Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

Həyətdə dəfnlə bağlı ilahiyyatçıdan AÇIQLAMA 

Həyətdə dəfnlə bağlı ilahiyyatçıdan AÇIQLAMA 

CƏMİYYƏT

60

08.05.2026, 14:06

Cəmiyyətdə maraq doğuran və bəzən müzakirələrə səbəb olan məsələlərdən biri də vəfat etmiş şəxslərin xüsusi qəbiristanlıqlarda deyil, yaşayış yerlərində və ya həyətyanı sahələrdə dəfn edilməsidir.

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən ilahiyyatçı Ağa Hacıbəyli həm dini, həm də hüquqi və tibbi tərəflərə aydınlıq gətirib.

Ağa Hacıbəyli qeyd edib ki, tarixin dərinliklərindən bəri qəbiristanlıqlar ictimai həyatla iç-içə olub. İnsanların yaşadıqları ərazilərə yaxın yerlərdə məzarlıqların salınması bir növ xatırlatma məqsədi daşıyır:

"Qəbiristanlıqların ictimai həyata yaxın olması insanlara bu dünyada əbədi olmadıqlarını, axirətin və ölümün varlığını xatırladır. Bu, insanların dünyadan tamamilə bəhrələnib, mənəvi dəyərləri unutmaması üçün bir vasitədir".

Bəzi bölgələrdə, xüsusilə Azərbaycanın şimal zonasında nadir hallarda olsa da, insanların öz həyətlərində dəfn edilməsi hallarına rast gəlinir. Lakin ilahiyyatçı bu məsələnin bir neçə kritik problemi olduğunu vurğulayıb:

“Ölkə qanunvericiliyinə əsasən, vəfat edənlər üçün xüsusi ayrılmış qəbiristanlıqlar mövcuddur və dəfn prosesi dövlət tərəfindən müəyyən edilmiş qaydalarla tənzimlənir. Dəfndən sonra cəsədin düzgün izolyasiya olunmaması yeraltı suların çirklənməsinə və müxtəlif yoluxucu xəstəliklərin yayılmasına səbəb ola bilər. Bu isə həmin ərazidə yaşayan digər insanlar üçün ciddi təhlükə yaradır”.

İlahiyyatçı İslam dinində bəzi istisna halların olduğunu da qeyd edib. Məsələn, müharibə və ya cihad zamanı vəfat edənlər (şəhidlər) şəhadət şərbətini içdikləri yerdə dəfn oluna bilərlər. Buna misal olaraq Bədr və Ühüd döyüşlərində şəhid olan səhabələrin (Həzrəti Həmzə, Musab bin Ümeyr və s.) elə həmin ərazidə dəfn edilməsini göstərib. Bu cür məkanlar sonradan ziyarətgah kimi müqəddəsliyini qoruyub saxlayır.

Yekun olaraq, Ağa Hacıbəyli bildirib ki, fərdi həyətlərdə dəfn edilməkdənsə, həm dini, həm də sanitar-hüquqi baxımdan ümumi qəbiristanlıqlardan istifadə edilməsi daha məqsədəuyğundur.

Çimnaz Telmanqızı