Analiz verməzdən əvvəl niyə ac qalmaq vacibdir?

TİBB

528

12.06.2026, 16:35

Laborator analizlər bir çox xəstəliyin diaqnostikasında və sağlamlıq vəziyyətinin qiymətləndirilməsində mühüm rol oynayır. Lakin analiz nəticələrinin düzgün çıxması yalnız laboratoriyanın işi ilə bağlı deyil. Pasiyentin analizə necə hazırlaşması da nəticələrin dəqiqliyinə birbaşa təsir göstərir. Məhz buna görə həkimlər bir çox qan analizlərinin səhər saatlarında və acqarına verilməsini tövsiyə edirlər.

Oxu24.com xəbər verir ki,mütəxəssislərin sözlərinə görə, qida qəbulu orqanizmdə bir sıra biokimyəvi dəyişikliklər yaradır. Yeməkdən sonra qanda şəkərin, yağların və bəzi hormonların səviyyəsi dəyişir. Bu isə laborator göstəricilərin həqiqi vəziyyəti əks etdirməsinə mane ola bilər. Hətta bəzən adi görünən bir stəkan şirin çay və ya qəhvə belə analiz nəticələrinə təsir göstərə bilir.

Xüsusilə qlükoza, insulin, xolesterin, triqliseridlər və digər metabolik göstəricilərin qiymətləndirilməsi zamanı acqarına olmaq vacib hesab edilir. Əks halda nəticələr yanlış yüksək və ya aşağı görünə bilər ki, bu da sonradan diaqnozun qoyulmasına və müalicə planına təsir edə bilər.

Pasiyentlər arasında tez-tez verilən suallardan biri də saqqız çeynəməyin analizə təsir edib-etməməsidir. Bir çox insan saqqızın qida hesab olunmadığını düşünsə də, mütəxəssislər analizdən əvvəl saqqız çeynəməyi məsləhət görmürlər. Çünki saqqız çeynənərkən orqanizm bunu qida qəbuluna hazırlıq siqnalı kimi qəbul edir. Nəticədə həzm sistemi aktivləşir, bəzi hormonların ifrazı dəyişir və bu da laborator göstəricilərə təsir göstərə bilir.

Həkimlərin müşahidələrinə görə, analiz verməzdən əvvəl pasiyentlərin yol verdiyi ən yayğın səhvlərdən biri kifayət qədər su qəbul etməməkdir. Bəzi insanlar acqarına olmaqla susuz qalmağı eyni anlayış kimi qəbul edirlər. Halbuki analizdən əvvəl müəyyən miqdarda adi su içmək əksər hallarda icazəlidir və hətta tövsiyə olunur. Su qəbulunun az olması qan nümunəsinin götürülməsini çətinləşdirə və bəzi göstəricilərə təsir edə bilər.

Digər mühüm məsələ qəbul edilən dərmanlarla bağlıdır. Bir çox insanlar istifadə etdikləri dərmanlar barədə laboratoriya əməkdaşına və ya həkimə məlumat vermirlər. Halbuki bəzi preparatlar qan analizlərinin nəticələrini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər. Bu səbəbdən analizdən əvvəl istifadə olunan dərmanlar barədə mütləq məlumat verilməlidir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, stres və emosional gərginlik də laborator nəticələrə təsirsiz ötüşmür. Güclü həyəcan və ya stress zamanı orqanizmdə kortizol və adrenalin kimi hormonların səviyyəsi yüksəlir. Bu isə bəzi qan göstəricilərinin, o cümlədən leykositlərin sayının dəyişməsinə səbəb ola bilər. Buna görə analiz verməzdən əvvəl mümkün qədər sakit olmaq tövsiyə edilir.

Yuxusuzluq da nəticələrə təsir göstərən amillərdən biridir. Bir gecə normal yatmamaq belə qanda şəkərin səviyyəsinə, kortizol hormonuna, arterial təzyiqə və bəzi digər göstəricilərə təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən analizdən əvvəl kifayət qədər yatmaq və normal istirahət etmək vacib hesab olunur.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, laborator analizlərin düzgün nəticə verməsi üçün hazırlıq qaydalarına əməl etmək ən azı analizin özü qədər əhəmiyyətlidir. Sadə görünən qaydalara riayət etməmək nəticələrin təhrif olunmasına, əlavə müayinələrə və hətta yanlış diaqnozlara səbəb ola bilər. Buna görə analiz verməzdən əvvəl həkimin və ya laboratoriyanın tövsiyələrinə diqqətlə əməl etmək vacibdir.

Nigar

Həmçinin oxuyun