Deyirsiz, xatirə yazan vaxtımızdı? -Firudin Ağazadə yazır

CƏMİYYƏT

146

02.09.2026, 12:39

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Abunə ol

(Gözəl şairimiz, xeyirxahım Məmməd Aslanın ruhuna dualarla)

... Tələbəlik illərində sonsuz bir həvəs məni kəlbəcərli tələbə yoldaşlarımın yanına çəkirdi. Elə o illərdə saza vuruldum. Sazın üsyanları mənim içimdə idi. 70-ci illərdə “Azərbaycan gəncləri” qəzetində “Müjdə” ədəbi dərnəyi fəaliyyət göstərirdi. Orada Aşıq Şəmşiri iki dəfə uzaqdan gördüm. Gənclərlə görüşə gəlmişdi. Sonralar Dədə Şəmşir saz haqqında gəraylımı oxuyacaq, məni Məmməd Aslandan soruşacaqdı...

Bu haqda Məmməd Aslan “Saxla izimi, dünya” kitabında (1989) yazır:

“Gözəl qoşma, mükəmməl gəraylı, xoruz səsi eşitməmiş təcnis Dədə Şəmşirin qulağına hamıdan tez çatardı.

Ömrünün son çağlarıydı. Növbəti görüşümüzdə xoş-beşdən sonra:

-Ay oğul, - dedi. – Bu Firidun Ağazadə kimdir?

-Eşitməmişəm, Şəmşir əmi.

-Nə danışırsan!? Sən eşitməyəndə, tanımayanda, bəs kim tanıyacaq?!

Bu Firidun kimdi, nəçidi?” - deyə soruşmurdum. Çünki aşıq belə sorğu ilə ancaq qələm əhli olanları xəbər alırdı. Sonra da başladı eşitdiyim bu adamdan bir gəraylını məftunluqla əzbər deməyə:

Nə halətdi, nə qəmdi bu?

Can odlandı, nədəndi bu?

Telli sazda nə dəmdi bu? –

Çəkib zilə, oxay, oxay!

-Ay oğul, çox gözəl deyib, kəm-kəsirsiz yaradıb. Amma bu “oxay!” sözünü bizdə deyildiyi kimi “oxxay!” yaxud “oxqay!” şəklində söyləsək, lap ürəkdən tikan çıxarar:

...Alışdımı beçə pərdə,

Hal biləni salar dərdə.

“Baş Sarıtel” dinən yerdə

Döndüm telə, oxay, oxay!

Ruhani”dən ilham istə,

“Divani”dən qiyam istə,

“El havası” dünyam üstə

Gur şəlalə, oxay, oxay!

...Bəmin yanar, zilin yanar,

Kərəm kimi külün yanar.

Dilnən desən dilin yanar,

De saz ilə, oxay, oxay!

- Ayrı bəndləri də var, onlar da gözəldi! Amma möhürbəndi yoxdur. Əvvəl yazı-pozu sən deyən inkişaf etməmişdi, söz sahibinin adını bu təxəllüs bəndlər xalqın yaddaşında saxlayırdı. İndi mətbuat, dəftər-kitab, savad hər kəsin öz malını öz adına yazır. Genə deyirəm, olsa, yaxşıydı, qoşmanı təxəllüssüz görəndə elə bilirəm başı çiynində olmayan adam görürəm.

Nə yazıq ki, aşığın bu müəllifi tanımaq marağına işıq tuta bilmədim. Bu maraqla, şairlə çox sonralar, elə bu gəraylının sorağınca gəzib tanış oldum.

Dədə Şəmşir ömrün hər fəslində, hər ayında, hər günündə beləcə gözəl şeir axtarır, həqiqi şair soraqlardı. Məmməd Arazla da beləcə tanış olmuşdu.

p.s. Bax, burada böyük Məmməd Arazın adının çəkilməsi mənə xüsusən qiymətlidir – adım çox sevdiyim bir şairin adı ilə birlikdə çəkilir...

Həmçinin oxuyun