Milli Yaddaşın Simvolu: 31 Mart Soyqırımı Günü  

Azərbaycan xalqının tarixində baş vermiş faciələr içərisində 31 Mart soyqırımı xüsusi yer tutur.

Bu hadisə yalnız bir tarixi fakt deyil, həm də xalqın yaddaşına həkk olunmuş ağrı, itki və ədalət axtarışının simvoludur. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş verən qırğınlar nəticəsində minlərlə günahsız insan həyatını itirmiş, şəhər və kəndlər viran qoyulmuş, milli-mənəvi dəyərlərimizə ağır zərbə vurulmuşdur.

Bu faciə Azərbaycan xalqına qarşı uzun illər davam edən məqsədli siyasətin ən qanlı mərhələlərindən biri kimi qiymətləndirilir. XX əsrin əvvəllərində regionda baş verən siyasi proseslər, imperiyaların dağılması və hakimiyyət uğrunda mübarizə xalqlar arasında münasibətləri daha da gərginləşdirmişdi.

Bu mürəkkəb şəraitdə azərbaycanlılara qarşı yönəlmiş zorakılıq aksiyaları geniş vüsət aldı. 1918-ci ilin mart hadisələri zamanı Bakı şəhərində və ətraf bölgələrdə baş verən qətliamlar, xüsusilə də mülki əhaliyə qarşı törədilən vəhşiliklər tarixə qanlı səhifə kimi düşdü. Təkcə Bakı ilə məhdudlaşmayan bu hadisələr Naxçıvan, Quba və digər bölgələrdə də eyni qəddarlıqla həyata keçirilmişdir.

Xalqımızın Ümummilli lideri Heydər Əliyevin “Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında” 1998-ci il 26 mart tarixli Fərmanı ilə soyqırımı aktlarına siyasi-hüquqi qiymət verilməsi bu sahədə aparılan tədqiqatlara, həqiqətin üzə çıxarılması istiqamətində səylərin artırılmasına təkan verdi.

Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş bütün soyqırımı faciələrini qeyd etmək məqsədilə 31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edildi. Ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən imzalanmış Fərmanda ermənilərin azərbaycanlılara qarşı düşünülmüş, planlı surətdə həyata keçirdiyi soyqırımı siyasətinin ayrı-ayrı mərhələləri geniş şəkildə əksini tapmışdır.

Bu sənəd yalnız tarixi hadisələrin hüquqi-siyasi qiymətini vermir, eyni zamanda dünya ictimaiyyətinin diqqətini bu faciələrə yönəltmək baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

31 Mart soyqırımı hadisələrinin araşdırılması müstəqillik dövründə daha sistemli xarakter almışdır.

Həmçinin oxuyun

Bir neçə banka krediti olanlara VACİB MƏLUMAT

TƏCİLİ! Azərbaycan bu ölkələrə etiraz etdi    —   RƏSMİ AÇIQLAMA 

Azərbaycanda minimum əməkhaqqı ilə bağlı MƏQAMLAR — İqtisadçıdan AÇIQLAMA  

Ətlə bağlı əhaliyə vacib MƏLUMAT: Alarkən nəyi bilmək lazımdır?

Arxiv sənədlərinin üzə çıxarılması, elmi tədqiqatların aparılması və beynəlxalq səviyyədə məlumatlandırma işlərinin genişləndirilməsi bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardır. Bu gün tarixçilər, tədqiqatçılar və alimlər həmin dövrün hadisələrini daha dərindən araşdıraraq yeni faktları üzə çıxarmaqda davam edirlər. Məqsəd yalnız keçmişi öyrənmək deyil, həm də tarixi həqiqətləri gələcək nəsillərə düzgün şəkildə çatdırmaqdır.

Soyqırımı qurbanlarının xatirəsinin yad edilməsi Azərbaycan cəmiyyətində mühüm mənəvi dəyər kimi qəbul olunur. Hər il 31 mart tarixində ölkə daxilində və xaricdə müxtəlif tədbirlər keçirilir, abidələr ziyarət olunur, konfranslar və anım mərasimləri təşkil edilir.

Bu tədbirlər yalnız xatirə xarakteri daşımır, həm də milli birliyin, həmrəyliyin və tarixə hörmətin ifadəsi kimi çıxış edir. Eyni zamanda, 31 Mart hadisələri beynəlxalq müstəvidə də tanıdılmalıdır. Tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, bu faciələrin beynəlxalq hüquq çərçivəsində qiymətləndirilməsi mühüm vəzifələrdəndir.

Bu istiqamətdə görülən işlər Azərbaycanın informasiya siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir. Çünki tarix yalnız yazılmaqla deyil, həm də tanıdılmaqla yaşayır. Bu faciələrin nəticələri yalnız fiziki itkilərlə məhdudlaşmamışdır. Mədəni irs nümunələri məhv edilmiş, dini abidələr dağıdılmış, xalqın sosial-iqtisadi həyatına ciddi zərbə vurulmuşdur. İnsanların doğma yurdlarından didərgin düşməsi, ailələrin parçalanması və uzun illər davam edən psixoloji təsirlər bu hadisələrin ən ağır nəticələrindəndir.

Bu baxımdan 31 Mart soyqırımı yalnız keçmişin deyil, həm də bu günün dərsi kimi qiymətləndirilməlidir. 

Milli yaddaşın qorunması hər bir xalqın gələcəyi üçün vacib şərtdir. Tarixini unudan xalq gələcəyini düzgün qura bilməz. Bu səbəbdən də 31 Mart Soyqırımı Günü yalnız anım günü deyil, həm də tarixi dərslərin öyrənildiyi, nəticələrin çıxarıldığı və gələcək üçün mesajların verildiyi mühüm bir tarixdir. Gənc nəsil bu hadisələr haqqında məlumatlı olmalı, milli kimliyini və tarixini dərindən dərk etməlidir.

Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi

                             Gülöyşə Azadqızı