Uşağın sizin övladınız olmadığı ortaya çıxarsa, nə etməlisiniz?

HÜQUQ

01.07.2026, 17:34

Ailə münasibətləri ilə bağlı hüquqi mübahisələr arasında atalığın müəyyən edilməsi və ya ləğv olunması məsələləri xüsusi yer tutur. Bəzən illərlə öz övladı hesab etdiyi uşağın əslində bioloji olaraq ona məxsus olmadığını öyrənən şəxslər hansı hüquqi addımları atmalı olduqlarını bilmirlər.

Vəkil Xəyalə Cəfərova Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, uşağın anası sonradan övladın bioloji atasının başqa şəxs olduğunu etiraf edərsə, həmin vəziyyət qanunvericiliyə uyğun qaydada həll edilə bilər.Hüquqşünasın sözlərinə görə, ilk növbədə tərəflər arasında razılığın olub-olmaması müəyyən edilməlidir.

“Əgər ana uşağın bioloji atasının başqa şəxs olduğunu qəbul edirsə və həmin şəxs də uşağa atalıq verməyə razıdırsa, bu halda məsələ daha sadə prosedurla həll oluna bilər. Belə vəziyyətdə atalığın müəyyən edilməsi həyata keçirilir, doğum haqqında qeyd dəyişdirilir və uşağın hüquqi atası kimi əsl bioloji atanın məlumatları rəsmiləşdirilir”, – deyə vəkil bildirib.

Xəyalə Cəfərovanın sözlərinə görə, tərəflərin hamısının razılığı olduğu halda bəzi hallarda məsələni uzunmüddətli məhkəmə çəkişmələrinə çevirmədən qanuni prosedurlar çərçivəsində həll etmək mümkündür.Lakin tərəflər arasında fikir ayrılığı yaranarsa, vəziyyət tamamilə fərqli hüquqi müstəviyə keçir.

“Əgər uşağın hüquqi atası hesab edilən şəxs uşağın bioloji olaraq ona məxsus olmadığını iddia edirsə, lakin digər tərəflər bununla razılaşmırsa, bu halda məsələ yalnız məhkəmə qaydasında həll oluna bilər. Məhkəmə DNT ekspertizasının keçirilməsi barədə qərar qəbul edir və ekspertiza nəticələri hüquqi qiymətləndirmə üçün əsas olur”, – deyə hüquqşünas qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, DNT analizinin nəticələri uşağın həmin şəxsə məxsus olmadığını təsdiqlədikdə, vətəndaş öz atalığının ləğv edilməsi və adının doğum haqqında şəhadətnamədən çıxarılması ilə bağlı məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdir.

“Qanunvericilik hər bir şəxsin həqiqi ailə münasibətlərinin müəyyən edilməsini və hüquqi statusunun düzgün əks olunmasını təmin edir. Əgər bir şəxs uzun illər öz övladı hesab etdiyi uşağın əslində bioloji atası olmadığını öyrənirsə, onun bu məsələni hüquqi müstəvidə araşdırmaq və həll etmək hüququ var”, – deyə Xəyalə Cəfərova bildirib.

Vəkil vurğulayıb ki, məhkəmə belə işlərə baxarkən ilk növbədə uşağın maraqlarını nəzərə alır. Çünki ailə hüququnda əsas prinsip azyaşlının mənafeyinin qorunmasıdır.

“Burada yalnız böyüklərin hüquqları deyil, uşağın psixoloji vəziyyəti, sosial təminatı və gələcək maraqları da qiymətləndirilir. Ona görə də məhkəmə qərarları bütün bu amillər nəzərə alınaraq qəbul edilir”, – deyə hüquqşünas əlavə edib.

Xəyalə Cəfərova qeyd edib ki, əgər bioloji ata mövcuddursa və uşağı öz adına keçirmək niyyətindədirsə, qanun buna imkan verir. Bu zaman atalığın müəyyən olunması faktı təsdiqlənir, müvafiq dövlət qeydiyyatı dəyişdirilir və uşağın hüquqi sənədlərində yeni atanın məlumatları əks olunur.

“Ən mühüm məsələ bütün prosedurların qanuni qaydada həyata keçirilməsidir. Tərəflər arasında razılıq olduqda proses daha asan həll olunur. Mübahisə yarandıqda isə DNT ekspertizası və məhkəmə qərarı əsas hüquqi mexanizm hesab edilir”, – deyə vəkil yekunlaşdırıb.

Turan

Həmçinin oxuyun