Taksi sürücülərinə şad xəbər
12 Avqust 2026, 23:40
2026-cı ilin hansı tarixində dünya "dağılacaq"?
CƏMİYYƏT
699
22.05.2026, 23:14
1960-cı ildə üç elm insanı – Heinz von Foerster və həmkarları – “Science” jurnalında nəşr olunan məşhur məqalələrində dünya üçün bir “son” tarixi təyin etmişdilər: 13 noyabr 2026
Bu hesablamalar heç bir ezoterik inanca deyil, tamamilə üstəl artım (exponential growth) düsturuna əsaslanırdı.
Oxu24.com xəbər verir ki,tədqiqatın təməlində dünyanın fiziki sərhədlərinin artan əhali qarşısında duruş gətirə bilməyəcəyi tezisi dayanır.
Alimlərin məntiqi sadə, lakin sarsıdıcı idi: 1900-1960-cı illər arasında dünya əhalisi demək olar ki, iki dəfə artmışdı və bu tendensiya davam edirdi. Modelə görə, 2026-cı ilin noyabrına çatdıqda, əhali sıxlığı dünyanın fiziki imkanlarını aşacaq, hər kəsə düşən pay “sıfır” olacaq və resurslar uğrunda mübarizə yaşamı qeyri-mümkün edəcəkdi.
Bu gün 2026-cı ilin içindəyik və dünya əhalisi 8 milyardı keçsə də, proqnozlaşdırılan “qiyamət trayektoriyası” baş vermədi. Çünki alimlərin o dövr üçün məntiqli görünən hesablamaları, cəmiyyəti kökündən dəyişən bəzi kritik dəyişənləri nəzərə almamışdı:
• Təhsil və Şəhərləşmə: Təhsilə, xüsusilə də qadınların təhsilinə çıxışın artması və urbanizasiya, qlobal miqyasda doğum nisbətlərini dramatik şəkildə azaltdı.
• Demoqrafik Keçid: Modern tibbin inkişafı körpə ölümlərini azaltsa da, sənayeləşmiş ölkələrdə “əhali partlayışı” yerini tədricən “əhalinin qocalması” probleminə verdi.
• Ailə Modelinin Dəyişməsi: Aqrar cəmiyyətlərin geniş ailə strukturundan, daha az uşaqlı nüvə ailə modelinə keçid qaçılmaz oldu.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) hazırkı proqnozlarına görə, qlobal əhali artımı sürətlə ləngiyir. İnsanlıq sayının əsrin ikinci yarısında 10,3 milyard civarında zirvəyə çatması və ardından sabitləşməsi gözlənilir.
Görünür, bəşəriyyət riyazi modellərin xəbərdarlıq etdiyi o sərhədi, adaptasiya qabiliyyəti və sosial dəyişikliklərlə aşmağı bacarıb.
Jalə
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
23:59 / 12 Avqust 2026
KRİMİNAL
Yevlaxda qəza - Ölən və yaralananlar var
37
0
0
23:40 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Taksi sürücülərinə şad xəbər
60
0
0
23:03 / 12 Avqust 2026
DÜNYA
Bu rayonlarda əməliyyat keçirildi - Saxlanılanlar var
63
0
0
22:50 / 12 Avqust 2026
SİYASƏT
Həbsdə olan Əkrəm İmamoğlu qərarını verdi - O da getdi…
68
0
0
22:15 / 12 Avqust 2026
DÜNYA
Bakıya uçan təyyarə təcili eniş etdi
77
0
0
22:04 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Xocavənddə mina partlayışında xəsarət alanların SON DURUMU
69
0
1
21:53 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Xəzər dənizinin səviyyəsi bu tarixə kimi azalacaq
81
0
0
21:19 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Daha bir ali təhsil ocağının fəaliyyəti DAYANDIRILIR - AÇIQLAMA
114
0
0
21:12 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda dövlət qurumlarına nəzarət gücləndirilir
82
0
0
21:02 / 12 Avqust 2026
KRİMİNAL
Ağır qəza olub: Ölənlər var
89
1
0
21:00 / 12 Avqust 2026
KRİMİNAL
Bu televiziyanın əməkdaşı dənizdə batdı
611
0
0
20:44 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bu ərazilərdə qaz olmayacaq
70
0
0
20:33 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
AZƏRBAYCANDA MAAŞ KARTLARI İLƏ BAĞLI YENİ QAYDA - Vətəndaş nə qazanacaq?
501
0
0
20:19 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
4 bürc üçün dönüş nöqtəsi - Həyatlarında nə dəyişəcək?
93
0
1
20:18 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Nazir müşavirinə yeni vəzifə verildi
345
0
0
20:16 / 12 Avqust 2026
KRİMİNAL
Ağır qəza olub:Yaralılar var
75
0
0
20:14 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bu ilin ikinci Günəş tutulması başlayıb
79
0
0
19:45 / 12 Avqust 2026
DÜNYA
Paşinyan Zelenski ilə telefonla danışıb
75
0
0
19:40 / 12 Avqust 2026
KRİMİNAL
Bu yazılara görə saxlanılanlar var
86
0
0
19:15 / 12 Avqust 2026
KRİMİNAL
Gəncə sakini su anbarında boğulub
85
0
0
19:05 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
SON DƏQİQƏ! Güclü partlayış baş verib:3 qurum açıqlama yaydı
1480
0
0
19:00 / 12 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda 16 istiqamətdə sıxlıq var
89
0
0
18:55 / 12 Avqust 2026
KRİMİNAL
Yasamal rayonunda oğurluq edən şəxslər saxlanılıblar
78
0
0