Boşanma zamanı gəlin qaynananın evindən çıxarıla bilərmi? – Vəkil cavab verdi

HÜQUQ

01.09.2026, 17:20

Boşanma ərəfəsində olan ailələrdə ən çox mübahisə yaradan məsələlərdən biri də yaşayış yeridir. Xüsusilə uzun illər ərinin valideynləri ilə eyni evdə yaşayan qadınları bir sual düşündürür: “İllərdir bu evdə yaşayıram, övladlarım da burada böyüyüb. Ev qaynanamın adındadırsa, boşanma zamanı məni bu evdən çıxara bilərlərmi?”

Məsələ ilə bağlı vəkil Könül Yaqubova Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda ilk növbədə evin hüquqi mülkiyyətçisinin kim olduğu müəyyən edilməlidir.

Vəkilin sözlərinə görə, qanunvericilik baxımından ev qayınananın və ya qayınatanın şəxsi mülkiyyətindədirsə, gəlin həmin şəxsin ailə üzvü hesab olunmaya bilər və bu məsələ onun həmin evdən istifadə hüququnun müəyyənləşdirilməsi zamanı mühüm rol oynayır.

“Burada əsas məsələ evin kimin adına olmasıdır. Əgər evin mülkiyyətçisi qaynanadırsa, hüquqi münasibətlər də məhz həmin mülkiyyət hüququ əsasında qiymətləndirilir. Biz həmişə deyirik ki, hüquqi baxımdan vəziyyət bir cür ola bilər, lakin insanların uzun illər yaşadığı, ailə qurduğu və övlad böyütdüyü evlə bağlı məsələlər sosial və mənəvi baxımdan daha mürəkkəb görünür”, – deyə Könül Yaqubova bildirib.

Vəkil qeyd edib ki, qanunvericilikdə ailə üzvləri anlayışı hüquqi baxımdan konkret münasibətlər əsasında müəyyən edilir. Bir şəxsin oğlu evləndikdə, oğlunun həyat yoldaşı həmin şəxsin avtomatik olaraq ailə üzvü statusunu qazanmaya bilər.

Başqa sözlə, gəlin öz ərinin ailə üzvü olsa da, bu hal onun qayınananın şəxsi mülkiyyətində olan evə münasibətdə avtomatik və daimi yaşayış və ya mülkiyyət hüququ əldə etməsi demək deyil.

“Gəlin qayınananın ailə üzvü kimi qiymətləndirilmirsə, burada hüquqi münasibət başqa cür formalaşır. O, qayınanasının oğlu ilə ailə münasibətlərindədir. Yəni, gəlin qayınananın deyil, əsas etibarilə öz həyat yoldaşının ailə üzvüdür”, – deyə vəkil bildirib.

Ev ərinin adına olsaydı, vəziyyət fərqli qiymətləndirilə bilərdi

Könül Yaqubovanın sözlərinə görə, əgər söhbət qayınananın deyil, birbaşa həyat yoldaşının mülkiyyətində olan evdən gedirsə, hüquqi vəziyyət fərqli qaydada araşdırıla bilər.

Belə halda qadının həmin mənzildən istifadə etməsi, ailə münasibətləri dövründə orada yaşaması, uşaqların həmin ünvanda qeydiyyatda olması və digər faktiki hallar hüquqi baxımdan ayrıca qiymətləndirilə bilər.

Lakin ev üçüncü şəxsin – bu halda qayınananın – şəxsi mülkiyyətindədirsə, gəlinin həmin evdə uzun müddət yaşaması avtomatik olaraq ona mülkiyyət payı vermir.

Bu, vətəndaşların ən çox qarışdırdığı məqamlardan biridir.

Bir evdə uzun illər yaşamaq həmin evin avtomatik olaraq sizin mülkiyyətinizə keçməsi demək deyil.

Məsələn, qadın 10, 15 və ya daha uzun müddət qayınanasının evində yaşaya, həmin evdə övladlarını böyüdə və ailə həyatı keçirə bilər. Lakin bu faktların özü, əlavə hüquqi əsaslar olmadan, ona həmin evdən mülkiyyət payı verilməsi üçün kifayət etməyə bilər.

“Gəlin illərlə həmin evdə yaşayıb” – bu, mülkiyyət hüququ yaradırmı?

Vəkil bildirib ki, bir şəxsin uzun müddət müəyyən evdə yaşaması ilə həmin əmlakın sahibi olması arasında hüquqi baxımdan fərq var.

Yaşayış faktı bir məsələdir, mülkiyyət hüququ isə tamam başqa hüquqi anlayışdır.

Əgər mənzil qayınananın adına rəsmiləşdirilibsə, həmin şəxsin mülkiyyət hüququ mövcuddur. Gəlinin və ya kürəkənin həmin evdə yaşaması isə hər zaman onlara avtomatik mülkiyyət hüququ qazandırmır.

