Məzuniyyətlə bağlı MÜHÜM DƏYİŞİKLİK:Hansı günləri nağdlaşdırmaq mümkün olmayacaq?

Məzuniyyət günlərinin pulla əvəzlənməsi qaydası dəyişir: Hansı günləri nağdlaşdırmaq mümkün olmayacaq?

İşçilərin illik əmək məzuniyyətindən istifadə qaydaları ilə bağlı yeni tələblər məzuniyyət günlərinin pulla əvəzlənməsi məsələsini yenidən gündəmə gətirir. Əsas dəyişiklik işçinin istirahət hüququnun qorunmasına yönəlib. Belə ki, illik məzuniyyətin qanunla müəyyən edilən əsas hissəsinin yalnız pul kompensasiyası ilə əvəz olunmasına yol verilməməsi nəzərdə tutulur. Bu yanaşmanın məqsədi işçinin məzuniyyəti kağız üzərində rəsmiləşdirməsi deyil, həqiqətən istirahət etməsini təmin etməkdir.

Oxu24.com-un məlumatına görə, işçilərin illik əmək məzuniyyətindən istifadə qaydaları ilə bağlı yeni tələblər məzuniyyət günlərinin pulla əvəzlənməsi məsələsini yenidən gündəmə gətirir. Əsas dəyişiklik işçinin istirahət hüququnun qorunmasına yönəlib.

Belə ki, illik məzuniyyətin qanunla müəyyən edilən əsas hissəsinin yalnız pul kompensasiyası ilə əvəz olunmasına yol verilməməsi nəzərdə tutulur. Bu yanaşmanın məqsədi işçinin məzuniyyəti kağız üzərində rəsmiləşdirməsi deyil, həqiqətən istirahət etməsini təmin etməkdir.

Məsələn, təsəvvür edək ki, bir işçinin il ərzində 30 təqvim günü əmək məzuniyyəti hüququ var. İşçi həmin günlərin hamısından imtina edərək əvəzində pul almaq istəyə bilər.

Lakin təqdim olunan qaydaya əsasən, bu istəyin bütövlükdə təmin edilməsi mümkün olmayacaq. Çünki illik əmək məzuniyyətinin əsas hissəsi olan 21 gün işçinin faktiki istirahəti üçün nəzərdə tutulur və əmək münasibətləri davam etdiyi müddətdə həmin günlər pulla əvəz edilə bilməz.

Beləliklə, məzuniyyət günləri iki hissəyə ayrılır. İlk 21 gün işçinin mütləq istifadə etməli olduğu istirahət müddəti hesab olunur. Bu günlərin əvəzinə kompensasiya almaq mümkün deyil. Məzuniyyətin 21 gündən artıq olan hissəsi isə müvafiq qanuni şərtlər daxilində pul kompensasiyası ilə əvəz edilə bilər.

30 günlük məzuniyyət hüququ olan işçinin nümunəsinə qayıtsaq, o, ən azı 21 gün istirahət etməlidir. Qalan 9 günün isə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada kompensasiya edilməsi mümkün ola bilər. Yəni işçi bütün məzuniyyət günlərini pula çevirərək işləməyə davam edə bilməyəcək.Bu yanaşma beynəlxalq əmək standartlarında da əksini tapan əsas prinsiplə bağlıdır: məzuniyyət yalnız maliyyə ödənişi deyil, işçinin fiziki və psixoloji sağlamlığının qorunması üçün vacib istirahət hüququdur. Uzun müddət fasiləsiz işləmək yorğunluğun artmasına, əmək məhsuldarlığının azalmasına və sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Buna görə də məzuniyyətin müəyyən hissəsinin mütləq istirahətə sərf olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Digər tərəfdən, məzuniyyət günlərinə görə kompensasiya məsələsində əmək münasibətlərinin davam etməsi və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi halları fərqləndirilməlidir. Əmək müqaviləsinə xitam verilərkən istifadə edilməmiş məzuniyyət günlərinə görə kompensasiya məsələsi ayrıca hüquqi qaydalarla tənzimlənir. Buna görə də 21 günlük məhdudiyyətin bütün hallara şamil olunduğunu düşünmək düzgün olmaz.

Beləliklə, yeni yanaşmanın əsas mahiyyəti işçinin illik məzuniyyət hüququnu qorumaq və istirahətin pulla əvəz edilməsinin qarşısını almaqdır. 30 günlük məzuniyyət hüququ olan işçi ən azı 21 gününü faktiki istirahətə ayırmalı, yalnız artıq qalan günlərlə bağlı kompensasiya imkanından yararlana bilər.

Turan Etibaroğlu

Həmçinin oxuyun

Küçədə siqaret çəkənlər hansı halda cərimələnə bilər?  

Emin Ağalarov 99 milyon dollarlıq LAYİHƏ EDƏCƏK

Məzuniyyətlə bağlı MÜHÜM DƏYİŞİKLİK:Hansı günləri nağdlaşdırmaq mümkün olmayacaq?

Zakir Qaralovun əmisi qızı təqaüdə göndərildi