Apandisit və böyrək daşı necə fərqləndirilir? -Həkim MƏSLƏHƏTİ

TİBB

29.07.2026, 12:55

Sağ tərəfdə başlayan güclü ağrı ilə bağlı insanlar ən çox iki xəstəlik arasında tərəddüd edirlər: bu, apandisitdir, yoxsa böyrək daşı? Hər iki xəstəlik kəskin ağrı ilə özünü göstərə bilər, lakin onların yaranma səbəbi, əlamətləri və müalicə üsulları tamamilə fərqlidir. Buna görə də ağrının xarakterini düzgün qiymətləndirmək və vaxtında həkimə müraciət etmək həyati əhəmiyyət daşıyır.

Oxu24.com-a açıqlama verən ümumi cərrah Səməd Məmmədov bildirib ki, apandisit və böyrək daşı bəzi hallarda oxşar əlamətlərlə başlayır, lakin diqqət ediləcək mühüm fərqlər mövcuddur.

Həkimin sözlərinə görə, apandisit, yəni kor bağırsağın iltihabı zamanı ağrı əksər hallarda əvvəlcə göbək ətrafında hiss olunur. Bir neçə saat ərzində isə ağrı sağ aşağı qarın nahiyəsinə keçir və burada daha kəskin xarakter alır. Ağrı davamlı olur, hərəkət etdikcə, öskürdükdə və ya gülərkən daha da güclənir. Bu səbəbdən xəstə mümkün qədər hərəkətsiz uzanmağa çalışır.

Apandisit zamanı ağrı ilə yanaşı, iştahsızlıq, ürəkbulanma, qusma, bədən hərarətinin yüksəlməsi və ümumi halsızlıq da müşahidə edilə bilər. Qarının sağ aşağı hissəsinə toxunduqda ağrının daha da artması, həmin nahiyədə gərginlik və həssaslıq yaranması həkim üçün mühüm diaqnostik əlamətlərdən hesab olunur.

Səməd Məmmədov vurğulayır ki, apandisit vaxtında müalicə olunmazsa, iltihablaşmış kor bağırsaq partlaya bilər. Bu isə qarın boşluğunda irinli iltihab – peritonit yaradır ki, həmin vəziyyət artıq həyati təhlükə hesab olunur və təcili cərrahi müdaxilə tələb edir.

Böyrək daşı zamanı isə ağrının xarakteri tam fərqli olur. Həkimin sözlərinə görə, ağrı adətən bel nahiyəsində və ya böyrəyin yerləşdiyi hissədə başlayır, sonra qasıq nahiyəsinə, cinsiyyət orqanlarına və budun iç tərəfinə doğru yayılır. Bu ağrı sancı şəklində olur, bəzən zəifləyir, sonra yenidən güclənir.

Belə xəstələr adətən sakit uzana bilmirlər. Ağrının şiddətinə görə daim yer dəyişir, gəzir, oturur, qalxır, rahat vəziyyət tapa bilmirlər. Məhz bu xüsusiyyət böyrək daşı ilə apandisiti fərqləndirən əsas əlamətlərdən biridir.

Böyrək daşı zamanı sidik yolları da təsirləndiyi üçün sidik ifrazı zamanı yanma hissi, tez-tez sidiyə getmə ehtiyacı, sidikdə qan görünməsi və ya sidiyin rənginin tündləşməsi də müşahidə oluna bilər. Bəzi xəstələrdə ürəkbulanma və qusma da olur, lakin bunun səbəbi güclü ağrının yaratdığı reaksiyadır.

Ümumi cərrah qeyd edir ki, hər iki xəstəlikdə düzgün diaqnoz yalnız həkim müayinəsi və əlavə müayinələr – qan analizləri, sidik analizi, ultrasəs müayinəsi və lazım gəldikdə kompüter tomoqrafiyası ilə qoyulur. Təkcə ağrının yerinə əsasən qərar vermək düzgün deyil.

Səməd Məmmədovun sözlərinə görə, insanların etdiyi ən böyük səhvlərdən biri ev şəraitində ağrıkəsici qəbul edib vəziyyətin keçəcəyini gözləməkdir. Ağrıkəsicilər xəstəliyin əlamətlərini müvəqqəti gizlədə bilər, lakin əsas problemi aradan qaldırmır. Bu isə diaqnozun gecikməsinə və ağırlaşmaların yaranmasına səbəb ola bilər.

Həkim bildirir ki, xüsusilə sağ tərəfdə başlayan və saatlar keçdikcə güclənən ağrı, hərarət, ürəkbulanma, qusma, sidikdə qan və ya dözülməz sancılar olduqda vaxt itirmədən təcili tibbi yardım çağırmaq və ya yaxınlıqdakı xəstəxanaya müraciət etmək lazımdır.

Sonda ümumi cərrah bir daha vurğulayır ki, həm apandisit, həm də böyrək daşı vaxtında diaqnoz qoyulduqda uğurla müalicə olunan xəstəliklərdir. Lakin ev şəraitində özbaşına müalicə aparmaq, ağrını gizlətmək və həkim müayinəsini gecikdirmək ciddi fəsadlara, bəzi hallarda isə həyati təhlükəyə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən qarın və ya bel nahiyəsində qəfil başlayan güclü ağrılar heç vaxt diqqətdən kənarda saxlanılmamalıdır.

Həmçinin oxuyun