Azərbaycanda sürücüsüz avtomobillər dövrü başlayır: Hüquqi bazadan lokal zonalara qədər – EKSPERT AÇIQLAMASI

CƏMİYYƏT

557

24.07.2026, 15:45

Dünyanın bir sıra inkişaf etmiş ölkələrində süni intellekt və modern sensor texnologiyaları ilə idarə olunan sürücüsüz avtomobillər artıq gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilməkdədir. Xüsusilə taksi xidmətlərində geniş tətbiq edilən bu nəqliyyat vasitələrində sərnişinlər insan amili olmadan, tam avtonom şəkildə təyin olunan ünvana rahatlıqla çatdırılır. Müasir texnoloji inqilabın tərkib hissəsi olan bu sistemlərin gələcəkdə digər ölkələrdə də kütləviləşəcəyi gözlənilir. Bəs yaxın illərdə bu cür innovativ və sürücüsüz nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycanda da tətbiqi nə dərəcədə mümkündür? Ölkəmizdə bu texnologiyaların reallaşması üçün hansı hüquqi, texniki və infrastruktur şərtlərinin formalaşdırılması vacibdir? Mövzu ilə bağlı mütəxəssislərin fikirləri və mövcud qanunvericilik bazasındakı son yeniliklər böyük maraq doğurur.

Məsələ ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən nəqliyyat sahəsi üzrə ekspert, hüquqşünas Ərşad Hüseynov sürücüsüz nəqliyyat vasitələrinin perspektivləri və ölkəmizdəki mövcud vəziyyət barədə vacib məqamlara toxunub.

Avtonom nəqliyyat harada və necə istifadə olunur?

Ərşad Hüseynov bildirib ki, dünyada avtonom nəqliyyat vasitələri mövcuddur və onlardan xüsusilə kommersiya məqsədilə – taksi fəaliyyətində istifadə edilir:

"Şəxsi avtomobillərin bu tipli istismarı hələ ki çox məhduddur. Bütün dünya üzrə götürəndə belə avtomobillərin sayı on minlərlədir, bəlkə də 100 mini keçib, yəni miqyas hələ o qədər də böyük deyil”.

Azərbaycanda ilk hüquqi addımlar artıq atılır

Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycanda bu sahədə ilkin hüquqi bazanın yaradılmasına artıq başlanılıb:

•Qanunvericilikdə dəyişikliklər: Yaxın vaxtlarda (məsələn, avqust ayında) nəqliyyatla bağlı qanunvericilikdə dəyişikliklərin qüvvəyə minməsi gözlənilir.

•Geniş əhatə dairəsi: Bu dəyişikliklər yalnız avtomobilləri deyil, eyni zamanda dənizdəki avtonom gəmiləri, havada pilotlaşdırılmayan uçuş aparatlarını (puan), metrodakı maşinistsiz qatarları və dəmir yollarındakı avtonom nəqliyyatı da əhatə edir.

Hüquqşünas vurğulayıb ki, hüquqi baza ilə yanaşı, ən vacib məsələ real infrastrukturdur:

“Yollarda hərəkət ideal şəkildə təşkil olunmalıdır ki, avtonom avtomobillərin proqram təminatı infrastruktur çatışmazlığı səbəbindən xətaya yol verməsin. Avtomobilləri idarə edən xüsusi operatorlar olmalı və bütün məlumatlar aidiyyəti dövlət qurumlarının sisteminə inteqrasiya edilməlidir. Bu, digər hərəkət iştirakçılarının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün mütləqdir”.

Sürücüsüz nəqliyyat Azərbaycanda harada tətbiq edilə bilər?

Ərşad Hüseynov qeyd edib ki, Nazirlər Kabineti tərəfindən konkret ərazilər müəyyən olunduqdan sonra Azərbaycanda da bu texnologiyanın tətbiqi mümkündür:

"Sürücüsüz nəqliyyat vasitələrini bütün ölkə miqyasında deyil, ilk növbədə müəyyən olunmuş lokal ərazilərdə görə bilərik. Məsələn, şəhərin xüsusi təşkil olunmuş bir hissəsində, böyük sənaye obyektlərinin ərazisində və ya xüsusiləşdirilmiş yaşayış massivlərində bu sistemlərin tətbiqi tamamilə reallığa çevrilə bilər”.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun