƏBƏR
212
0
0