Yağlı yeməkdən sonra gəyirmə: Nəyə işarədir?

TİBB

260

21.08.2026, 15:55

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Yağlı və ağır qidalardan sonra gəyirmə, köp, mədədə ağırlıq və ürəkbulanma bir çox insanın qarşılaşdığı narahatlıqlardandır. Xüsusilə qızartma, kabab, mayonezli salatlar, yağlı plov, dönər və müxtəlif fast-food məhsullarından sonra bu əlamətlər daha qabarıq şəkildə özünü göstərə bilər. Lakin yeməkdən sonra tez-tez gəyirməni yalnız “mədədə qaz yaranıb” kimi qiymətləndirmək düzgün yanaşma olmaya bilər.

Oxu24.com-un məlumatına əsasən , yağlı qidaların həzm prosesinin digər qidalara nisbətən daha uzun çəkməsi bu narahatlıqların əsas səbəblərindən biri hesab olunur. Belə qidalar mədənin boşalmasını ləngidə və nəticədə insanın daha uzun müddət toxluq, ağırlıq və şişkinlik hiss etməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı, yemək zamanı və ya sonrasında udulan havanın artması da gəyirməni gücləndirə bilər.Həzm sistemi ilə bağlı problemlərdə gəyirmə ilə yanaşı köp, qarında doluluq, erkən toxluq, ürəkbulanma və yeməkdən sonra yaranan narahatlıq kimi əlamətlər də müşahidə oluna bilər. Xüsusilə bu şikayətlər mütəmadi xarakter daşıyırsa, onları yalnız qidalanma ilə əlaqələndirmək əvəzinə səbəbin araşdırılması vacibdir.

Yağların həzmində yalnız mədə iştirak etmir. Bu prosesdə öd kisəsi, qaraciyər, mədəaltı vəzi və bağırsaqlar da mühüm rol oynayır. Öd yağların həzmi və sorulması üçün vacib olan proseslərdə iştirak edir. Mədəaltı vəzi isə qidanın tərkibindəki əsas qida maddələrinin parçalanmasına kömək edən həzm fermentləri ifraz edir.Mədəaltı vəzinin hazırladığı fermentlər arasında lipaza, amilaza və proteazalar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Lipaza yağların, amilaza karbohidratların, proteazalar isə zülalların parçalanmasına kömək edir. Bu fermentlərin fəaliyyəti ilə bağlı problemlər yarandıqda bəzi insanlarda həzm sistemi ilə əlaqəli müxtəlif şikayətlər meydana çıxa bilər.

Bu səbəbdən yağlı yeməklərdən sonra gəyirmə və köpün davamlı şəkildə təkrarlanması zamanı yalnız mədəyə diqqət yetirmək kifayət deyil. Şikayətlərin xarakterindən asılı olaraq öd kisəsinin və öd yollarının vəziyyəti, mədəaltı vəzinin fəaliyyəti, bağırsaqların işi və digər həzm sistemi problemləri həkim tərəfindən qiymətləndirilə bilər.Xüsusilə qarında güclü və davamlı ağrı, təkrarlanan qusma, səbəbsiz çəki itkisi, nəcis dəyişiklikləri, sarılıq, yüksək hərarət və ya gecələr oyadan ağrı kimi əlavə əlamətlər varsa, həkimə müraciət gecikdirilməməlidir.

Bəzi hallarda həzm fermentlərinin çatışmazlığı və ya müəyyən xəstəliklərlə əlaqəli olaraq ferment tərkibli preparatlardan istifadə gündəmə gələ bilər. Mikrazim 25 000 kimi pankreatin tərkibli preparatların tərkibində lipaza, amilaza və proteaza kimi həzm fermentləri olur. Bu fermentlər müvafiq olaraq yağların, karbohidratların və zülalların həzminə kömək edir.Lakin belə preparatların hər gəyirmə və köp şikayətində özbaşına qəbul edilməsi düzgün deyil. Ferment preparatının lazım olub-olmaması və hansı dozada istifadə edilməsi problemin səbəbindən asılıdır. Ona görə də xüsusilə davamlı şikayətlər zamanı əvvəlcə həkim müayinəsindən keçmək daha doğru yanaşmadır.Qidalanma da həzm sisteminin fəaliyyətində mühüm rol oynayır. Yağlı və qızardılmış yeməklərin miqdarını azaltmaq, qidanı tələsmədən qəbul etmək, həddindən artıq böyük porsiyalardan uzaq durmaq, qazlı içkiləri məhdudlaşdırmaq və yeməkdən dərhal sonra uzanmamaq bəzi insanlarda bu cür şikayətlərin azalmasına kömək edə bilər.

Beləliklə, yağlı yeməkdən sonra bir dəfə gəyirmək əksər hallarda ciddi problem anlamına gəlmir. Ancaq gəyirmə, köp, ağırlıq və ürəkbulanma demək olar ki, hər yağlı yeməkdən sonra təkrarlanırsa, bunu sadəcə “mədədə qazdır” deyib keçmək olmaz. Şikayətlərin arxasında həzm sistemi ilə bağlı müxtəlif səbəblər dayana bilər və dəqiq səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkim qiymətləndirməsi vacibdir.

Həmçinin oxuyun