Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində şəhərlərdə havanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair müzakirələrdə iştirak edib
13 Noyabr 2026, 01:52
GPS necə yarandı: Hərbi texnologiyadan gündəlik həyatımıza
CƏMİYYƏT
659
17.03.2026, 21:41
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Bu gün smartfonlarda bir düymə ilə yerimizi dəqiq müəyyən etmək mümkün olsa da, GPS texnologiyasının yaranma tarixi bir çoxları üçün maraqlı olaraq qalır.
GPS (Global Positioning System) — qlobal mövqeləndirmə sistemi — yer üzərində insanın, nəqliyyat vasitələrinin və digər obyektlərin dəqiq yerini müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
Oxu24.com xəbər verir ki,lakin bu texnologiya ilkin olaraq mülki deyil, hərbi məqsədlər üçün yaradılıb.
Tarixə nəzər saldıqda, 1957-ci ildə Sovet İttifaqının ilk süni peyki — Sputnik 1 kosmosa buraxıldıqdan sonra amerikalı alimlər onun radio siqnallarını araşdırarkən mühüm bir kəşf ediblər. Peyk hərəkət etdikcə siqnal tezliyinin dəyişməsi — Doppler effekti — vasitəsilə obyektlərin yerini hesablamağın mümkün olduğu müəyyənləşdirilib.
Bu ideya ABŞ Müdafiə Nazirliyinin diqqətini çəkib və 1970-ci illərdə GPS sistemi üzərində ciddi işlərə başlanılıb. Məqsəd hərbi texnikanın izlənməsi, raketlərin dəqiq yönləndirilməsi və qoşunların yerləşməsinin müəyyən edilməsi olub.
1995-ci ildə sistem tam şəkildə istifadəyə verilib. Yer ətrafında dövr edən 24-dən çox peyk vasitəsilə işləyən GPS cihazları ən azı 4 peykdən siqnal alaraq istifadəçinin yerini yüksək dəqiqliklə hesablayır.
Əvvəlcə yalnız hərbi məqsədlər üçün nəzərdə tutulan bu sistem, 2000-ci ildə mülki istifadəyə açıldıqdan sonra geniş yayılıb. Bu gün GPS texnologiyası xəritə tətbiqlərindən tutmuş aviasiya, dənizçilik, logistika və gündəlik həyatın bir çox sahəsində istifadə olunur.
Mütəxəssislər qeyd edir ki, GPS-in maraqlı cəhətlərindən biri onun internetdən asılı olmamasıdır — sistem birbaşa peyklərlə əlaqə quraraq işləyir.
Beləliklə, bir vaxtlar hərbi məqsədlərlə yaradılan bu texnologiya bu gün insanların gündəlik həyatında əvəzolunmaz alətə çevrilib.
Hazırladı: Jalə
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
01:52 / 13 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində şəhərlərdə havanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair müzakirələrdə iştirak edib
265
0
0
01:49 / 13 Noyabr 2026
DÜNYA
ABŞ İrana zərbə endirdi
579
0
0
00:49 / 13 Noyabr 2026
SİYASƏT
Prezident İlham Əliyevin Antonio Koşta ilə görüşü olub
140
0
0
00:18 / 13 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Prezident İlham Əliyev Dublində Rumıniya Prezidenti Nikuşor Dan ilə görüşüb
134
0
0
00:17 / 13 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bu rayonlarda kommunal ödənişlər azaldıla bilər
182
0
0
23:53 / 12 Noyabr 2026
KRİMİNAL
ŞOK! Nəvəsinin andiçməsində itkin düşmüşdü:Meyiti görün hardan tapıldı
1148
0
0
23:51 / 12 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Çiy, yoxsa bişmiş kələm daha faydalıdır?
138
0
0
23:40 / 12 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Pensiyalar 9,3 faiz indeksləşdirilərək artırılıb - NAZİRLİK
209
0
0
23:34 / 12 Noyabr 2026
DÜNYA
Kremldən NATO açıqlaması
132
0
0
23:24 / 12 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Vilayət Eyvazov idarə rəislərinə TAPŞIRIQLAR VERDİ
920
1
0
23:20 / 12 Noyabr 2026
DÜNYA
Peskov Ukrayna ilə məhbus mübadiləsi ilə bağlı şərh verib
130
0
0
23:19 / 12 Noyabr 2026
İQTİSADİYYAT
BANKLARIN KREDİT HESABLAMASI DƏYİŞDİ... – Kredit almaq istəyənləri nə gözləyir?
139
0
0
23:18 / 12 Noyabr 2026
DÜNYA
Putin düşmənlərinə mesaj verdi
137
0
0
23:12 / 12 Noyabr 2026
DÜNYA
Moldova Prezidenti Azərbaycanla bağlı bir sıra açıqlamalar edib
137
0
0
23:03 / 12 Noyabr 2026
TİBB
Şərab ləkəsi tamamilə yox ola bilərmi? – Dermatoveneroloqdan müalicə ilə bağlı açıqlama
141
0
0
23:02 / 12 Noyabr 2026
MARAQLI
Donuz və insan geninin birləşməsindən yaradılmış it - Foto
266
0
0
22:59 / 12 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bir dəfə uçuşa başlayır, aylarla yerə enmir – Qara uzunqanadın heyrətamiz xüsusiyyətləri
133
0
0
22:55 / 12 Noyabr 2026
İQTİSADİYYAT
Avropaya Qara dənizin altından yeni enerji yolu açılır: Azərbaycanın strateji mövqeyi güclənir – Deputatdan AÇIQLAMA
157
1
0
22:49 / 12 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Əmək kitabçasındakı staj pensiya hesablanarkən nəzərə alınmırsa, vətəndaş nə etməlidir? – Vəkildən vacib açıqlama
185
0
0
22:40 / 12 Noyabr 2026
KRİMİNAL
Göygöldə açıq ərazidən kişi meyiti tapılıb
141
0
0
22:24 / 12 Noyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bakı ilə razılaşma olmadan sərhədlər AÇILMAYACAQ: Türkiyənin Ermənistan siyasətinin pərdəarxası — ŞƏRH
217
0
0
22:21 / 12 Noyabr 2026
SİYASƏT
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Dublində Çexiyanın Baş naziri ilə görüşü olub
140
0
0
22:13 / 12 Noyabr 2026
SİYASƏT
Prezident İlham Əliyevin Yunanıstanın Baş naziri Kiriakos Miçotakis ilə görüşü olub
150
0
0