Niyə Sakit okean “Sakit” adlanır?

MARAQLI

13.07.2026, 14:10

Yer kürəsinin ən böyük və ən dərin okeanı olan Sakit okeanın adını eşidəndə əksər insanların ağlına sakit, dalğasız və təhlükəsiz sular gəlir. Halbuki bu okean dünyanın ən güclü qasırğalarının, sunamilərinin və nəhəng dalğalarının yarandığı əsas bölgələrdən biridir. Bəs onda niyə ona “Sakit okean” adı verilib?

Oxu24.com xəbər verir ki, Bu adın yaranma tarixi XVI əsrə gedib çıxır və məşhur səyyah, dənizçi Ferdinand Magellanın adı ilə bağlıdır.

1519-cu ildə əslən portuqaliyalı olsa da, İspaniya krallığının xidmətində çalışan Ferdinand Magellan beş gəmi və təxminən 270 nəfərlik heyətlə dünyanın ilk dövrəvi dəniz səyahətinə çıxır. Məqsəd qərb istiqamətindən üzərək Ədviyyat adalarına çatmaq idi.

Magellan əvvəlcə Atlantik okeanını keçir, daha sonra Cənubi Amerikanın şərq sahilləri boyunca cənuba doğru hərəkət edir. Uzun və çətin axtarışlardan sonra bu gün onun adı ilə tanınan Magellan boğazını tapır. Məhz bu boğaz vasitəsilə Atlantik okeanından keçərək indiki Sakit okeana çıxmağa nail olur. Sonradan həmin boğaz bu böyük kəşfin şərəfinə Magellan boğazı adlandırılıb.

1520-ci ilin sonlarında okeana daxil olan Magellan və heyəti təxminən üç aydan artıq müddətdə burada üzür. Maraqlıdır ki, bu uzun səyahət ərzində onlar demək olar ki, heç bir böyük fırtına və ya güclü qasırğa ilə qarşılaşmırlar. Dəniz sakit, hava isə əlverişli olur.

Məhz buna görə Magellan okeanı “Mar Pacífico”, yəni “Sakit dəniz” adlandırır. Sonradan bu ad bütün dünyada qəbul edilir və okean “Sakit okean” kimi tanınmağa başlayır.

Lakin sonrakı illərdə aparılan elmi araşdırmalar göstərdi ki, okeanın adı onun əsl xarakterini əks etdirmir. Əksinə, Sakit okean Yer kürəsinin ən təhlükəli su hövzələrindən biridir. Burada dünyanın ən güclü tayfun və qasırğaları formalaşır, dağıdıcı sunamilər baş verir, nəhəng dalğalar müşahidə olunur və güclü sualtı zəlzələlər qeydə alınır. Okeanın ətrafında yerləşən və “Alov halqası” adlanan seysmik qurşaq Yer kürəsinin ən aktiv vulkan və zəlzələ bölgəsi hesab olunur. Bu səbəbdən Sakit okean planetdə təbii fəlakətlərin ən çox baş verdiyi ərazilərdən biri kimi tanınır.

Bundan başqa, Sakit okean sahəsinə görə də rekordçudur. Onun ümumi sahəsi təxminən 165 milyon kvadrat kilometrdir ki, bu da Yer kürəsindəki bütün quru sahələrinin cəmindən daha böyükdür. Okeanın ən dərin nöqtəsi isə Marian çökəkliyidir və dərinliyi təxminən 11 kilometrə çatır.

Beləliklə, “Sakit okean” adı əslində onun həqiqi xüsusiyyətindən deyil, Ferdinand Magellanın səyahəti zamanı rastlaşdığı sakit hava şəraitindən qaynaqlanır. Bir neçə aylıq rahat dəniz səyahəti nəticəsində verilən bu ad əsrlərdir dəyişmədən qalsa da, müasir elm sübut edir ki, Sakit okean dünyanın ən güclü təbii hadisələrinin baş verdiyi, ən dinamik və təhlükəli okeanlarından biridir. Buna görə də onun adı müəyyən mənada tarixi bir təsadüf hesab olunur.

Jalə

Həmçinin oxuyun