Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

Çəngəlin sirri: Niyə məhz 4 diş?  

Çəngəlin sirri: Niyə məhz 4 diş?  

MARAQLI

46

06.05.2026, 23:16

Gündəlik istifadə etdiyimiz əşyaların arxasında bəzən düşündüyümüzdən qat-qat maraqlı tarix və məntiq dayanır. Çəngəl də bu sadə görünən, amma olduqca maraqlı keçmişə sahib alətlərdən biridir. Heç düşünmüsünüzmü, niyə çəngəlin məhz 4 dişi var?

Oxu24.com xəbər verir ki,əslində, çəngəlin bugünkü forması həmişə belə olmayıb.

İlk çəngəllər cəmi iki dişli idi və əsasən iri qidaları tutmaq üçün istifadə olunurdu. Orta əsrlərdə isə Avropada insanların böyük əksəriyyəti yeməyi əlləri ilə yeyirdi. Çəngəl hələ geniş yayılmamışdı və bəzi dairələrdə ona şübhə ilə yanaşılırdı.

Tarixi mənbələrə görə, çəngəl Avropaya ilk dəfə Bizansdan gətirilmişdi. Hətta bir müddət kilsə bu aləti “şeytani” hesab edərək istifadəsinə qarşı çıxmışdı. Bunun səbəbi isə onun forması idi — iki dişli çəngəl şeytanın təsvir edilən üçdişli alətini xatırladırdı. Nəticədə uzun illər çəngəldən istifadə məhdud və hətta qadağan olunmuşdu.

Yalnız XVIII əsrdən etibarən çəngəl Avropada geniş yayılmağa başladı və tədricən bugünkü formasını aldı. Bəs niyə məhz 4 diş?

Bunun cavabı olduqca praktikdir. Dörd dişli çəngəl yeməyi daha rahat tutmağa, xüsusilə də makaron kimi sürüşkən qidaları daha asan bükməyə imkan verir. Eyni zamanda souslu yeməkləri götürərkən onların tökülməsinin qarşısını alır. İki dişli çəngəl bu baxımdan kifayət qədər effektiv deyildi, üç diş isə stabillik baxımından optimal sayılmırdı. Dörd diş isə həm balans, həm də funksionallıq baxımından ən uyğun variant kimi qəbul edildi.

Bu gün istifadə etdiyimiz çəngəl həm uzun illərin təcrübəsinin, həm də praktik ehtiyacların nəticəsidir. Üstəlik, süfrə etiketi qaydalarına görə çəngəl sol əldə, bıçaq isə sağ əldə tutulur və yemək boyu yerləri dəyişdirilmir.

Beləliklə, sadə bir mətbəx aləti kimi gördüyümüz çəngəl əslində tarix, mədəniyyət və funksionallığın birləşdiyi maraqlı bir nümunədir. İndi isə siz də bu məlumatı dost məclislərində rahatlıqla paylaşa bilərsiniz.

Hazırladı: Şahbaz