3 uşaqlı analar tez pensiyaya çıxacaq? – Açıqlama

CƏMİYYƏT

07.09.2026, 17:05

Son günlər sosial şəbəkələrdə və ictimai müzakirələrdə çoxuşaqlı anaların pensiya hüquqları ilə bağlı məsələ yenidən gündəmə gəlib. Xüsusilə üç və daha çox uşağı olan qadınların hər uşağa görə müəyyən müddət daha erkən pensiyaya çıxması ilə bağlı müxtəlif fikirlər səsləndirilir. Vətəndaşları maraqlandıran əsas sual isə budur: üç uşağı olan ana hər uşağa görə bir il tez pensiyaya çıxa bilərmi?

Məsələ ilə bağlı vəkil Vəfadar Piriyev Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, sosial şəbəkələrdə və ictimai müzakirələrdə səsləndirilən təkliflərlə qüvvədə olan qanunvericiliyi bir-birindən ayırmaq lazımdır.

Onun sözlərinə görə, hər hansı məsələ ilə bağlı təklifin irəli sürülməsi və ya layihənin müzakirəyə çıxarılması həmin qaydanın artıq qüvvəyə mindiyi anlamına gəlmir.

“Bu məsələ ilə bağlı müxtəlif müzakirələr aparılır və müəyyən təkliflər səsləndirilir. Lakin hüquqi baxımdan konkret olaraq hansısa qaydanın tətbiq ediləcəyini yalnız müvafiq qərar qəbul olunduqdan və qanunvericiliyə dəyişiklik edildikdən sonra demək mümkündür. Qanun qəbul edilməmişdən əvvəl vətəndaşlara qəti şəkildə ‘belə olacaq’ demək düzgün olmaz”, – deyə Vəfadar Piriyev bildirib.

Vəkil qeyd edib ki, pensiya məsələləri birbaşa qanunvericiliklə tənzimlənən sosial məsələlərdən biridir. Buna görə də vətəndaşların pensiya yaşının dəyişdirilməsi, müəyyən kateqoriyalara güzəştlərin tətbiq olunması və ya çoxuşaqlı analar üçün əlavə imkanların yaradılması yalnız qanuni dəyişikliklərdən sonra hüquqi qüvvəyə malik ola bilər.

Hazırda sosial şəbəkələrdə yayılan məlumatların bir qismi vətəndaşlarda müəyyən gözləntilər yaratsa da, hüquqşünas insanları yalnız rəsmi qərarlara əsaslanmağa çağırıb.

Vəfadar Piriyevin sözlərinə görə, xüsusilə sosial təminat və pensiya məsələləri insanların həyatına birbaşa təsir etdiyi üçün bu mövzuda yayılan hər bir məlumata ehtiyatla yanaşmaq lazımdır.

“Pensiya ilə bağlı hər hansı yeni güzəşt, yeni hüquq və ya yeni qayda tətbiq edilirsə, bunun hüquqi əsası olmalıdır. Yəni, müvafiq qanunda dəyişiklik edilməli və həmin dəyişiklik qüvvəyə minməlidir. Bundan sonra artıq konkret şəkildə kimlərin, hansı şərtlərlə və neçə il tez pensiyaya çıxacağı müəyyən edilə bilər”, – deyə o vurğulayıb.

Mütəxəssis bildirib ki, çoxuşaqlı ailələrin sosial müdafiəsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Uşaqların böyüdülməsi, onların təhsil və sağlamlıq məsələlərinin təmin olunması, ailələrin sosial rifahının yaxşılaşdırılması dövlət üçün mühüm məsələlər sırasındadır.

Bu baxımdan çoxuşaqlı anaların sosial təminatının gücləndirilməsi və onların pensiya məsələlərində əlavə güzəştlərlə təmin olunması ilə bağlı təkliflərin gündəmə gəlməsi ictimai baxımdan da maraq doğurur.

Vəfadar Piriyev qeyd edib ki, Azərbaycan Respublikasında vətəndaşların sosial hüquqlarının qorunması və layiqli həyat şəraitinin təmin olunması dövlətin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biridir.

Onun fikrincə, sosial təminat məsələlərinin daim təkmilləşdirilməsi, pensiya və sosial ödənişlərlə bağlı yeni mexanizmlərin hazırlanması cəmiyyətdə ən çox diqqət çəkən mövzulardandır.

