SON DƏQİQƏ! Vəzifəsindən azad olundu
10 İyun 2026, 23:30
GPS necə yarandı: Hərbi texnologiyadan gündəlik həyatımıza
CƏMİYYƏT
539
17.03.2026, 21:41
Bu gün smartfonlarda bir düymə ilə yerimizi dəqiq müəyyən etmək mümkün olsa da, GPS texnologiyasının yaranma tarixi bir çoxları üçün maraqlı olaraq qalır.
GPS (Global Positioning System) — qlobal mövqeləndirmə sistemi — yer üzərində insanın, nəqliyyat vasitələrinin və digər obyektlərin dəqiq yerini müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
Oxu24.com xəbər verir ki,lakin bu texnologiya ilkin olaraq mülki deyil, hərbi məqsədlər üçün yaradılıb.
Tarixə nəzər saldıqda, 1957-ci ildə Sovet İttifaqının ilk süni peyki — Sputnik 1 kosmosa buraxıldıqdan sonra amerikalı alimlər onun radio siqnallarını araşdırarkən mühüm bir kəşf ediblər. Peyk hərəkət etdikcə siqnal tezliyinin dəyişməsi — Doppler effekti — vasitəsilə obyektlərin yerini hesablamağın mümkün olduğu müəyyənləşdirilib.
Bu ideya ABŞ Müdafiə Nazirliyinin diqqətini çəkib və 1970-ci illərdə GPS sistemi üzərində ciddi işlərə başlanılıb. Məqsəd hərbi texnikanın izlənməsi, raketlərin dəqiq yönləndirilməsi və qoşunların yerləşməsinin müəyyən edilməsi olub.
1995-ci ildə sistem tam şəkildə istifadəyə verilib. Yer ətrafında dövr edən 24-dən çox peyk vasitəsilə işləyən GPS cihazları ən azı 4 peykdən siqnal alaraq istifadəçinin yerini yüksək dəqiqliklə hesablayır.
Əvvəlcə yalnız hərbi məqsədlər üçün nəzərdə tutulan bu sistem, 2000-ci ildə mülki istifadəyə açıldıqdan sonra geniş yayılıb. Bu gün GPS texnologiyası xəritə tətbiqlərindən tutmuş aviasiya, dənizçilik, logistika və gündəlik həyatın bir çox sahəsində istifadə olunur.
Mütəxəssislər qeyd edir ki, GPS-in maraqlı cəhətlərindən biri onun internetdən asılı olmamasıdır — sistem birbaşa peyklərlə əlaqə quraraq işləyir.
Beləliklə, bir vaxtlar hərbi məqsədlərlə yaradılan bu texnologiya bu gün insanların gündəlik həyatında əvəzolunmaz alətə çevrilib.
Hazırladı: Jalə
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
00:29 / 11 İyun 2026
KRİMİNAL
Göyçayda kütləvi dava: saxlanılanlar var - VİDEO
84
1
0
23:56 / 10 İyun 2026
DÜNYA
Makronun Azərbaycana GÜLÜNC "CAVABI" - Bakı hansı addımı atacaq?
86
0
0
23:37 / 10 İyun 2026
KRİMİNAL
Gəncədə kütləvi dava zamanı 7 nəfər xəsarət alıb
93
0
0
23:35 / 10 İyun 2026
AKTUAL
Azərbaycanda bu yaşdan sonra sürücülük vəsiqəsi verilməyəcək? — Hüquqşünas DETALLARI AÇIQLADI
66832
9
9
23:30 / 10 İyun 2026
CƏMİYYƏT
SON DƏQİQƏ! Vəzifəsindən azad olundu
798
0
0
23:27 / 10 İyun 2026
DÜNYA
Finlandiya prezidenti Ukraynanın təklifini rədd etdi
74
0
0
23:19 / 10 İyun 2026
CƏMİYYƏT
Bakı bulvarının memarlıq incisi: Dünyada cəmi iki oxşarı olan "Mirvari" Kafesi
90
0
0
23:11 / 10 İyun 2026
CƏMİYYƏT
Güclü dolu yağır
103
0
0
23:03 / 10 İyun 2026
CƏMİYYƏT
11 iyunda bizi nələr gözləyəcək? — ULDUZ FALI
346
0
0
23:02 / 10 İyun 2026
SİYASƏT
Alimlərdən qorxudan xəbərdarlıq: Dəhşətli istilər qapıda
99
0
0
22:55 / 10 İyun 2026
İDMAN
Dünya çempionatı başlayır: İlk günün oyunları bu saatlarda OLACAQ - TƏQVİM
289
1
0
22:53 / 10 İyun 2026
MARAQLI
Bakıda dəfələrlə dağıdılıb yenidən tikilən teatr binası
82
0
0
22:49 / 10 İyun 2026
TİBB
Birdən-birə bulanlıq görmə nəyin göstəricisidir? – Oftalmoloqdan AÇIQLAMA
89
0
0
22:46 / 10 İyun 2026
TİBB
Zobu olan yod içməlidir?
81
0
0
22:34 / 10 İyun 2026
TİBB
Şəkəri ayaqlardan bilmək olurmuş
93
0
1
22:28 / 10 İyun 2026
MARAQLI
"Bəşəriyyət məhv olacaq": 6000-ci ildən gəldiyini iddia edən adam
101
0
0
22:22 / 10 İyun 2026
CƏMİYYƏT
İlham Əliyevdən sahibkarlara böyük dəstək: Bundan sonra..
256
1
1
22:20 / 10 İyun 2026
ŞOU-BİZNES
Yeni evlənən müğənni konsert verəcək
81
0
0
22:18 / 10 İyun 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda siqareti ən çox bu rayonlarda çəkirlər
107
0
0
22:08 / 10 İyun 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda da peyda olmağa başlayır – Qarşınıza çıxsa, dərhal uzaqlaşın!
104
0
0
22:07 / 10 İyun 2026
ŞOU-BİZNES
Toydan sonra birlikdə getdikləri məclisdən paylaşım etdi
94
0
0
21:57 / 10 İyun 2026
TİBB
Hamiləlik olmadan süd vəzisindən ifrazat nəyi göstərir?
81
0
0
21:55 / 10 İyun 2026
KRİMİNAL
Məhkəmə “Galendewagen”lə insident törədən sürücünü həbs etdi
93
0
0