15 min avtomobil, 135 kilometrlik tıxacda qaldı - Maraqlı fakt

MARAQLI

22.09.2026, 18:05

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

15 min avtomobil, 135 kilometrlik tıxac – Dünyanın ən böyük tıxaclarından biri Yaponiyada belə yaranıb

Tıxac anlayışı adətən sürücülərin bir neçə dəqiqə və ya bir neçə saat ərzində yolda ləngiməsi ilə əlaqələndirilir. Lakin tarixdə elə tıxaclar da olub ki, onların miqyası adi yol sıxlığından dəfələrlə böyük olub. Belə hadisələrdən biri 1990-cı ilin avqustunda Yaponiyada baş verib və ölkə tarixinin ən böyük yol tıxaclarından biri kimi yadda qalıb.

Hadisə 1990-cı il avqustun 12-də Yaponiyanın qərbində, Hyogo və Şiqa prefekturaları arasındakı magistral yollarda baş verib. Həmin gün yollarda təxminən 15 min avtomobilin iştirak etdiyi nəhəng tıxac yaranıb. Tıxacın uzunluğu müxtəlif mənbələrdə 84 mil, yəni təxminən 135 kilometr göstərilir. Hadisə o dövrdə Yaponiya tarixində qeydə alınmış ən uzun tıxac kimi təqdim edilmişdi.

Bəs belə nəhəng tıxac necə yarandı?

Hadisəyə eyni vaxtda bir neçə amilin təsir etdiyi bildirilir. Bir tərəfdən Yaponiyada insanların yay tətilindən geri qayıtdığı “Obon” dövrü idi. Bu müddətdə çox sayda insan ailələri ilə birlikdə səfərlərə çıxır, daha sonra isə eyni vaxtda geri qayıdırdı. Digər tərəfdən bölgəyə yaxınlaşan tayfunla bağlı xəbərdarlıq edilmişdi və bəzi insanlar təhlükəsizlik məqsədilə yollara çıxmışdı. Beləliklə, tətil səfərindən qayıdanlarla ərazidən uzaqlaşmağa çalışanların hərəkəti eyni yol şəbəkəsində üst-üstə düşmüşdü.

Nəticədə magistral yolun ötürmə qabiliyyəti minlərlə avtomobilin eyni vaxtda hərəkəti qarşısında kifayət etməyib. Avtomobillər kilometrlərlə uzanan növbədə qalıb və yolun ayrı-ayrı hissələrində hərəkət olduqca yavaşlayıb. ABŞ-ın “Los Angeles Times” qəzetinin həmin vaxt yaydığı xəbərdə Yaponiya Yol Korporasiyasının hadisəni ölkə tarixində rekord uzunluqda tıxac kimi qiymətləndirdiyi qeyd olunurdu. Korporasiyanın nümayəndəsi tıxacın yaranmasını bir neçə əlverişsiz şəraitin eyni vaxta düşməsi ilə izah etmişdi.

Bu hadisənin maraqlı tərəflərindən biri də onun yalnız adi şəhərdaxili sıxlıq olmaması idi. Söhbət yüzlərlə deyil, minlərlə avtomobilin iştirak etdiyi və 100 kilometri aşan nəhəng yol növbəsindən gedirdi. Buna görə də 1990-cı ildə Yaponiyada baş verən hadisə sonrakı illərdə dünyanın ən böyük tıxacları haqqında hazırlanan siyahılarda da tez-tez xatırlanıb.

Hadisənin yaranmasında tayfun xəbərdarlığı ilə yanaşı, Yaponiyanın “Obon” tətilinin də mühüm rolu olub. Bu dövrdə ölkənin müxtəlif bölgələrində yolların hərəkət intensivliyi əhəmiyyətli dərəcədə artırdı. Həmin gün isə insanların geri qayıtması ilə təhlükəsizlik səbəbindən yola çıxanların hərəkəti eyni vaxtda baş verdiyindən yol şəbəkəsində qeyri-adi yük yaranmışdı.

Maraqlıdır ki, bu hadisə tez-tez “dünyanın ən uzun tıxacı” kimi təqdim olunsa da, burada bir fərqi nəzərə almaq lazımdır. Tıxacların uzunluğu və davametmə müddəti üzrə müxtəlif rekordlar mövcuddur. Məsələn, Guinness World Records-a istinad edən mənbələr 1980-ci ildə Fransada Lion-Paris istiqamətində yaranan tıxacın fiziki uzunluğunu 176 kilometr göstərir. Buna görə 1990-cı il Yaponiyadakı hadisəni daha dəqiq ifadə ilə Yaponiyanın ən uzun tıxaclarından biri və 135 kilometrlik nəhəng yol sıxlığı kimi təqdim etmək daha doğrudur.

1990-cı ildəki hadisə sürücülər üçün yol hərəkətinin nə qədər həssas sistem olduğunu da göstərir. Bir neçə amilin – hava şəraitinin, tətil günlərinin, kütləvi səfərlərin və eyni istiqamətdə yaranan avtomobil axınının – üst-üstə düşməsi nəticəsində normal fəaliyyət göstərən magistral yol qısa müddətdə nəhəng avtomobil növbəsinə çevrilə bilər.

Bu gün texnologiyanın inkişafı, yol hərəkətinin monitorinqi, elektron xəbərdarlıq sistemləri və alternativ marşrutların idarə olunması belə risklərin azaldılmasına imkan verir. Buna baxmayaraq, təbii fəlakətlər, kütləvi təxliyələr, iri yol-nəqliyyat hadisələri və bayram günlərində avtomobillərin həddindən artıq artması hələ də dünyanın müxtəlif ölkələrində çox uzun tıxacların yaranmasına səbəb olur.

1990-cı ildə Yaponiyada baş verən hadisə isə miqyasına görə hələ də diqqət çəkir: təxminən 15 min avtomobil və 135 kilometrə çatan tıxac.

Bəs siz ən uzun müddət tıxacda nə qədər qalmısınız? Bir neçə saatlıq sıxlıq belə bəzən insana çox uzun gəlir. 135 kilometrlik avtomobil növbəsinin içində qalmağın necə olduğunu isə təsəvvür etmək belə çətindir.

Jalə

Həmçinin oxuyun