“Dövlət sosial siyasət istiqamətində müxtəlif addımlar atır. Pensiyalar və sosial ödənişlərlə bağlı zaman-zaman dəyişikliklər edilir, artımlar həyata keçirilir. Təbii ki, vətəndaşların sosial rifahı ilə bağlı məsələlər hər zaman aktualdır. İnsanların gözləntiləri də böyükdür. Amma hüquqi baxımdan biz yalnız qəbul edilmiş və qüvvədə olan qanunlara əsaslanaraq danışa bilərik”, – deyə hüquqşünas bildirib.

Onun sözlərinə görə, hazırda üç uşağı olan anaların hər uşağa görə avtomatik olaraq bir il tez pensiyaya çıxması ilə bağlı hər hansı məsələ gündəmə gətirilirsə, bunun reallaşması üçün ilk növbədə müvafiq hüquqi prosedurlar tamamlanmalıdır.

Yəni, layihə və ya təklifin müzakirə olunması ilə həmin hüququn artıq vətəndaşlara verilməsi arasında ciddi fərq var.

Hüquqşünas vurğulayıb ki, qanunvericilikdə dəyişiklik qəbul olunmadan və qüvvəyə minmədən vətəndaşların gələcək pensiya hüquqları barədə dəqiq fikir söyləmək çətindir.

“İndidən qəti şəkildə demək olmaz ki, üç uşağı olan analar mütləq hər uşağa görə bir il tez pensiyaya çıxacaqlar. Əgər bununla bağlı layihə və ya təklif müzakirə olunursa, həmin müzakirələrin nəticəsini gözləmək lazımdır. Yalnız qərar qəbul edildikdən və qanuna müvafiq dəyişiklik edildikdən sonra konkret hüquqi nəticələr haqqında danışmaq mümkündür”, – deyə Vəfadar Piriyev bildirib.

Mütəxəssis hesab edir ki, belə sosial məsələlərlə bağlı vətəndaşların səbirli davranması və rəsmi məlumatları izləməsi daha məqsədəuyğundur. Çünki sosial şəbəkələrdə yayılan ilkin məlumatlar, müzakirələr və ayrı-ayrı şəxslərin fikirləri bəzən rəsmi qərar kimi təqdim oluna bilər.

Bu isə vətəndaşlarda yanlış gözləntilərin yaranmasına səbəb olur.

Vəfadar Piriyev bildirib ki, hər hansı pensiya güzəşti ilə bağlı qərar qəbul ediləcəyi təqdirdə onun tətbiq dairəsi, kimlərə şamil olunacağı, uşaqların sayı, yaş həddi və digər şərtlər müvafiq hüquqi aktlarda konkret şəkildə göstərilməlidir.

Məhz bundan sonra vətəndaşlar həmin güzəştdən istifadə edib-edə bilməyəcəklərini müəyyən edə bilərlər.

“Pensiya hüququ çox ciddi və hüquqi əsaslara söykənən məsələdir. Burada şifahi məlumatlara və ya sosial şəbəkələrdə yayılan fikirlərə əsaslanmaq olmaz. Rəsmi qərar qəbul olunmalıdır. Qanuna dəyişiklik edilməlidir. Dəyişiklik qüvvəyə mindikdən sonra artıq konkret hüquqi nəticələr barədə danışmaq mümkündür”, – deyə o qeyd edib.

Vəkilin fikrincə, çoxuşaqlı anaların sosial təminatının daha da gücləndirilməsi ilə bağlı məsələlərin müzakirə olunması özü-özlüyündə müsbət haldır. Lakin vətəndaşların bu mərhələdə ən doğru addımı rəsmi qərarları gözləməkdir.

Beləliklə, üç uşağı olan anaların hər uşağa görə bir il tez pensiyaya çıxması ilə bağlı ictimai müzakirələr və gözləntilər olsa da, bu məsələ yalnız müvafiq qərar qəbul edilərək qanunvericiliyə dəyişiklik edildikdən sonra hüquqi qüvvə qazana bilər.

Vəfadar Piriyevin sözləri ilə desək, “gözləməkdə fayda var”. Çünki sosial təminat və pensiya hüquqları ilə bağlı istənilən yeni imkan yalnız rəsmi şəkildə təsdiqləndikdən sonra vətəndaşlar üçün real hüquqa çevrilir.

Turan Etibaroğlu

Həmçinin oxuyun