Tovuzquşu necə kral ziyafətlərinin ulduzuna çevrilmişdi?

MARAQLI

30.07.2026, 13:27

Bu gün tovuzquşunu əsasən möhtəşəm görünüşü, rəngbərəng quyruğu və zərif hərəkətləri ilə tanıyırıq. Dünyanın ən gözəl quşlarından biri hesab olunan tovuzquşu bir çox mədəniyyətdə gözəlliyin, zənginliyin və əzəmətin rəmzi sayılır. Lakin orta əsrlərdə, xüsusilə XV əsrin Avropasında bu möhtəşəm quşun taleyi tamamilə fərqli idi. O dövrdə tovuzquşu saray bağlarında gəzmək üçün deyil, kral və zadəganların dəbdəbəli ziyafətlərində nümayişkaranə şəkildə süfrəyə gətirilən ən bahalı yeməklərdən biri hesab olunurdu.

Oxu24.com xəbər verir ki, tarixçilərin qeydlərinə görə, həmin dövrdə böyük ziyafətlərdə məqsəd yalnız qonaqları doyurmaq deyildi. Əsas məqsəd ev sahibinin var-dövlətini, nüfuzunu və imkanlarını nümayiş etdirmək idi. Buna görə də adi yeməklər kifayət etmirdi. Süfrəyə həm dadı, həm də görünüşü ilə insanları heyrətləndirən xüsusi yeməklər hazırlanırdı. Tovuzquşu isə bu nümayişlərin ən möhtəşəm simvollarından biri idi.

Hazırlanma prosesi olduqca mürəkkəb idi. Aşpazlar əvvəlcə tovuzquşunun dərisini və möhtəşəm lələklərini zədələmədən ehtiyatla soyurdular. Məqsəd quşun rəngarəng görünüşünü tam qorumaq idi. Daha sonra quşun əti ayrıca hazırlanırdı. Ət müxtəlif ədviyyatlarla, xüsusilə zəncəfil, darçın, mixək və digər bahalı ədviyyələrlə uzun müddət bişirilirdi. O dövrdə bu ədviyyatlar çox baha olduğundan, onların istifadəsi də ev sahibinin zənginliyini göstərirdi.

Bişirmə zamanı aşpazlar ətin qurumaması üçün üzərinə mütəmadi olaraq yağ və sous tökürdülər. Ət tam hazır olduqdan sonra soyudulur, daha sonra əvvəlcədən qorunub saxlanılmış lələkli dəri yenidən onun üzərinə tikilirdi. Beləliklə, süfrəyə gətirilən tovuzquşu sanki hələ də canlı təsiri bağışlayırdı.

Lakin tamaşa bununla bitmirdi. Ən maraqlı hissə yemək süfrəyə təqdim edilərkən başlayırdı. Tovuzquşunun dimdiyinə spirt hopdurulmuş kiçik bir parça yerləşdirilir və bu parça alovlandırılırdı. Qaranlıq zalda süfrəyə gətirilən tovuzquşunun ağzından çıxan alov qonaqlarda heyrət doğurur, ziyafətin ən yaddaqalan səhnəsinə çevrilirdi. Bu, həm kulinariya bacarığının, həm də var-dövlət nümayişinin bir hissəsi hesab olunurdu.

Maraqlıdır ki, orta əsrlərdə tovuzquşunun əti elə də ləzzətli hesab olunmurdu. Bir çox tarixçi qeyd edir ki, bu quş əsasən dadına görə deyil, yaratdığı vizual effektə görə seçilirdi. Yəni insanlar onu yeməkdən çox, nümayiş etdirmək üçün hazırlayırdılar.

Zaman keçdikcə Avropada yemək mədəniyyəti dəyişdi. Belə təmtəraqlı təqdimatlar tədricən aradan qalxdı və tovuzquşu artıq süfrələrin deyil, parkların, bağların və təbiətin ən gözəl sakinlərindən birinə çevrildi.

Bu gün tovuzquşu dünyanın bir çox ölkəsində qorunan quş növlərindən biri kimi qiymətləndirilir və insanlar onu heyranlıqla izləyirlər. Ancaq yüz illər əvvəl eyni quşun kralların ziyafətlərində alov saçaraq süfrəyə gətirilməsi tarixdə kulinariya sənətinin ən qeyri-adi və maraqlı nümunələrindən biri kimi yadda qalıb. Bu fakt göstərir ki, tarixdə yeməklər bəzən aclığı aradan qaldırmaq üçün deyil, insanları heyrətləndirmək və güc nümayiş etdirmək üçün hazırlanırdı.

Həmçinin oxuyun