Sağlam yaşlanmanın sirləri

TİBB

252

29.07.2026, 13:59

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Sağlam və uzunömürlü həyat təkcə genetik amillərdən deyil, həm də gündəlik həyat tərzindən asılıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, düzgün qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, keyfiyyətli yuxu və vaxtında tibbi müayinələr bir çox xroniki xəstəliklərin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, ailəsində diabet, ürək-damar xəstəlikləri, xərçəng və ya osteoporoz olan şəxslər risk qrupuna daxildir. Genetik meyillilik dəyişdirilə bilməsə də, erkən diaqnostika, müntəzəm tibbi yoxlamalar və sağlam həyat tərzi bu xəstəliklərin inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

Həkimlər vurğulayırlar ki, yalnız genlərə güvənmək düzgün yanaşma deyil. Sağlam olmayan qidalanma, fiziki hərəkətsizlik, yuxusuzluq, siqaret, alkoqol qəbulu və xroniki stress vaxtından əvvəl qocalmanı sürətləndirən əsas amillər sırasındadır. Xüsusilə emal olunmuş qidaların və şəkərin həddindən artıq istehlakı piylənmə və metabolik pozğunluqlara səbəb ola bilər.

Mütəxəssislər gün ərzində kifayət qədər su qəbulunun, təbii və balanslı qidalanmanın vacibliyini qeyd edirlər. Tam taxıllar, paxlalılar, tərəvəz və meyvələr, balıq, yumurta, süd məhsulları və zeytun yağı gündəlik rasionun əsas hissəsini təşkil etməlidir. Meyvə istehlakında isə porsiya ölçüsünə diqqət yetirilməsi, xüsusilə diabet xəstələrinin şəkər tərkibi yüksək olan meyvələri məhdudlaşdırması tövsiyə olunur.

Hormon balansının yaş artdıqca dəyişdiyini bildirən mütəxəssislər müntəzəm hormon müayinələrinin vacibliyini də vurğulayırlar. Onların sözlərinə görə, hormon terapiyası yalnız həkim nəzarəti altında aparılmalıdır.

Sağlam qocalmanın əsas şərtlərindən biri də əzələ və sümük sağlamlığının qorunmasıdır. Bunun üçün həftədə azı 150 dəqiqə orta intensivlikli fiziki fəaliyyət – sürətli gəzinti, üzgüçülük və ya velosiped sürmə tövsiyə edilir. Xüsusilə 50 yaşdan yuxarı kişilər və menopauza dövrünü keçmiş qadınların sümük sıxlığını mütəmadi yoxlatdırmaları məsləhət görülür.

Mütəxəssislər psixoloji sağlamlığın da uzunömürlülükdə mühüm rol oynadığını bildirirlər. Ailə və dostlarla ünsiyyət, sosial fəaliyyətlər, kitab oxumaq, musiqi ilə məşğul olmaq və müxtəlif hobbilər həm zehni, həm də fiziki sağlamlığı dəstəkləyir.

Bundan əlavə, gündə orta hesabla yeddi saat keyfiyyətli yuxu sağlam yaşlanmanın vacib şərtlərindən biri hesab olunur. Həkimlər hər gün eyni saatlarda yatıb oyanmağın orqanizmin bioloji ritmini qorumağa və ümumi sağlamlığı yaxşılaşdırmağa kömək etdiyini vurğulayırlar.

Həmçinin oxuyun