Meteoritlər kosmosda yanmırsa, Yerə yaxınlaşanda niyə alovlanır? — MARAQLI FAKT  

Gecə səmasında qəfil parlayan və xalq arasında "ulduz axması" kimi tanınan sehrli mənzərənin arxasında əslində böyük bir fizika qanunu və təhlükə gizlənir. Ulduz sandığımız həmin cismlər əslində kosmosdan gələn meteor parçalarıdır.

Oxu24.com xəbər verir ki, bu kosmik daşların milyonlarla kilometr yol qət etdikdən sonra məhz Yerə yaxınlaşarkən alovlanmasının səbəbi hamını heyrətləndirib.

Çoxumuz elə düşünürük ki, kosmik cismlər havaya sürtündüyü üçün yanır. Lakin elmi faktlar tamamilə fərqli bir reallığı ortaya qoyur.

Kosmos demək olar ki, tamamilə boşluqdur və orada hava olmadığı üçün hər hansı bir sürtünmə və ya yanma baş vermir. Meteorlar kosmosda səssiz-səmirsiz hərəkət edirlər. Lakin Yer atmosferinə daxil olduqları an vəziyyət kökündən dəyişir:

Meteor atmosferə saniyədə təxminən 11–70 kilometr sürətlə daxil olur. Bu, adi bir güllənin sürətindən dəfələrlə çoxdur.

Bu dəhşətli sürətlə hərəkət edən daş qarşısındakı hava molekullarını elə qəfil və güclü sıxır ki, hava kənara qaçmağa macal tapmır.

Kəskin sıxılma nəticəsində temperatur ani olaraq bir neçə min dərəcəyə qədər yüksəlir. Məhz bu istilik meteoru əridir, alovlandırır və onun parlaq bir iz buraxaraq parıldamasına səbəb olur.

Ulduz axması zamanı gördüyümüz o parlaq işıq təkcə daşın özü deyil, həm də onun ətrafında həddindən artıq qızaraq plazma halına düşən hava molekullarıdır. Bu hadisə elmdə "meteor" adlanır.

Böyük ölçülü kosmik cismlər bu dəhşətli istiliyə tab gətirərək sürətini itirir, xarici təbəqəsi yanaraq qara qabıq bağlayır və qalıqları Yer səthinə düşür. Yerə sağ-salamat çata bilən bu kosmik tapıntılara isə meteorit deyilir. Maraqlıdır ki, bu parçalar yerə düşərkən çox vaxt isti olmur, çünki istilik yalnız səthdə yaranır və daşın daxilinə keçməyə vaxt tapmır. 

Kosmosdan gələn bu təhlükəli qonaqların böyük bir hissəsi Yer səthinə çatmamış elə havadaca yanıb kül olur. Bu isə o deməkdir ki, Yer atmosferi bizi kosmik fəlakətlərdən qoruyan ən mükəmməl təbii qalxandır. 

Fizika qanunlarının və sürətin yaratdığı bu möhtəşəm, həm də vahiməli proses təbiətin bizə təqdim etdiyi ən böyük vizual şoulardan biri olaraq qalmaqdadır.

Miri

Həmçinin oxuyun

10 noyabrla bağlı XƏBƏRDARLIQ

34 yaşlı general haqqında YENİ XƏBƏR

İkinci əl avtomobilləri ucuzlaşır - VİDEO

Azərbaycanda kredit faizləri dəyişir? -İqtisadçı AÇIQLADI