“Uşaq darıxanda dərhal telefon verməyin" – Mütəxəssisdən valideynlərə mühüm XƏBƏRDARLIQ  

Müasir dövrdə texnologiyanın sürətli inkişafı gündəlik həyatımızı asanlaşdırsa da, tərbiyə prosesində yanlış tətbiq edildikdə ciddi psixoloji problemlərə yol açır. Xüsusilə son zamanlar valideynlərin uşaq azca darıxan, ağlayan və ya kapriz edən kimi dərhal onların əlinə smartfon verməsi geniş vüsət alıb. Anlıq sakitlik və rahatlıq yaradan bu üsul, əslində, uşaq psixologiyasına və gələcək şəxsiyyət kimi formalaşmasına ağır zərbə vurur. Uşağın öz emosiyalarını doğru yaşamasına imkan verməyən bu vərdiş gələcəkdə idarəolunmaz davranış pozuntularına və psixoloji narahatlıqlara gətirib çıxarır. Ekran qarşısında sakitləşən uşaq tədricən öz hisslərini tənzimləmək bacarığını itirərək virtual aləmdən asılı vəziyyətə düşür. Bəs anlıq sakitlik gətirən bu vərdiş uşaqların şüuraltında və xarakterində hansı dərin izlər qoyur?

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən uşaq və yeniyetmələrin inkişafı üzrə mütəxəssis, “Valideyn Məktəbi”nin rəhbəri Aysel Rəsulzadə bildirib ki, bugünkü valideynlər telefonu uşaqların emosiyalarını boğmaq üçün bir “silah” kimi istifadə edirlər:

“Biz texnologiyadan doğru vasitə kimi deyil, daha çox yanlış tərəfləri ilə istifadə edirik. Valideynlər, xüsusilə analar uşaq darıxanda, ağlayanda, əsəbiləşəndə, hətta ictimai nəqliyyatda və ya marketdə sakit dursun deyə dərhal onların əlinə telefon verirlər. Bu, uşağın şüuraltında emosiyalarını necə idarə etməsi haqqında yanlış təsəvvür yaradır. Uşaqlıqdan emosiyalar doğru formada yaşanmalıdır ki, gələcəkdə davranış və psixoloji pozuntular yaranmasın. Bütün hisslər telefonla idarə olunduğu üçün uşaqlar insandan daha çox robot kimi böyüyürlər”.

Mütəxəssis vurğulayıb ki, uşağın darıxmasına imkan vermək onun inkişafı üçün son dərəcə vacibdir:

“Valideynlər deyir ki, uşaq darıxır, nə edək? Qoyun uşaq yeri gələndə darıxsın. Çünki darıxan uşaq xəyal qurur, nə edəcəyini düşünür, oyun uydurur, böyüklərə suallar verərək dünyanı dərk edir və ətrafı araşdırır. Uşaq özü-özü ilə baş-başa qalmağı öyrənməlidir. Bugünkü yeniyetmələrin ən böyük problemi odur ki, azca sıxılan kimi telefona sarılırlar, özləri ilə tək qala bilmirlər. Bu günün yeniyetmə problemlərinin kökündə dünənki uşaqların əlinə telefon verilməsi dayanır”.

Aysel Rəsulzadə xüsusilə yemək zamanı ekran istifadəsinin təhlükələrinə də toxunub:

“Müraciət edən valideynlər deyirlər ki, uşaq telefon olmayanda yemək yemir, telefon verəndə isə bir boşqabı bitirir. Çünki valideynlər uşağa yemək yeməyi yox, ekran qarşısında oturmağı öyrədib. Yemək prosesi həzm üçün diqqətlə, zövq alaraq həyata keçirilməlidir. Ekran qarşısında diqqəti dağınıq şəkildə qidalanmaq gələcəkdə mədə-bağırsaq sistemində ciddi problemlərə yol açır”.

Mütəxəssis son olaraq valideynlərə çağırış edərək qeyd edib ki, telefon bir sakitləşdirici vasitə deyil:

“Uşağa hər anını yaşamağa imkan vermək lazımdır. Ağlamaq, darıxmaq normaldır. Telefon vermək əvəzinə uşaqla kitap reading etmək, açıq havada gəzmək, oyunlar oynamaq və ona doğru diqqət ayırmaq lazımdır. Zamanında emosiyalarını düzgün yaşamağa şərait yaradaq ki, gələcəkdə sağlam xarakterli və cəmiyyət üçün faydalı şəxsiyyətlər yetişdirə bilək”.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun

İki nazirlik Bakıda əməliyyat keçirib:Silah tapıldı 

Kreditini qaytara bilməyənlərə şad xəbər: Bu halda borcunuz bağlanacaq 

29 iyulda bizi nələr gözləyir? — ULDUZ FALI

İki gün su OLMAYACAQ — XƏBƏRDARLIQ