İnsult riskini artıran gündəlik vərdişlər və erkən təhlükə siqnalları

TİBB

685

18.06.2026, 11:39

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

İnsult yalnız yaşlı insanlarda rast gəlinən xəstəlik deyil. Son illərdə 20–40 yaş aralığında da bu problemin artdığı müşahidə olunur. Ən təhlükəli məqamlardan biri isə insultun çox vaxt “səssiz” şəkildə inkişaf etməsi və insanın bunu uzun müddət fərq etməməsidir. Bir çox pasiyent insult keçirdikdən sonra “Mən heç bir problem hiss etmirdim, mütəmadi yoxlanırdım” kimi fikirlər səsləndirir.

Oxu24.com xəbər verir ki, nevroloqlar qeyd edirlər ki, insultun yaranmasında bir neçə əsas risk faktoru mühüm rol oynayır. Bunlardan biri xroniki stresdir. Uzunmüddətli stress vəziyyəti damarların daxili qatında — endotel toxumasında zədələnmələr yaradır və nəticədə qan dövranı sistemi üzərində ciddi yük formalaşdırır. Bu proses insult riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Digər mühüm faktor yuxu pozğunluqlarıdır. Xüsusilə yuxu apnesi zamanı gecə saatlarında oksigen səviyyəsinin düşməsi beyin damarlarının əlavə gərginlik altında qalmasına səbəb olur. Bu da “səssiz insult” adlanan vəziyyətin yaranma ehtimalını yüksəldir.

Mütəxəssislər həmçinin hormonal preparatların qəbulu və siqaret istifadəsini də ciddi risk faktorları kimi qeyd edirlər. Doğum kontrol həblərində olan estrogen tərkibi və siqaretin tərkibindəki nikotin qanın laxtalanma meylini artırır, bu isə tromboz və damar tıxanması riskini yüksəldir. Xüsusilə gənc yaşda bu faktorların birgə təsiri daha təhlükəli nəticələrə gətirib çıxara bilər.İnsult çox vaxt qəfil baş versə də, onun yaranma prosesi illərlə davam edən gizli dəyişikliklərin nəticəsidir. Buna görə də xroniki stressin idarə olunması, sağlam yuxu rejimi, zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq və mütəmadi tibbi müayinələr bu riskin azaldılmasında mühüm rol oynayır.

Nevroloqlar gənclərə xüsusilə diqqətli olmağı tövsiyə edirlər. Çünki erkən yaşlarda yaranan damar problemləri gələcəkdə ciddi nevroloji fəsadlara yol aça bilər və vaxtında müdaxilə həyat qurtarıcı əhəmiyyət daşıyır.

Nigar

Həmçinin oxuyun