“Əgər mən evin mülkiyyətçisiyəmsə, mənim oğlum evlənib və həyat yoldaşı ilə birlikdə həmin evdə yaşayırsa, bu, gəlinin avtomatik olaraq mənim ailə üzvüm olması və ya mənim əmlakım üzərində hüquq əldə etməsi anlamına gəlmir. O, mənim oğlumun ailə üzvüdür”, – deyə hüquqşünas qeyd edib.

Boşanma zamanı qadını dərhal evdən çıxarmaq mümkündürmü?

Bu kimi hallarda məsələnin konkret şəraitdən asılı olaraq hüquqi qaydada həll edilməsi vacibdir. Yəni, hər bir konkret vəziyyət ayrıca araşdırılmalıdır.

Qadının həmin evdə qeydiyyatda olub-olmaması, evdən hansı əsasla istifadə etməsi, uşaqların vəziyyəti, tərəflər arasında mövcud olan digər hüquqi münasibətlər və məhkəmə qərarlarının olub-olmaması kimi məsələlər də nəzərə alına bilər.

Könül Yaqubova bildirib ki, mülkiyyətçi ilə həmin evdə yaşayan şəxslər arasında mübahisə yarandıqda məsələ hüquqi prosedurlar çərçivəsində həll olunmalıdır.

Vətəndaşların “ev mənim adımdadır, istədiyim anda hər kəsi çıxara bilərəm” düşüncəsi ilə hərəkət etməsi də hər konkret halda hüquqi prosedurları əvəz etmir.

Əgər yaşayış hüququ və ya evdən çıxarılma ilə bağlı mübahisə varsa, həmin məsələyə hüquqi qaydada baxılması tələb oluna bilər.

Uşaqların olması evdən pay almaq demək deyil

Belə ailə mübahisələrində tez-tez verilən digər sual isə uşaqların həmin evdə yaşaması ilə bağlıdır.

Bir çox insan düşünür ki, qadının övladlarının olması avtomatik olaraq ona qayınanasının evində mülkiyyət payı qazandırır. Lakin hüquqi baxımdan uşaqların olması ilə evin mülkiyyətçisi olmaq ayrı-ayrı məsələlərdir.

Əgər ev qayınananın şəxsi mülkiyyətindədirsə, gəlinin övladlarının olması həmin əmlakdan avtomatik olaraq anaya və ya uşaqlara mülkiyyət payı verilməsi anlamına gəlmir.

Lakin uşaqların hüquq və mənafeləri ilə bağlı məsələlər ayrıca hüquqi qiymətləndirmə tələb edə bilər.

“Qanuni olan hər zaman insanlara ədalətli görünməyə bilər”

Vəkil Könül Yaqubova bildirib ki, bu cür məsələlərdə bəzən insanların uzun illər yaşadığı evdən ayrılmaq təhlükəsi ilə üzləşməsi ağır sosial vəziyyət yaradır.

“Biz hüquqşünas olaraq qanunun nə dediyini izah edirik. Amma həyatda elə hallar olur ki, hüquqi baxımdan mümkün olan bir nəticə insanlara mənəvi və sosial baxımdan ağır görünür. Bir qadın uzun illər bir evdə yaşayıb, övladlarını orada böyüdüb və nəticədə həmin evin onun adına olmadığını öyrənərək yaşayış məsələsi ilə bağlı ciddi problemlə üzləşə bilər. Lakin hüquqi münasibətlərdə əsas məsələlərdən biri də əmlakın mülkiyyətçisinin kim olmasıdır”, – deyə vəkil bildirib.

Nəticə olaraq, qaynananın və ya qayınatanın şəxsi mülkiyyətində olan evdə uzun illər yaşamaq gəlinə avtomatik olaraq həmin əmlakdan mülkiyyət payı vermir. Gəlin öz həyat yoldaşının ailə üzvü hesab olunsa da, qayınananın şəxsi əmlakı ilə bağlı hüquqi münasibətlər ayrıca qiymətləndirilir.

Bununla yanaşı, konkret iş üzrə qadının qeydiyyatı, evdən istifadə əsasları, ailənin faktiki vəziyyəti, uşaqların mənafeləri və digər hüquqi hallar nəzərə alınmalıdır.

Bu səbəbdən belə vəziyyətlə qarşılaşan şəxslərə yalnız şifahi məlumatlara əsasən qərar verməmək, əmlak sənədlərini, qeydiyyat məlumatlarını və digər hüquqi əsasları araşdıraraq peşəkar hüquqi yardım almaq tövsiyə olunur.

Jalə

Həmçinin oxuyun