Ad və soyadı istənilən vaxt dəyişmək olarmı? – Qanun nə deyir?

HÜQUQ

30.06.2026, 15:43

Oxu24.com xəbər verir ki, Azərbaycanda vətəndaşların öz ad və soyadlarını dəyişdirmək hüququnun hüquqi tənzimlənməsi mövzusu geniş maraq doğuran məsələlərdən biridir. İnsan öz adını və soyadını istədiyi vaxt dəyişə bilərmi, qanunvericilik bu barədə nə deyir və hansı sənədlər tələb olunur?

Mövzu ilə bağlı hüquqşünas Ramil Süleymanov Oxu24.com-a açıqlamasında məsələnin bütün hüquqi incəliklərinə aydınlıq gətirib.

Ramil Süleymanov bildirib ki, hər bir şəxsin öz adını və soyadını dəyişdirmək istəməsi və bununla bağlı müvafiq dövlət qurumlarına – konkret olaraq Ədliyyə Nazirliyinin qeydiyyat şöbələrinə (VVAQ) və ya ASAN xidmət mərkəzlərinə müraciət etməsi tamamilə onun özünün şəxsi istəyinə bağlı olan bir məsələdir: “Azərbaycan qanunvericiliyi vətəndaşların bu istəyinə qarşı hər hansı bir ümumi qadağa tətbiq etmir. Qanunvericiliyə əsasən, şəxsin həyatı boyu bir dəfə ad və soyadını dəyişdirmək hüququ tanınır”.

Onun sözlərinə görə, giriş sərbəst olsa da, proses tamamilə nəzarətsiz deyil. Şəxs qeydiyyat şöbəsinə müraciət etdikdə, ondan bu dəyişikliyi nə üçün etmək istədiyi (bunun səbəbi) soruşulur:“Əgər səbəb ağlabatandırsa, qeydiyyat şöbəsi müraciəti müsbət qiymətləndirir və adın/soyadın dəyişdirilməsi üçün müvafiq hüquqi addımları atır.Əgər səbəb ağlabatan hesab edilmirsə, qeydiyyat şöbəsi müraciəti rədd edir və vətəndaşa rəsmi imtina məktubu təqdim edir”.

Hüquqşünas qeyd edir ki, qeydiyyat şöbəsindən imtina məktubu alan vətəndaş prosesi dayandırmaq məcburiyyətində deyil. O, həmin imtina məktubu ilə birlikdə ərazi aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət edə bilər:“Məhkəmə prosesində vətəndaş iddiaçı kimi çıxış edir və adını/soyadını dəyişmək istəməsinin səbəbini hakimlərə mütləq şəkildə izah etməlidir. Əgər məhkəmə vətəndaşın gətirdiyi arqumentləri məqbul hesab edərsə, adın dəyişdirilməsi barədə öhdəliyin müvafiq dövlət qurumunun üzərinə qoyulması haqqında qərar çıxarır”.

Tələb olunan sənədlər nələrdir?

Hüquqşünas səs yazısında bu prosedur üçün lazım olan əsas sənədlərin siyahısını da diqqətə çatdırıb:

1.Müraciət ərizəsi: Şəxsin ad və soyad dəyişikliyi istəyini rəsmən ifadə edən sənəd.

2.Köhnə şəxsiyyət vəsiqəsi: Vətəndaşın hazırda daşıdığı (dəyişmək istədiyi) ad və soyadın əks olunduğu mövcud şəxsiyyət vəsiqəsi.

3.Tarixi-hüquqi sübutlar (lazım olduqda): Əgər vətəndaş mövcud adının və ya soyadının daşınmasının uyğun olmadığını, milliyyətinə, ailə kökünə yaraşmadığını və ya tamamilə başqa bir mənaya gəldiyini iddia edirsə, bu iddianı təsdiqləyən tarixi-hüquqi sənədləri və sübutları məhkəməyə təqdim etməlidir. Şəxs bu sübutlar vasitəsilə öz mövqeyinin əsaslı olduğunu nümayiş etdirir.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun