Ali təhsili olmayan şəxs dövlət qulluqçusu ola bilərmi? – AÇIQLAMA  

Dövlət qulluğunda çalışmaq istəyən şəxsləri maraqlandıran məsələlərdən biri də təhsil tələbi ilə bağlıdır. Xüsusilə ali təhsili olmayan, lakin orta ixtisas və ya digər təhsil pilləsini bitirmiş şəxslərin dövlət orqanlarında işləyib-işləyə bilməyəcəyi ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi vətəndaşlar ali təhsil diplomu olmadıqda dövlət qulluğuna qəbulun ümumiyyətlə mümkün olmadığını düşünürlər. Halbuki qanunvericilikdə dövlət qulluğunun vəzifə növlərinə uyğun olaraq fərqli təhsil tələbləri müəyyən edilib.

Oxu24.com-un məlumatına görə, məsələ ilə bağlı hüquqi yanaşmaya görə, ali təhsili olmayan şəxsin də dövlət qulluqçusu olması mümkündür.

Bunun üçün əsas şərt onun müraciət etdiyi vəzifənin hansı kateqoriyaya aid olmasını və həmin vəzifə üzrə qanunvericilikdə hansı təhsil tələblərinin müəyyən edildiyini bilməkdir.

Belə ki, “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda dövlət qulluğu vəzifələri inzibati və yardımçı vəzifələr olmaqla iki əsas qrupa bölünür. Bu vəzifələr üzrə namizədlərə qoyulan tələblər də bir-birindən fərqlənir. İnzibati vəzifələr, əsasən, dövlət orqanlarında idarəetmə, qərarların hazırlanması, icrası və digər peşəkar dövlət qulluğu funksiyalarının həyata keçirilməsi ilə bağlıdır. Yardımçı vəzifələr isə dövlət orqanlarının fəaliyyətinin təşkilati, texniki və təminat xarakterli işlərlə dəstəklənməsinə xidmət edir.İnzibati vəzifələrə qəbul olmaq istəyən namizədlərdən, bir qayda olaraq, ali təhsil tələb olunur.

Çünki bu vəzifələr üzrə çalışan şəxslərdən müəyyən peşə hazırlığı, nəzəri biliklər, analitik düşüncə və müvafiq sahə üzrə ixtisaslaşma gözlənilir. Namizədin təhsil səviyyəsi ilə yanaşı, vəzifənin xüsusiyyətlərinə uyğun digər tələblərə də cavab verməsi vacibdir. Buna görə də ali təhsili olmayan şəxslərin inzibati dövlət qulluğu vəzifələrinə qəbul olunması mümkün deyil.Lakin yardımçı vəzifələr üzrə vəziyyət fərqlidir.

Bu vəzifələrə müraciət edən şəxslər üçün bütün hallarda ali təhsil tələbi nəzərdə tutulmur. Başqa sözlə, müəyyən yardımçı vəzifələr üzrə orta təhsili və ya müvafiq peşə hazırlığı olan şəxslərin də dövlət orqanlarında çalışması mümkündür. Burada əsas məsələ konkret vəzifənin tələblərinə uyğun təhsil və peşə hazırlığının mövcud olmasıdır.

“Dövlət qulluğu haqqında” Qanunun 13-cü maddəsində dövlət qulluğu vəzifələrinin təsnifatı və bu vəzifələrə dair tələblərlə bağlı müddəalar öz əksini tapıb. Həmin müddəalara əsasən, dövlət qulluğuna qəbul zamanı namizədin yalnız ali təhsilinin olub-olmamasına deyil, müraciət etdiyi vəzifənin hüquqi statusuna və həmin vəzifə üçün müəyyən edilmiş şərtlərə də diqqət yetirilməlidir.Bu baxımdan, ali təhsili olmayan şəxslərin dövlət orqanlarında işləmək imkanlarını tamamilə istisna etmək düzgün deyil. Belə şəxslər müvafiq tələblərə cavab verdikləri halda yardımçı dövlət qulluğu vəzifələrinə müraciət edə bilərlər. Bununla belə, hər bir vəzifə üzrə təhsil, iş təcrübəsi, peşə bacarıqları və digər şərtlər ayrıca müəyyənləşdirilə bilər.

Vətəndaşların diqqət etməli olduğu digər məqam isə dövlət orqanında işləmək ilə dövlət qulluqçusu statusuna malik olmağın eyni anlayış olmamasıdır. Dövlət orqanlarında çalışan bütün şəxslər avtomatik olaraq dövlət qulluqçusu hesab edilmirlər. Əmək müqaviləsi ilə çalışan texniki və xidmət heyətinin hüquqi statusu dövlət qulluğu vəzifələrini tutan şəxslərdən fərqlənə bilər. Buna görə də iş elanına baxarkən vəzifənin dövlət qulluğu vəzifəsi olub-olmadığını dəqiqləşdirmək vacibdir.

Beləliklə, ali təhsili olmayan şəxsin dövlət qulluqçusu olması mümkündür, lakin bu imkan bütün vəzifələrə şamil edilmir. İnzibati dövlət qulluğu vəzifələri üçün ali təhsil tələbi əsas şərtlərdən biri olduğu halda, yardımçı vəzifələr üzrə belə tələb hər zaman mövcud deyil. Ona görə də dövlət qulluğunda işləmək istəyən şəxslər müraciət edəcəkləri vəzifənin təsnifatını və konkret təhsil şərtlərini əvvəlcədən araşdırmalıdırlar.

Turan Etibaroğlu

Həmçinin oxuyun

Ali təhsili olmayan şəxs dövlət qulluqçusu ola bilərmi? – AÇIQLAMA  

İlham Əliyev SƏRƏNCAM İMZALADI 

Füzuli Rzaquliyev  VƏFAT ETDİ

Ərdoğan Azərbaycandan hansı mesajı verib?  —   Politoloq siyasi mənasını AÇIQLADI