Ananın oğluna verdiyi etibarnamə bacının payını əlindən alır? – Vəkildən AÇIQLAMA

HÜQUQ

558

18.06.2026, 11:39

Cəmiyyətdə mülkiyyət və vərəsəlik hüququ ilə bağlı ən çox rast gəlinən və qohumlar arasında ciddi mübahisə doğuran məsələlərdən biri də valideynlərin sağlığında övladlarından birinə verdiyi etibarnamələrdir. Çox vaxt elə hesab olunur ki, əgər ana sağlığında evi idarə etmək və ya satmaq üçün oğluna etibarnamə veribsə, bu, avtomatik olaraq digər övladların – xüsusən də qızların həmin mülkdən pay ala bilməyəcəyi mənasına gəlir. Bəs qanunvericilik bu barədə nə deyir? Ananın vəfatından sonra həmin etibarnamə keçərliliyini qoruyurmu?

Bu aktual mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a vəkil Aysel Əhmədova açıqlama verib. Vəkil vətəndaşların tez-tez çaşqınlıq yaşadığı bu hüquqi məsələnin qaranlıq məqamlarına aydınlıq gətirərək qanunun sərt tələblərini izah edib.

“Ölüm anında etibarnamə dərhal qüvvədən düşür”

Aysel Əhmədova vurğulayıb ki, etibarnamə yalnız sənədi verən şəxs sağ olduğu müddətdə hüquqi qüvvəyə malikdir.

Ana rəhmətə getdiyi andan etibarən onun oğluna verdiyi etibarnamə avtomatik olaraq bütün hüquqi qüvvəsini itirir. Yəni, oğul həmin sənədə əsaslanaraq ev üzərində artıq heç bir təkbaşına sərəncam verə bilməz, mülkü sata və ya öz adına keçirə bilməz. Ölüm faktından sonra köhnə etibarnamə ilə hər hansı bir alqı-satqı əməliyyatı aparmağa cəhd göstərmək qanunsuz addımdır.

“Vəsiyyətnamə yoxdursa, əmlak necə bölünür?

Əgər ana sağlığında evin konkret olaraq kimə qalacağını rəsmi vəsiyyətnamə ilə rəsmiləşdirməyibsə, mülk avtomatik olaraq qanun üzrə vərəsəlik qaydasında bölünür. Bu zaman heç bir övlad digərindən üstün tutulmur və cinsinə görə (oğlan və ya qız olması) pay fərqi qoyulmur.

Vəkil bildirib ki, qanunvericiliyə görə, mülk ilk növbədə birinci dərəcəli vərəsələr arasında tamamilə bərabər paylarla (faizlərlə) bölünməlidir. Birinci növbə vərəsələrə isə aşağıdakı şəxslər daxildir:

1.Vəfat edən şəxsin bütün övladları (həm oğlanları, həm də qızları);

2.Vəfat edən şəxsin sağ olan həyat yoldaşı;

3.Vəfat edən şəxsin sağ olan ata və anası.

Məsələn:Əgər rəhmətə gedən şəxsin yoldaşı və valideynləri yoxdursa, cəmi iki övladı (bir oğul, bir qız) qalıbsa, mülk iki bərabər hissəyə ayrılır. Oğula da 50%, qıza da 50% pay düşür. Oğlanın əlində vaxtilə anasından aldığı etibarnamənin olması onun bacısının bu 50%-lik qanuni payını əlindən almasına əsas vermir.

Qız övladları payını necə rəsmiləşdirməlidir?

Ananın sağlığında evi idarə etmək üçün oğluna etibarnamə verməsi qızın vərəsəlik hüququna heç bir xələl gətirmir. Qız övladı tam hüquqlu vərəsə kimi öz payını tələb edə bilər. Bunun üçün o, qanunla müəyyən olunmuş müddətdə digər vərəsələrlə birlikdə rəsmi qaydada notariusa müraciət etməlidir. Notarius ailə tərkibini araşdıraraq bütün zəruri sənədləri toplayır və qanun üzrə vərəsəlik prosesini başladaraq hər kəsə öz payına uyğun Vərəsəlik Şəhadətnaməsi təqdim edir. Bu sənəd alındıqdan sonra həmin qız övladının rəsmi icazəsi və imzası olmadan evin satılması və ya özgəninkiləşdirilməsi hüquqi baxımdan qeyri-mümkündür.

Həmçinin oxuyun