Dünyanın ən qeyri-adi 5 toyuq cinsi – Görünüşləri ilə hər kəsi heyrətləndirirlər

MARAQLI

23.07.2026, 17:35

Toyuq dedikdə insanların ağlına adətən həyətlərdə saxlanılan, yumurta və ət üçün bəslənən adi ev quşları gəlir. Ancaq dünyada elə toyuq cinsləri var ki, görünüşü, rəngi, ölçüsü və lələk quruluşu ilə ilk baxışdan insanı heyrətə salır. Onların bəziləri tamamilə qara rəngdədir, bəzilərinin quyruğu bir neçə metr uzunluğa çatır, digərləri isə ovuc içi boyda olmasına baxmayaraq məğrur duruşu ilə seçilir. Bu cinslər dünyanın müxtəlif ölkələrində nadir dekorativ quşlar hesab olunur və bəzilərinin qiyməti minlərlə dollar təşkil edir.

1-ci yer – Polish (Polşa) toyuğu

Siyahının ilk pilləsində dünyanın ən maraqlı görünüşlü toyuqlarından biri olan Polish toyuğu qərarlaşıb. Bu cinsi digər toyuqlardan fərqləndirən əsas xüsusiyyət baş hissəsini tamamilə örtən iri və gur lələk topasıdır. İlk baxışdan elə görünür ki, sanki quş peşəkar bərbərdə xüsusi saç düzümü etdirib.

Bu lələklər bəzən o qədər sıx olur ki, quşun görmə sahəsini belə məhdudlaşdırır. Buna baxmayaraq, Polish toyuqları olduqca sakit, mehriban və insanlara tez alışan cinslərdəndir. Onlar əsasən dekorativ məqsədlə saxlanılır və dünyanın ən məşhur quş sərgilərində daim diqqət mərkəzində olurlar.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu cins Avropada əsrlərdir yetişdirilir və qeyri-adi görünüşünə görə kolleksiyaçılar arasında xüsusi maraq doğurur.

2-ci yer – Ayam Cemani

İkinci yerdə İndoneziyaya məxsus olan məşhur Ayam Cemani qərarlaşıb. Bu quş dünyada "tamamilə qara toyuq" kimi tanınır. Onun təkcə lələkləri deyil, dimdiyi, ayaqları, dərisi, dili, göz ətrafı və hətta daxili orqanlarının böyük hissəsi də qara rəngdə olur.

Bu qeyri-adi görünüş "fibromelanoz" adlanan nadir genetik mutasiya nəticəsində yaranır. Dünyada bu xüsusiyyətə malik quşların sayı çox azdır.

Ayam Cemani bir çox Asiya ölkəsində mistik quş hesab edilir. Bəzi inanclara görə, o, uğur, bolluq və bərəkət gətirir. Məhz buna görə də bu cins dünyanın ən bahalı dekorativ toyuqlarından biri sayılır. Bəzi nümunələrinin qiyməti bir neçə min dollara qədər yüksəlir.

3-cü yer – Sultan toyuğu

Üçüncü pillədə isə tarixə Osmanlı saraylarından gələn Sultan toyuğu yer alır. Adından da göründüyü kimi, bu cins vaxtilə Osmanlı sultanlarının saray bağlarında saxlanılırdı və xüsusi qulluq göstərilən dekorativ quşlardan biri hesab olunurdu.

Sultan toyuğunun bütün bədəni ağ, yumşaq lələklərlə örtülüb. Başında iri tacabənzər lələk topası, saqqalı, ayaqlarını örtən uzun lələkləri və zərif görünüşü onu digər cinslərdən tamamilə fərqləndirir.

Bu quş məhsuldarlığından daha çox gözəlliyinə görə yetişdirilir. Sakit xasiyyətli olduğu üçün digər quşlarla da rahat uyğunlaşır və dekorativ təsərrüfatlarda geniş istifadə olunur.

4-cü yer – Onaqadori

Dördüncü yerdə Yaponiyanın ən məşhur quş cinslərindən biri olan Onaqadori qərarlaşıb. Bu quşu məşhur edən xüsusiyyət onun inanılmaz uzun quyruğudur.

Adi toyuqlardan fərqli olaraq, Onaqadorinin quyruq lələkləri hər il tökülmür. Buna görə də illərlə uzanmağa davam edir. Bəzi quşlarda quyruğun uzunluğu 10 metrə, hətta daha artıq ölçüyə çata bilir.

Arxaya doğru uzanan bu lələklər quşa kral paltarı geyinmiş kimi möhtəşəm görünüş verir. Yaponiyada Onaqadori xüsusi qorunan milli sərvətlərdən biri hesab olunur. Bu quşlara qulluq etmək olduqca çətindir və onların saxlanılması xüsusi şərait tələb edir.

5-ci yer – Serama

Siyahını Malayziyada yetişdirilən Serama tamamlayır. O, dünyanın ən kiçik toyuq cinsi hesab olunur. Bəzi Serama toyuqlarının çəkisi cəmi 250–300 qram olur.

Kiçik olmasına baxmayaraq, Seramanın duruşu çox fərqlidir. Sinəsini irəli verərək dik dayanması, başını həmişə yuxarı tutması və özündən əmin davranışı ona olduqca məğrur görünüş verir. Elə buna görə də bu cinsi bəzən "toyuqların kralı" və ya "miniatür əsgər" adlandırırlar.

Serama yalnız dekorativ məqsədlə saxlanılır. Bir çox ölkələrdə bu quşlar üçün xüsusi yarışlar keçirilir və onların duruşu, görünüşü, rəngi və davranışı qiymətləndirilir. Kiçik ölçüsünə baxmayaraq, bu quşların qiyməti kifayət qədər yüksək ola bilir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu toyuq cinslərinin hər biri uzun illər davam edən seleksiya və genetik dəyişikliklər nəticəsində formalaşıb. Onların bir hissəsi yüzilliklər, hətta minilliklər boyu qorunaraq bu günə qədər gəlib çatıb.

Bu gün Polish, Ayam Cemani, Sultan, Onaqadori və Serama dünyanın ən məşhur dekorativ toyuq cinsləri hesab olunur. Onlar təkcə quş həvəskarlarının deyil, turistlərin və kolleksiyaçıların da böyük marağına səbəb olur. Dünyanın müxtəlif ölkələrində keçirilən quş sərgilərində məhz bu cinslər ən çox diqqət çəkən eksponatlar sırasında yer alır.

Bir daha aydın olur ki, təbiət təkcə vəhşi heyvanlarda deyil, ən adi hesab etdiyimiz ev quşlarında da insanı heyrətləndirəcək qədər möhtəşəm müxtəliflik yaradıb. Bu qeyri-adi toyuqlar həm görünüşləri, həm də özünəməxsus xüsusiyyətləri ilə dünyanın ən maraqlı quşları sırasında xüsusi yer tuturlar.

Həmçinin oxuyun