Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

Telefonlar uşaqların əl motorikasını pozur

Telefonlar uşaqların əl motorikasını pozur

CƏMİYYƏT

767

19.06.2020, 21:30

Google
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

"Motorika" termini ilə tez-tez rastlaşmasaq da, o özündə həyatımızda mühüm rol oynayan funksiyalardan birini əks etdirir. Beyin və orqanizmin ətrafları ilə əlaqə quran və ətraflara "əmr verən" mexanizm məhz motorikaya aiddir. Kiçik yaşdan formalaşan motorika funksiyaları bir çox amillərdən aslıdır. Psixoloqların sözlərinə görə, uşaqların işlətdiyi smartfonlar və digər sensor qurğular bu mexanizmə birbaşa təsir edir.

Oxu24.com ted.az-a istinadən bildirir ki, müasir dünya müxtəlif qurğularla doldurulur: smartfonlar, planşetlər, notbuklar... Hər uşağın əlində oxşar cihazlardan birini görmək olar. Elektron qurğular bütün oyuncaqları geridə qoyaraq yeni nəsli formalaşdırmağa davam edir.

Bəs bu faktor uşağa necə təsir edir?

Əvvəla, onun kiçik motorika funksiyaları pozulur. Məlumat üçün bildirək ki, motorikanın bir hissəsi olan "Kiçik motorika" termini barmaq və əl əzələlərinin koordinasiyalı hərəkətlərinə cavabdehdir.

Uşağın şəhadət barmağının əvəzinə tez-tez baş barmağını planşetdəki səhifələri çevirib necə istifadə etdiyini görə bilərik. Bu, yalnız sensor ekrana aid deyil. Uşaq şəhadət barmağının əvəzinə hər yerdə baş barmağından istifadə etməyə başlayır: işığı yandırıb-söndürdükdə, qapı zəngini basdıqda və s. Gələcəkdə barmaqların düzgün istifadə olunmaması uşağın qrafomotor bacarıqlarına təsir göstərə bilər ki, bu da onun məktəbə hazırlıq səviyyəsini və ümumi inkişafını ləngidə bilər.

Bundan əlavə, əl və barmaqların hərəkətlərində nizamsızlıq, əl-göz koordinasiyasında da problemlər yaranması mümkündür.

Uşaqlar smartfondakı 2D dünyanı görməyə o qədər öyrəşirlər ki, reallıqdan tamamilə uzaqlaşırlar. Onlar üçün hərəkətlərini planlaşdırmaq çətin gəlir.

Yuxarıda göstərilən amillərin hamısı kiçik motorika bacarıqlarının inkişafına mənfi təsir göstərir. Müasir dünyada, neyrotipik uşaqlar belə, kiçik motorika funksiyaları ilə problem yaşaya bilərlər. Buna görə də kiçik motorika bacarıqlarının inkişafı aktual problem hesab olunur. Kiçik motorika nitqin inkişafı ilə də əlaqəlidir. Uşağın yetkinliyi və ümumi inkişaf səviyyəsi motorikanın inkişafı ilə qiymətləndirilir.

Uşaqların motorika bacarıqlarını inkişaf etdirmək üçün nə etmək lazımdır?

Uşaqların kiçik motorika funksiyalarını inkişaf etdirmək üçün bir sıra oyunlar mövcuddur. Psixoloq və pediatrlar tövsiyə edirlər ki, valideynlər uşaqların əllərinə smartfonu verərək deyil, onlarla kiçik əşyaları ehtiva edən oyunlarla asudə vaxtlarını keçirsinlər. Bu cür oyunlarda kiçik əşyalar müxtəlif yarmalar, qum, kiçik toplar, kibrit çubuqları, un, daşlar, makaron, düymələr, pazl və konstruktor şəklində ola bilər. Bundan əlavə, rəsm, aplikasiya və plastilin ilə düzəldilən fiqurlar uşaqları həm əyləndirər, həm də motorika inkişafına xeyli kömək edə bilər.

Türkiyədə 4,3 bal gücündə zəlzələ baş verib 

21:38 / 17 Noyabr 2026

DÜNYA DÜNYA

Türkiyədə 4,3 bal gücündə zəlzələ baş verib 

164

0
ABŞ İranın cənubuna zərbələr endirdi 

21:20 / 17 Noyabr 2026

DÜNYA DÜNYA

ABŞ İranın cənubuna zərbələr endirdi 

163

0
Salyanda avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb 

21:11 / 17 Noyabr 2026

KRİMİNAL KRİMİNAL

Salyanda avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb 

159

0
Böyük Britaniya Ukraynaya 1000-dən çox hava hücumundan müdafiə raketi verəcək

20:45 / 17 Noyabr 2026

DÜNYA DÜNYA

Böyük Britaniya Ukraynaya 1000-dən çox hava hücumundan müdafiə raketi verəcək

155

0
2027-ci ildə sosial ödənişlər artırılacaq: Büdcədən əhaliyə nə qədər vəsait ayrılır? — İqtisadçı AÇIQLADI  

20:39 / 17 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

2027-ci ildə sosial ödənişlər artırılacaq: Büdcədən əhaliyə nə qədər vəsait ayrılır? — İqtisadçı AÇIQLADI  

215

0
 Şantaj yolu ilə pul və ya əmlak tələb edənləri hansı cəza gözləyir? – VƏKİLDƏN AÇIQLAMA  

20:23 / 17 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

 Şantaj yolu ilə pul və ya əmlak tələb edənləri hansı cəza gözləyir? – VƏKİLDƏN AÇIQLAMA  

188

0
Xolesterinin yüksək olduğunu göstərən 5 əlamət: Bəziləri göz ətrafında, bəziləri isə dəridə üzə çıxır – KARDİOLOQ DANIŞDI  

20:12 / 17 Noyabr 2026

TİBB TİBB

Xolesterinin yüksək olduğunu göstərən 5 əlamət: Bəziləri göz ətrafında, bəziləri isə dəridə üzə çıxır – KARDİOLOQ DANIŞDI  

235

0
Samuxda minik maşını aşıb, xəsarət alanlar var 

19:59 / 17 Noyabr 2026

KRİMİNAL KRİMİNAL

Samuxda minik maşını aşıb, xəsarət alanlar var 

171

0
Bakıda ögey qardaşı 23 yaşlı qadını bıçaqlayaraq öldürüb

19:51 / 17 Noyabr 2026

KRİMİNAL KRİMİNAL

Bakıda ögey qardaşı 23 yaşlı qadını bıçaqlayaraq öldürüb

177

0
Ölümdən sonra yaşamaq: bir insanın orqanları neçə həyata ümid ola bilər? -  TƏHLİL

19:40 / 17 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

Ölümdən sonra yaşamaq: bir insanın orqanları neçə həyata ümid ola bilər? -  TƏHLİL

340

0
Bakı-London münasibətlərində yeni dövr: Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi nələr vəd edir? — AÇIQLAMA  

19:39 / 17 Noyabr 2026

SİYASƏT SİYASƏT

Bakı-London münasibətlərində yeni dövr: Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi nələr vəd edir? — AÇIQLAMA  

179

0
Tələbə VƏFAT ETDİ -FOTO

19:28 / 17 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

Tələbə VƏFAT ETDİ -FOTO

1237

0