Okeanların nəhənglərinə qarşı amansız qırğın – Şok faktlar

Dünya okeanlarının ən sirli və nəhəng canlıları olan balinalar əsrlər boyu bəşəriyyətin həm maraq, həm də amansız qazanc mənbəyi olub. Bu gün qlobal ekoloji hərəkatların mərkəzində dayanan balina mühafizəsi, keçmişdə tam fərqli bir mənzərəyə sahib idi. 

Oxu24.com xəbər verir ki, neft sənayesinin hələ inkişaf etmədiyi 19-cu əsrdə balina ovu dünyanın ən gəlirli və eyni zamanda ən təhlükəli sahələrindən biri hesab olunurdu.

O dövrün texnologiyası ilə kiçik qayıqlara doluşan dənizçilər, uzunluğu 30 metrə, çəkisi isə onlarla tona çatan nəhəng canlılarla qeyri-bərabər döyüşə girirdilər. Yaralı balinaların qayıqları kilometrlərlə sürükləməsi və ya dənizçiləri buzlu sulara qərq etməsi adi hal idi. İqtisadi gəlir elə böyük idi ki, balina ovlayan gəmilər ailələrindən uzaqda, okeanlarda 3-4 il davam edən uzunmüddətli səfərlərə çıxırdılar. Balina yağı küçələrin işıqlandırılmasından tutmuş, sabun istehsalı və sənaye maşınlarının yağlanmasına qədər geniş bir sahədə əvəzedilməz xammal idi.

Balina ovunun tarixi həm də dünya ədəbiyyatına silinməz izlər qoyub. 1820-ci ildə tarixin ən məşhur dəniz qəzalarından biri baş verib. Qəzəbli bir kaşalot balinası "Essex" adlı ov gəmisinə güclü zərbələr endirərək onu batırıb. Sağ qalan heyət üzvlərinin aylarla okeanda apardığı yaşam mübarizəsi, sonradan dünya şöhrətli “Moby Dick" romanının yaranmasına ilham mənbəyi olub.

20-ci əsrin ortalarına gəldikdə isə texnologiyanın inkişafı balinalar üçün tam bir fəlakətə çevrildi. Artıq dənizə çıxan gəmilər sadəcə ovçu deyil, bir mövsümdə yüzlərlə canlını məhv edən "üzən fabriklər" idi. Bu kütləvi qırğın bəzi balina növlərini tamamilə yox olma həddinə çatdırdı.

Lakin müasir dünya artıq bu səhvdən dönməyə çalışır. Bu gün əksər ölkələrdə balina ovu qəti qadağan edilib və qorunma altındadır. İnsanlar indi okeanlara bu nəhəngləri öldürmək üçün deyil, sadəcə onları təbii mühitində izləmək üçün can atırlar. Müasir "Balina müşahidə turizmi" hazırda ekologiyaya zərər vurmadan milyonlarla dollar gəlir gətirən böyük bir sənayeyə çevrilib. Təbiət bir daha sübut edir ki, canlıları qorumaq, onları məhv etməkdən həm daha insani, həm də daha faydalıdır.

Çimnaz

Həmçinin oxuyun

Prezident İlham Əliyev Hərbi Dəniz Qüvvələrində olub - FOTO

Azərbaycana bu tarixdə qar YAĞACAQ  — RƏSMİ

Hava kəskin dəyişir: FHN əhaliyə MÜRACİƏT ETDİ 

Tanınmış memar: "Birmənalı şəkildə tarixi abidələrin üzərində hər hansı kənar müdaxilə qadağandır"