Ən qədim və ən dözümlü atlarından biri – Ərəb atını bu qədər xüsusi edən nədir?

MARAQLI

08.07.2026, 15:55

Atlar minilliklər boyu insanın ən yaxın dostlarından biri olub. Lakin bütün at cinsləri arasında elələri var ki, həm tarixi, həm də genetik xüsusiyyətləri ilə xüsusi yer tutur. Onlardan biri də Ərəb atıdır. Bu möhtəşəm cins dünyanın ən qədim at cinslərindən hesab olunur və tarixçilərin fikrincə, onun formalaşması təxminən 4–5 min il əvvəl Ərəb yarımadasının səhralarında başlayıb.

Oxu24.com-a məlumatın görə, Ərəb köçəri tayfaları bu atları böyük qayğı ilə yetişdirir, onları ailənin bir üzvü kimi qoruyurdular. Səhranın sərt iqlim şəraiti nəticəsində yalnız ən güclü, ən ağıllı və ən dözümlü atlar yaşaya bilirdi. Məhz buna görə Ərəb atı zamanla dünyanın ən qiymətli və ən saf cinslərindən birinə çevrilib.

Bu atları digər cinslərdən fərqləndirən ən maraqlı xüsusiyyətlərdən biri onların skelet quruluşudur. Əksər atlarda 18 cüt qabırğa, 6 bel fəqərəsi və 18 quyruq fəqərəsi olduğu halda, Ərəb atlarında adətən bir cüt qabırğa, bir bel fəqərəsi və bir neçə quyruq fəqərəsi daha az olur. Bu fərqli anatomik quruluş onların bədənini daha yığcam, elastik və çevik edir.

Məhz buna görə Ərəb atları hərəkət zamanı son dərəcə zərif görünür. Onların ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri də quyruqlarını demək olar ki, şaquli vəziyyətdə qaldıraraq yerimələridir. Bu, əsrlər boyu bu cinsin simvoluna çevrilmiş təbii xüsusiyyətdir.

Ərəb atlarının başqa bir üstünlüyü isə nəfəsalma sistemidir. Onların iri burun dəlikləri yüksək sürətlə qaçarkən və uzun məsafələr qət edərkən daha çox oksigen qəbul etməyə imkan verir. Bu xüsusiyyət səhrada uzun yol qət edən köçərilər üçün böyük üstünlük idi.

Səhranın yandırıcı istisinə uyğunlaşmaq üçün bu atlarda daha bir maraqlı xüsusiyyət formalaşıb. Ərəb atlarının tükləri ağ, boz və ya müxtəlif açıq çalarlarda görünə bilər. Lakin onların dərisi əsasən qara rəngdədir. Tünd piqmentli dəri güclü günəş şüalarından qorunmağa kömək edir və yüksək temperatur şəraitində orqanizmin daha rahat fəaliyyət göstərməsini təmin edir.

Ərəb atı yalnız gözəlliyi ilə deyil, həm də dözümlülüyü ilə məşhurdur. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, yaxşı məşq keçmiş bir Ərəb atı bir gün ərzində 120–150 kilometrə qədər məsafə qət edə bilər. Elə buna görə də bu cins bu gün də uzun məsafəli at yarışlarında ən uğurlu iştirakçılar sırasında yer alır.

Onların ürək-damar sistemi, ağciyərlərinin fəaliyyəti və əzələ quruluşu uzun müddət yüksək tempdə hərəkət etməyə imkan verir. Digər bir çox at cinsi sürətli sprintlərdə üstün olsa da, uzun məsafələrdə Ərəb atlarının dözümlülüyü onları fərqləndirir.

Genetika baxımından da Ərəb atları dünya atçılığında böyük rol oynayıb. Bu gün mövcud olan bir çox məşhur at cinslərinin yaradılmasında məhz Ərəb atlarının qanından istifadə olunub. Dünyanın ən sürətli yarış atlarından hesab edilən İngilis safqan atı da daxil olmaqla bir çox müasir cinslərin nəsil ağacında Ərəb atlarının izi görünür.

Eyni zamanda, mütəxəssislər Türkmən (Axaltəkə) atlarını da dünyanın ən qədim və ən təsirli cinslərindən biri hesab edirlər. Müasir atçılıqda həm Ərəb, həm də Türkmən atlarının genetik irsi yüksək qiymətləndirilir və onların qanı bir çox yeni cinslərin formalaşmasında mühüm rol oynayıb.

Bu gün Ərəb atı yalnız yarış və idman məqsədi ilə deyil, həm də öz gözəlliyi, zəkası və insana bağlılığı ilə dünyanın ən prestijli at cinslərindən biri hesab edilir. Onun zərif görünüşü, yüksək dözümlülüyü və minilliklərdən gələn saf genetik irsi bu cinsi atçılıq tarixinin ən qiymətli canlılarından birinə çevirib.

Nigar

Həmçinin oxuyun