Dağ havası orqanizmə nə edir? – Terapevt mühüm faydaları açıqladı

TİBB

07.08.2026, 17:15

Son illər insanlar gündəlik həyatın gərginliyindən uzaqlaşmaq üçün daha çox dağlıq bölgələrdə istirahət etməyə üstünlük verirlər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, təmiz hava, meşəlik ərazilər, dağ çaylarının səsi və təbiətlə birbaşa təmas təkcə istirahət hissi yaratmır, həm də insan sağlamlığına ciddi müsbət təsir göstərir. Lakin bəzi xəstəliklər zamanı dağlıq ərazilərdə uzun müddət qalmaq hər kəs üçün uyğun olmaya bilər.

Terapevt İslam Əziz Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, dağlıq rayonlarda keçirilən istirahət həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığın qorunması baxımından olduqca faydalıdır. Onun sözlərinə görə, şəhərin səs-küyündən uzaq, sakit təbiət mühiti insan orqanizminin bərpasına kömək edir və bir çox sağlamlıq göstəricilərinin yaxşılaşmasına səbəb olur.

Həkim qeyd edib ki, meşələrin sakitliyi, quşların səsi, dağ çaylarının axını və şəlalələrin yaratdığı təbii atmosfer insanın sinir sisteminə sakitləşdirici təsir göstərir. Bu mühitdə orqanizmdə stress hormonu hesab olunan kortizolun səviyyəsi azalır, insan özünü daha rahat hiss edir və emosional gərginlik xeyli zəifləyir.

İslam Əzizin sözlərinə görə, dağ havasının ən böyük üstünlüklərindən biri onun təmiz və oksigenlə zəngin olmasıdır. Belə şəraitdə nəfəsalma sistemi daha rahat fəaliyyət göstərir, toxumaların oksigenlə təminatı yaxşılaşır və orqanizmin ümumi fəaliyyəti aktivləşir. Təmiz hava xüsusilə şəhər mühitində yaşayan insanlar üçün əsl istirahət rolunu oynayır.

Terapevt bildirib ki, dağlıq ərazilərdə keçirilən istirahət yuxu keyfiyyətinə də müsbət təsir edir. Sakit mühit və təmiz hava sayəsində insanlar daha tez yuxuya gedir, gecə yuxusu dərinləşir və beyin daha effektiv şəkildə dincəlir. Bunun nəticəsində səhər saatlarında insan özünü daha enerjili və gümrah hiss edir.

Mütəxəssis vurğulayıb ki, ürək-damar sistemi də dağlıq mühitdən müsbət təsirlənə bilər. Sakit atmosfer, fiziki hərəkətin artması və təmiz hava qan dövranını yaxşılaşdırır, ürək döyüntülərinin tənzimlənməsinə kömək edir və arterial təzyiqin stabilləşməsinə müsbət təsir göstərir. Bununla yanaşı, təbiətdə gəzintilər və yüngül fiziki aktivlik əzələlərin möhkəmlənməsinə və ümumi fiziki hazırlığın artmasına da şərait yaradır.

İslam Əziz qeyd edib ki, günəş şüalarının təsiri altında D vitamininin sintezi də daha səmərəli gedə bilər. Bu isə immun sisteminin güclənməsinə, sümük sağlamlığının qorunmasına və orqanizmin müxtəlif infeksiyalara qarşı müqavimətinin artmasına kömək edir.

Həkimin sözlərinə görə, dağlıq rayonlarda istirahət psixoloji baxımdan da əhəmiyyətlidir. Təbiətlə ünsiyyət insanın əhval-ruhiyyəsini yüksəldir, narahatlıq və depressiya əlamətlərini azalda, emosional balansın bərpa olunmasına kömək edə bilər. Müasir həyatın yaratdığı psixoloji yorğunluqdan çıxmaq üçün qısa müddətli belə istirahət belə əhəmiyyətli nəticələr verə bilər.

Terapevt əlavə edib ki, dağlıq ərazilərdə aktiv hərəkət – piyada gəzintilər, təbiət qoynunda vaxt keçirmək və açıq havada fiziki fəaliyyət – orqanizmin dözümlülüyünü artırır, maddələr mübadiləsini sürətləndirir və insanların özlərini daha sağlam hiss etməsinə şərait yaradır.

Lakin mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, dağlıq bölgələr hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Ağır ürək çatışmazlığı, ciddi anemiya, oksigen çatışmazlığı ilə müşayiət olunan tənəffüs xəstəlikləri və bəzi xroniki patologiyaları olan şəxslər yüksək dağlıq ərazilərə getməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşməlidirlər. Çünki yüksəklikdə oksigenin nisbətən azalması bu xəstələrin vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

İslam Əziz sonda bildirib ki, sağlam insanlar üçün dağlıq rayonlarda keçirilən istirahət həm bədənin, həm də beynin yenilənməsi baxımından olduqca faydalıdır. Bununla belə, istirahət planlaşdırılarkən hər bir insan öz sağlamlıq vəziyyətini nəzərə almalı və ciddi xroniki xəstəlikləri olan şəxslər mütləq həkim tövsiyəsi əsasında hərəkət etməlidirlər. Bu halda dağ havasının və təbiətin verdiyi faydalardan maksimum şəkildə yararlanmaq mümkün olacaq.

Həmçinin oxuyun