Peyğəmbərin dediyi təsdiq olundu: Ayaq üstə su içmək...
11 Oktyabr 2026, 08:24
Asılılıq sırf psixiatrik xəstəlikdir – Növləri və yaranma səbəbləri
TİBB
233
14.08.2026, 12:59
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Narkotik maddə, psixotrop dərman və alkoqol kimi zərərli vərdişlər, eləcə də onların fonunda yaranan psixi və davranış pozuntuları müasir cəmiyyətin ən ciddi problemlərindən birinə çevrilib.
Oxu24.com xəbər verir ki, xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı və DSM standartlarına əsasən asılılıqlar sırf psixiatrik pozuntu və xəstəlik hesab olunur. Asılılığın əsasən iki böyük qrupu var:
1. Kimyəvi (maddə) asılılıqları
•Narkotik maddə asılılığı: Amfetamin qrupuna daxil olan metanfetamin, kokain və heroin asılılığı.
•Psixotrop dərman asılılığı: Sonluğu "zepam"la bitən benzodiazepinlər (Fenazepam, Diazepam), eləcə də Preqabalin (Lirika) kimi vasitələr.
•Alkoqol və tütün (siqaret) asılılığı.
2. Davranış asılılıqları
Bu qrupa sosial şəbəkələrdən, sürətli videolar izləməkdən, internet və telefondan, müxtəlif oyunlardan, qumardan, cinsi münasibətlərdən, eləcə də alış-veriş və yemək yeməkdən yaranan asılılıqlar daxildir.
Asılılıq necə və niyə yaranır?
Asılılıq şəxsin məruz qaldığı stress faktorlarından və ya keçmişdə yaşadığı psixoloji travmalardan qaynaqlana bilər. Yaranma riskini artıran əsas amillər bunlardır:
•Ailədən ayrılmaq, yaxınını itirmək və ya münasibətlərin pozulması;
•Sosial-iqtisadi sıxıntılar, borc və bankrot olmaq;
•Genetik meyllilik (ailə üzvlərində asılılığın olması);
•Şəxsiyyət xüsusiyyətləri (depressiv, obsessiv, təşvişli, borderline və ya antisosial şəxsiyyət tipləri).
Şəxs adətən ilk etapda maddə və ya davranışı sadəcə maraq, yoxlamaq məqsədilə istifadə edir və istədiyi an imtina edə biləcəyini düşünür. Lakin zaman keçdikcə orqanizmin həmin maddəyə tələbatı və həvesi artır, bədən buna öyrəşir.
Nəticədə istifadə intervalları qısalır, doza artır və şəxs davamlı olaraq daha sıq-sıq istifadə etməyə başlayır. Bu hal xüsusilə beynin ön payına — frontal loba (alın payına) ciddi təsir göstərərək şəxsin idarəetmə və qərarvermə qabiliyyətini zəiflədir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
17:08 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Baxçalıdan Azərbaycanla bağlı mühüm açıqlama - Təcili
14
0
0
17:01 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Guya DTX-dən zəng gələcək - Qanunsuz tələblərə inanmayın!
64
0
0
16:59 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bir-dən sahibkarlar üçün güzəştlər: “Biznesdə birlikdə” proqramına müraciət üçün tələsin
45
0
0
16:50 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda tanınmış jurnalist VƏFAT ETDİ
84
0
0
16:45 / 14 Oktyabr 2026
DÜNYA
Dövlət Bağçalıdan Azərbaycanla bağlı AÇIQLAMA
70
0
0
16:38 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Milli Hidrometerologiya Xidmətindən AÇIQLAMA: İsti hava kütlələri...
92
0
0
16:33 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bu şəxslərə 19 min manat verilə bilər? – Azərbaycanda da var imiş
65
0
0
16:25 / 14 Oktyabr 2026
DÜNYA
İsrail Prezidenti Azərbaycana gəldi - Fotolar
118
0
0
16:21 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Vahid məktəbli geyimi ətrafında manipulyasiyalar: Bütün suallara cavab
66
0
0
16:19 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
6 nəfər yaralanıb
62
0
0
16:15 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Professor hicabla bağlı bəzi etirazlara REAKSİYA VERDİ
127
1
1
16:15 / 14 Oktyabr 2026
ŞOU-BİZNES
Zaur Rzayevin vəziyyəti ağırdır
91
0
0
16:11 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bilal Əliyev: "10 dəfə Həcc ziyarətinə getmişəm, amma məktəblilər eyni geyim formasında olmalıdırlar"
89
0
2
15:53 / 14 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
DİN-dən AÇIQLAMA : Həyatını itirən və yaralı var,cinayət işi açılıb
650
0
0
15:43 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda “Kəlağayı yürüşü” keçirilir - VİDEO
86
0
0
15:37 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
İrandan yüksək vəzifəli məmur Bakıya gəldi
178
0
0
15:34 / 14 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Səmədovun mənimsədiyi pulu oğlu qaytardı - 300 min...
88
0
1
15:31 / 14 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Həbs edilən polkovnik Ceyhun Həsənovun yaxın adamı imiş - Rüşvətin məbləği bilindi
131
0
0
15:18 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
“Din dövlətdən ayrıdır, məktəb də dindən!” – Eynulla Mədətlidən müzakirələrə CAVAB
90
0
0
15:14 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Ermənistanda saxlanılan əsgərimiz atasına telefonda NƏ DEYİB?
388
0
0
15:10 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Masazırda ağır qəzadan VİDEO
81
0
0
15:05 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
“Dini etiqadın öz məkanı var, məktəbin isə öz qaydaları!” – Məktəbli forması ilə bağlı MESAJ
80
1
0
14:53 / 14 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
“BYD”dən yeni elektrikli sedan gəlir - FOTO
56
0
0