Qadın ərinin razılığı olmadan abort etdirə bilərmi? – Qanun nə deyir?

HÜQUQ

06.07.2026, 13:22

Ailə münasibətlərində tez-tez müzakirə olunan və hüquqi baxımdan maraq doğuran məsələlərdən biri də hamiləliyin süni şəkildə dayandırılması ilə bağlı qərarın kim tərəfindən verilməsidir. Bir çox qadın “ərimin razılığı olmadan abort etdirə bilərəmmi?” sualına cavab axtarır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu məsələdə qanun qadının şəxsi seçim və hüquqlarını əsas götürür.

Oxu24.com-un məlumatına əsasən, Azərbaycan Respublikasının “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında” Qanununa əsasən, hər bir qadın analıq məsələsini müstəqil şəkildə həll etmək hüququna malikdir. Bu o deməkdir ki, hamiləliyin davam etdirilməsi və ya süni şəkildə dayandırılması barədə yekun qərar qadının özünə məxsusdur və onun bu hüququ qanunla qorunur.Hüquqşünasların sözlərinə görə, abort dedikdə hamiləliyin tibbi müdaxilə yolu ilə süni şəkildə pozulması nəzərdə tutulur. Qanunvericiliyə əsasən, qadının şəxsi arzusu ilə hamiləliyin süni şəkildə dayandırılması hamiləliyin ilk 12 həftəsi ərzində həyata keçirilə bilər.Bundan əlavə, müəyyən sosial göstəricilər mövcud olduqda hamiləliyin 22-ci həftəyədək dayandırılmasına da icazə verilir. Sosial göstəricilər dedikdə, qadının həyat şəraiti, ailə vəziyyəti və digər mühüm amillər nəzərə alına bilər. Tibbi göstərişlər olduqda isə məsələ ayrıca tibbi komissiyanın rəyi əsasında həll edilir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, həyat yoldaşının bu məsələdə fikri və mövqeyi ailə münasibətləri baxımından əhəmiyyətli sayılsa da, hüquqi baxımdan onun razılığı məcburi şərt hesab edilmir. Yəni ərin razılıq verməməsi qadının qanunla tanınmış hüququnu məhdudlaşdıra bilməz.Bu yanaşmanın əsas məqsədi qadının bədən toxunulmazlığı, sağlamlığı və reproduktiv hüquqlarının müdafiəsini təmin etməkdir. Beynəlxalq hüquq normalarında da qadının öz bədəni ilə bağlı qərar vermək hüququ fundamental insan hüquqlarından biri kimi qəbul olunur.Lakin hüquqşünaslar qeyd edirlər ki, ailədaxili münasibətlərin sağlam şəkildə qorunması üçün belə həssas məsələlərin qarşılıqlı hörmət və dialoq şəraitində müzakirə olunması məqsədəuyğundur. Hüquqi baxımdan qərar qadına məxsus olsa da, ailə institutunun möhkəmliyi üçün qarşılıqlı anlaşma mühüm rol oynayır.Digər tərəfdən, hamiləliyin süni şəkildə dayandırılması yalnız lisenziyalı tibb müəssisələrində və mütəxəssis həkimlər tərəfindən həyata keçirilməlidir. Qeyri-qanuni və ya tibbi nəzarət olmadan edilən müdaxilələr qadının sağlamlığı və həyatı üçün ciddi təhlükələr yarada bilər.Mütəxəssislər qadınlara belə qərarlar qəbul etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşməyi, mümkün tibbi risklər barədə məlumat almağı və psixoloji dəstək imkanlarından istifadə etməyi tövsiyə edirlər.

Beləliklə, Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, qadın hamiləliyin süni şəkildə dayandırılması barədə qərarı müstəqil şəkildə qəbul etmək hüququna malikdir və ərin razılığı hüquqi baxımdan məcburi tələb hesab olunmur. Bununla yanaşı, bu cür həssas məsələlərdə tibbi təhlükəsizlik, psixoloji hazırlıq və ailədaxili qarşılıqlı anlaşma da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Jalə

Həmçinin oxuyun