Nikahsız verilən qızıllar kimə məxsusdur? Vəkil AÇIQLADI

CƏMİYYƏT

13.08.2026, 15:20

Vətəndaşların ailə münasibətləri ilə bağlı qarşılaşdığı məsələlər arasında toy zamanı verilən qızıl-zinət əşyalarının sonradan geri qaytarılması ilə bağlı mübahisələr də xüsusi yer tutur. Xüsusilə rəsmi nikah bağlanmadan faktiki ailə münasibətlərində yaşayan şəxslər ayrıldıqdan sonra onlara toy mərasimində hədiyyə edilmiş qızılların kimə məxsus olması ilə bağlı suallar yaranır.

Məsələ ilə bağlı hüquqi yanaşmanı izah edən vəkil Əbdül Məhərrəmov Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, şəxsin özünə hədiyyə edilmiş qızıl-zinət əşyaları onun şəxsi mülkiyyəti hesab oluna bilər və həmin əmlakın geri qaytarılması tələb edilə bilər. Vəkilin sözlərinə görə, bu məsələdə əsas məqam qızılların konkret olaraq kimə hədiyyə edilməsinin və onların həmin şəxsin mülkiyyətində olmasının sübut edilməsidir.

Vəkil qeyd edib ki, mübahisənin həlli zamanı mülkiyyət hüququnun müdafiəsinə dair qanunvericilik normalarına, o cümlədən Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin mülkiyyət hüququnu və onun müdafiəsini tənzimləyən müddəalarına istinad etmək mümkündür. Əgər şəxs özünə məxsus olan qızıl-zinət əşyalarının qarşı tərəfdə qaldığını və həmin əşyaların ona qaytarılmadığını bildirirsə, onların geri qaytarılması ilə bağlı məhkəməyə müraciət edə bilər.

Burada rəsmi nikahın olub-olmaması da ayrıca müzakirə mövzusudur. Çünki toy mərasiminin keçirilməsi və faktiki ailə münasibətlərinin mövcudluğu avtomatik olaraq tərəflərin bütün əmlakının ümumi mülkiyyətə çevrilməsi demək deyil. Xüsusilə konkret olaraq bir şəxsə hədiyyə edilmiş qızıl-zinət əşyalarının həmin şəxsin fərdi mülkiyyəti kimi qiymətləndirilməsi məsələsi ortaya çıxa bilər.

Əbdül Məhərrəmovun sözlərinə görə, qızılların geri alınması üçün məhkəməyə müraciət edən şəxs iddiasını mümkün qədər çox sübutla əsaslandırmalıdır. Toy mərasimindən çəkilmiş foto və videolar, qızılların həmin şəxsə təqdim edilməsini göstərən görüntülər, qızılların təsviri, yazışmalar, şahid ifadələri və digər sübutlar məhkəmə tərəfindən qiymətləndirilə bilər.

Vəkil bildirib ki, qızıl-zinət əşyalarının hansı şəxsin mülkiyyətində olması müəyyənləşdirilərkən təkcə onların hazırda kimin əlində olması deyil, həmin əmlakın necə əldə edilməsi və kimə hədiyyə edilməsi də nəzərə alınmalıdır. Əgər qızılların məhz qadına və ya kişiyə hədiyyə edildiyi sübut olunursa, həmin şəxsin onları öz mülkiyyəti kimi tələb etməsi üçün hüquqi əsas yarana bilər.

Bununla yanaşı, hər bir işin konkret hallarının fərqli olduğunu nəzərə almaq vacibdir. Qızılların sayı, onların fərdi xüsusiyyətləri, foto və videolarda görünməsi, hədiyyənin kimə edilməsi, tərəflərin izahatları və digər sübutlar məhkəmənin qiymətləndirməsinə təsir göstərə bilər. Buna görə də yalnız “toyda qızıl verilib” faktının mövcudluğu ilə işin nəticəsini əvvəlcədən dəqiq müəyyənləşdirmək düzgün olmaz.

Əbdül Məhərrəmov vurğulayıb ki, qızıl-zinət əşyalarının geri qaytarılmadığını düşünən şəxslər məsələni hüquqi müstəvidə həll etmək üçün ilk növbədə əllərində olan sübutları toplamalı və bundan sonra müvafiq qaydada məhkəməyə müraciət etməlidirlər. Rəsmi nikahın bağlanmaması isə konkret olaraq şəxsin özünə hədiyyə edilmiş əmlak üzərində hüquqlarının avtomatik şəkildə aradan qalxması anlamına gəlmir.

Həmçinin oxuyun