"Reuters": Müharibə Qırmızı dənizdən Xəzər dənizinə keçir

$\"Reuters\": Müharibə Qırmızı dənizdən Xəzər dənizinə keçir $

DÜNYA

210

27.07.2026, 09:04

Yaxın Şərqdə davam edən hərbi qarşıdurma yeni və daha təhlükəli mərhələyə qədəm qoyur.

Musavat.com xəbər verir ki, dünyanın ən nüfuzlu informasiya agentliklərindən biri olan "Reuters" diqqətçəkən təhlilində müharibənin coğrafiyasının artıq Fars körfəzi ilə məhdudlaşmadığını, Qırmızı dənizdən Xəzər dənizinə qədər uzandığını yazır. Agentliyin qənaətinə görə, son hadisələr münaqişənin yeni cəbhələr qazandığını və bunun enerji bazarından tutmuş beynəlxalq ticarətə qədər geniş nəticələr doğura biləcəyini göstərir.

"Reuters" bildirir ki, ABŞ-ın ardıcıl 13 gecə davam edən hava zərbələrinə müvəqqəti fasilə verməsinə baxmayaraq, bölgədə gərginlik azalmayıb. Əksinə, Vaşinqtonun hərbi əməliyyatları səngisə də, İranla bağlı qarşıdurma fərqli istiqamətlərdə genişlənməkdə davam edir. ABŞ hərbi dəniz blokadasının qüvvədə qaldığını açıqlayıb, lakin hava hücumlarının niyə dayandırıldığı barədə rəsmi izahat verməyib.

Agentliyin məlumatına görə, İranın dəstəklədiyi husilər son günlər Səudiyyə Ərəbistanının Qırmızı dəniz sahilində yerləşən Cizan və Yanbu bölgələrindəki neft obyektlərinə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hücum ediblər. Raketlərin bir hissəsi hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən məhv edilsə də, hücumlar Qırmızı dənizdə uzun müddətdir davam edən nisbi sakitliyin pozulduğunu göstərib. Buna cavab olaraq Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi qüvvələr Yəməndə husilərin mövqelərinə zərbələr endirib.

"Reuters"-in diqqət çəkdiyi ən mühüm məqamlardan biri isə Xəzər dənizinin ilk dəfə bu müharibə kontekstində ön plana çıxmasıdır. Agentlik yazır ki, İran Ukraynanı Xəzərdə üzən İran gəmisinə hücum etməkdə ittiham edib. Tehran hadisə nəticəsində ekipaj üzvlərindən birinin öldüyünü bildirərək Kiyevdən izahat tələb edib. Bu iddia təsdiqlənərsə, Xəzər dənizi də qlobal geosiyasi qarşıdurmanın yeni məkanlarından birinə çevrilə bilər.

"Reuters" qeyd edir ki, hadisələrin bu istiqamətdə inkişafı təkcə hərbi baxımdan deyil, enerji təhlükəsizliyi nöqteyi-nəzərindən də ciddi risklər yaradır. Qırmızı dəniz, Bab əl-Məndəb boğazı, Hörmüz boğazı və Xəzər hövzəsi dünya enerji daşımalarının ən həssas marşrutları hesab olunur. Bu marşrutlardan hər hansı birində gərginliyin artması neft bazarına, yükdaşımalara və sığorta tariflərinə dərhal təsir göstərə bilər. Son məlumatlara görə, Qırmızı dənizdə gəmilərin hərəkəti artıq nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Xəzər hövzəsində təhlükəsizlik risklərinin artması Azərbaycan üçün də diqqətlə izlənilməli prosesdir. Çünki ölkənin enerji ixracı, Orta Dəhliz layihəsi və Xəzər üzərindən həyata keçirilən beynəlxalq yükdaşımalar regional sabitlikdən birbaşa asılıdır.

"Reuters"-in təhlili belə bir nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, Yaxın Şərqdə başlayan müharibə artıq təkcə İran, İsrail və Fars körfəzi ilə məhdudlaşmır. Qarşıdurmanın coğrafiyası genişlənir və strateji dəniz marşrutları bir-birinin ardınca risk zonasına çevrilir. Bu isə yeni geosiyasi mərhələnin başlandığını göstərən ən ciddi siqnallardan biri kimi qiymətləndirilir.

Həmçinin oxuyun