“Qərib cinlər diyarında”nda diqqətdən yayınan üçrəngli detal

ŞOU-BİZNES

10.07.2026, 12:45

Azərbaycan kinosunun şah əsərlərindən biri hesab olunan “Qərib cinlər diyarında” filmi təkcə maraqlı süjeti və yaddaqalan obrazları ilə deyil, həm də dərin simvolik məna daşıyan gizli mesajları ilə seçilir. İlk baxışda adi görünən bəzi səhnələrə diqqətlə baxdıqda rejissorun tamaşaçıya çatdırmaq istədiyi incə məqamlar ortaya çıxır.

Oxu24.com xəbər verir ki, filmi izləyənlərin çoxunun diqqətindən yayınan detallardan biri də Qəribin ailəsini və doğma yurdunu xatırladığı səhnədə görünən rəng harmoniyasıdır. Həmin epizodda ekranda ardıcıl şəkildə mavi, qırmızı və yaşıl tonlar görünür. Bu rənglər isə Azərbaycan Respublikasının üçrəngli bayrağını xatırladır.İlk baxışda bunu təsadüf hesab etmək olar. Lakin filmin quruluşçu rejissoru Əlisəttar Atakişiyevin yaradıcılığına nəzər saldıqda belə bir detalın təsadüf olması inandırıcı görünmür. O, ekran əsərlərində hər bir dekoru, rəngi, işıq həllini və vizual elementi xüsusi məna yükü ilə təqdim edən sənətkar kimi tanınırdı.Məhz buna görə də kino tədqiqatçıları və tamaşaçılar hesab edirlər ki, Qəribin doğma yurdunu və ailəsini xatırladığı səhnədə Azərbaycan bayrağını xatırladan rənglərin görünməsi rejissorun gizli mesajıdır.Film çəkildiyi dövrdə Azərbaycan hələ Sovet İttifaqının tərkibində idi. Milli bayrağımızın açıq şəkildə nümayiş etdirilməsi mümkün deyildi. Buna baxmayaraq, bir çox sənət adamları milli kimliyi və azərbaycançılıq ideyasını müxtəlif simvollar vasitəsilə tamaşaçıya çatdırmağa çalışırdılar.

“Qərib cinlər diyarında” filmi də məhz belə ekran əsərlərindən biri hesab olunur.

Filmin əsas qəhrəmanı Qərib kasıb kəndli ailəsindən olan sadə bir gəncdir. O, var-dövlət arzusu ilə yaşayır. Günlərin birində cinlər padşahı Akşad ona böyük sərvət vəd edir. Bunun müqabilində Qərib cinlər aləminə gedərək onlara taxıl əkməyi və çörək bişirməyi öyrətməlidir.İlk baxışdan Qərib bütün arzularına çatmış kimi görünür. O, zənginlik əldə edir, rahat həyat yaşayır. Lakin zaman keçdikcə doğma kəndi, anası Tükəz, sevgilisi Zərəngiz və Vətən üçün darıxmağa başlayır.Filmin ən təsirli səhnələrindən biri də məhz bu hisslərin nümayiş etdirildiyi anlardır. Qərib ailəsini xatırlayarkən “Eşidirsən məni? Sevirəm səni...” sözlərini deyir. Bu cümlə sadəcə anaya və ya sevgiliyə deyil, sanki doğma yurda ünvanlanmış bir sevgi etirafı təsiri bağışlayır.Elə həmin səhnədə görünən mavi, qırmızı və yaşıl rənglərin də təsadüfi olmadığı düşünülür. Rejissor sanki açıq şəkildə deyə bilmədiyini rənglərin dili ilə çatdırmağa çalışır.Filmin əsas ideyası da məhz budur: insan nə qədər var-dövlət qazansa da, doğma Vətənini, ailəsini və milli kimliyini heç nə əvəz edə bilməz.Maraqlıdır ki, Qərib cinlər aləminin bütün vədlərinə aldanmasına baxmayaraq, sonda yenidən öz yurduna qayıdır. Bu dönüş bir çox kinoşünas tərəfindən simvolik məna daşıyan final kimi qiymətləndirilir.Bəzi tamaşaçılar hesab edirlər ki, Qəribin yenidən Vətənə qayıtması Azərbaycanın uzun illərdən sonra yenidən müstəqilliyini qazanmasını xatırladır. Sanki rejissor gələcəkdə baş verəcək tarixi hadisəni rəmzi dillə ifadə edib.1987-ci ildə ekranlara çıxan film təkcə nağıl motivləri üzərində qurulmuş fantastik ekran əsəri deyil. O, insan iradəsindən, Vətən sevgisindən, ailə dəyərlərindən və milli yaddaşdan bəhs edən fəlsəfi əsərdir.

Filmin ssenarisi Hikmət Ziyaya məxsusdur. Quruluşçu rejissor və geyim rəssamı Əlisəttar Atakişiyev, operator Şərif Şərifov, bəstəkar isə Arif Məlikov olub. Rolları Bəxtiyar Xanızadə, Muxtar Maniyev, Amaliya Pənahova, Firəngiz Şərifova, Hamlet Xanızadə, Gülnarə Əfəndiyeva və Azərbaycan kinosunun bir çox tanınmış aktyorları canlandırıblar.İllər keçməsinə baxmayaraq, “Qərib cinlər diyarında” bu gün də müxtəlif yaş qrupları tərəfindən maraqla izlənilir. Hər dəfə yenidən baxıldıqca filmdə əvvəllər diqqətdən yayınan yeni simvollar, yeni məna qatları və rejissorun incə düşünülmüş mesajları üzə çıxır.Bəlkə də məhz buna görə “Qərib cinlər diyarında” Azərbaycan kinosunun zamana meydan oxuyan ən dəyərli ekran əsərlərindən biri hesab olunur. Onun əsas mesajı isə dəyişməz qalır: insan üçün ən böyük sərvət var-dövlət deyil, doğma ailəsi, Vətəni və milli kimliyidir.

Turan

Həmçinin oxuyun