Telefonu uzun müddət qulaqda saxlamaq beyinə zərər verirmi? – Mütəxəssislər nə deyir?

CƏMİYYƏT

28.07.2026, 15:15

Mobil telefonlardan gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsi kimi istifadə edirik. Saatlarla telefon danışığı aparan, cihazı uzun müddət qulağında saxlayan insanların sayı isə kifayət qədər çoxdur. Məhz buna görə də illərdir ən çox verilən suallardan biri budur: Telefonu uzun müddət qulaqda saxlamaq beyinə zərər verə bilərmi?

Oxu24.com-un məlumatına görə, mütəxəssislərin sözlərinə görə, mobil telefonlar işləyərkən radiofrekans elektromaqnit dalğaları yayır. Bu dalğalar insanların düşündüyü kimi ionlaşdırıcı şüalanma deyil. Yəni rentgen və ya radioaktiv şüalanmadan fərqli olaraq, bu dalğalar DNT-ni birbaşa zədələmək və hüceyrələrdə genetik dəyişiklik yaratmaq gücünə malik hesab edilmir.

Bu mövzu uzun illərdir dünyanın müxtəlif ölkələrində aparılan elmi araşdırmaların mərkəzindədir. Minlərlə insanın iştirak etdiyi tədqiqatlarda mobil telefon istifadəsi ilə beyin şişləri arasında mümkün əlaqə araşdırılıb. İndiyədək əldə olunan nəticələr göstərir ki, mobil telefondan adi və gündəlik istifadə ilə beyin şişlərinin yaranma riski arasında dəqiq və sübut olunmuş əlaqə müəyyən edilməyib.Bununla belə, alimlər araşdırmaların davam etdiyini də vurğulayırlar. Çünki texnologiya sürətlə inkişaf edir, insanların telefonlardan istifadə müddəti ildən-ilə artır və uzunmüddətli təsirlərin tam qiymətləndirilməsi üçün əlavə elmi müşahidələrə ehtiyac var.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, hazırkı elmi biliklər telefonun normal istifadəsinin ciddi təhlükə yaratdığını göstərməsə də, ehtiyatlı davranmaq hər zaman daha məqsədəuyğundur. Xüsusilə uzun telefon danışıqları zamanı cihazı fasiləsiz şəkildə qulaqda saxlamaq əvəzinə alternativ üsullardan istifadə etmək tövsiyə olunur.Bunun üçün ən sadə və effektiv üsullardan biri telefonun səsucaldan (hoparlör) rejimini aktivləşdirməkdir. Bundan əlavə, naqilli və ya keyfiyyətli simsiz qulaqlıqlardan istifadə etmək telefonla baş arasındakı məsafəni artırmağa kömək edir. Fizikada məlum olduğu kimi, elektromaqnit dalğalarının intensivliyi məsafə artdıqca azalır. Buna görə də telefonu başdan bir qədər uzaqda saxlamaq ehtiyat baxımından daha məqsədəuyğun hesab olunur.

Mütəxəssislər həmçinin lazımsız uzun telefon danışıqlarından çəkinməyi, imkan olduqda mesajlaşmaya üstünlük verməyi və zəif siqnal olan yerlərdə uzun müddət danışmamağı məsləhət görürlər. Çünki bəzi hallarda telefon rabitə qülləsi ilə əlaqəni saxlamaq üçün daha yüksək gücdə işləyə bilir.Xüsusilə uşaqlar və yeniyetmələrin telefon istifadəsi ilə bağlı da valideynlər diqqətli olmalıdır. Onların telefon qarşısında keçirdikləri vaxtın məhdudlaşdırılması, həm göz sağlamlığı, həm yuxu keyfiyyəti, həm də ümumi fiziki və psixoloji inkişaf baxımından daha vacib hesab olunur.

Nəticə etibarilə, hazırda mövcud elmi sübutlara əsasən mobil telefonlardan normal istifadə edilməsinin beyin şişi və ya digər ağır beyin xəstəlikləri yaratdığı təsdiqlənməyib. Lakin elm bu sahədə araşdırmaları davam etdirir. Bu səbəbdən sadə ehtiyat tədbirlərinə əməl etmək, telefonu mümkün qədər qulaqdan uzaqda istifadə etmək və uzun danışıq zamanı hoparlör və ya qulaqlıqdan yararlanmaq daha sağlam seçim hesab olunur.Elm hələlik telefonun adi istifadəsinin beyinə ciddi zərər verdiyini təsdiqləməsə də, təhlükəsizlik baxımından məsafəni qorumaq və texnologiyadan düzgün istifadə etmək hər zaman ən doğru yanaşmadır.

Həmçinin oxuyun