Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

5 və daha çox uşağı olan analar tez pensiyaya çıxa bilərmi?  

5 və daha çox uşağı olan analar tez pensiyaya çıxa bilərmi?  

HÜQUQ

71

29.07.2026, 12:45

Azərbaycanda pensiya ilə bağlı vətəndaşların ən çox ünvanladığı suallardan biri də çoxuşaqlı anaların pensiya hüququ ilə əlaqədardır. Xüsusilə beş və daha çox övladı olan qadınlar pensiya yaşının azaldılıb-azaldılmadığını, hansı hallarda daha tez pensiyaya çıxa biləcəklərini və bunun üçün hansı şərtlərin tələb olunduğunu öyrənmək istəyirlər.

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a danışan vəkil Gülnar Quluzadə bildirib ki, ilk növbədə əmək pensiyası ilə sosial müavinət anlayışlarını bir-birindən fərqləndirmək lazımdır.

Onun sözlərinə görə, bir çox vətəndaş bu iki anlayışı eyni hesab etsə də, hüquqi baxımdan bunlar tamamilə fərqli sosial təminat növləridir. Əmək pensiyası yalnız qanunvericilikdə nəzərdə tutulan sığorta stajı və pensiya kapitalı olan şəxslərə təyin edilir. Sosial müavinət isə pensiya hüququ yaranmayan, yəni kifayət qədər əmək stajı və ya pensiya kapitalı olmayan şəxslərə dövlət tərəfindən ödənilən sosial təminat formasıdır.

Vəkil qeyd edib ki, əgər qadının tələb olunan əmək stajı və pensiya hüququ mövcuddursa, beş və daha çox uşağın olması onun sosial təminat hüququnun müəyyən edilməsində nəzərə alına bilər. Xüsusilə sosial müavinət təyin edilərkən qanunvericilikdə çoxuşaqlı analar üçün müəyyən güzəştlər nəzərdə tutulur.

Gülnar Quluzadənin sözlərinə görə, mövcud qanunvericiliyə əsasən, sosial müavinət almaq hüququ olan qadınlarda beş və daha çox uşağın hər biri üçün yaş həddi müəyyən qədər azaldılır. Bu da həmin şəxslərin ümumi yaş həddini gözləmədən sosial təminatdan yararlanmasına imkan yaradır. Lakin bunun tətbiqi üçün qanunda göstərilən bütün şərtlər ödənilməlidir.

Vəkil vurğulayıb ki, əmək pensiyasına çıxmaq istəyən şəxslər üçün isə əsas meyar əmək stajı və pensiya kapitalıdır. Əgər qadının kifayət qədər sığorta stajı və pensiya kapitalı formalaşıbsa, o zaman əmək pensiyası hüququ yaranır. Əks halda, sosial müavinət mexanizmi tətbiq edilir.

“Vətəndaşlar ilk növbədə hansı növ sosial təminata iddia etdiklərini müəyyən etməlidirlər. Çünki əmək pensiyası ilə sosial müavinətin hüquqi əsasları tamamilə fərqlidir. Beş və daha çox uşağın olması müəyyən güzəştlər yaratsa da, bu, avtomatik şəkildə hər kəsin vaxtından əvvəl əmək pensiyasına çıxacağı anlamına gəlmir”, – deyə Gülnar Quluzadə bildirib.

Vəkil əlavə edib ki, hər bir müraciət fərdi qaydada qiymətləndirilir. Şəxsin əmək fəaliyyəti, sığorta stajı, pensiya kapitalı, övladlarının sayı və digər hüquqi hallar nəzərə alınaraq yekun qərar qəbul edilir. Buna görə də belə hallarda vətəndaşların rəsmi sənədlərlə birlikdə aidiyyəti dövlət qurumlarına və ya hüquqşünasa müraciət etmələri tövsiyə olunur.