Müşk maralı niyə ovlanır?
01 Sentyabr 2026, 17:55
Kainatın ən kiçik sərhədi: Plank uzunluğu nədir?
MARAQLI
159
13.08.2026, 13:15
Maddənin dərinliklərinə doğru endikcə kainatın quruluşu necə dəyişir və fizikanın son sərhədi haradadır?
Oxu24.com xəbər verir ki, hər hansı bir cismin daxilinə doğru yaxınlaşdıqca (yaxınlaşdırma / zoom etdikcə) əvvəlcə hüceyrələr, molekullar, atomlar və daha sonra təbiətin fundamental hissəcikləri olan kvarklar görünür. Lakin 10^{-35} metr miqyasında məkan və zaman anlayışlarında fərqlər bulanıqlaşır. Elm aləmində bu limit "Plank uzunluğu" adlanır.
Plank uzunluğu səviyyəsində fiziki reallığın əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
•Enerji sərhədi və qara dəliklər: Bu ölçüdən daha küçük obyektləri müşahidə etmək üçün tələb olunan enerji o qədər böyükdür ki, nəticədə miniatür qara dəlik yaradır. Bu səbəbdən daha dərinə baxmaq fiziki olaraq bloklanır.
•Kvant köpüyü: Plank ölçüsündə məkan və zaman kəsilməz (davamlı) deyil, piksel və ya kadr sürəti kimi diskretdir. Bu miqyasda qurd dəliklərinə bənzər strukturlar yarana və yox ola bilir ki, bu mürəkkəb mühit "kvant köpüyü" adlanır.
•Böyük rəqəmlər: Tək bir insan beyni hüceyrəsinin daxilinə sığan Plank uzunluqlarının sayı, müşahidə olunan bütün kainatdakı beyin hüceyrələrinin sayına bərabərdir.
Riyaziyyat sonsuz və mükəmməl olsa da, fiziki reallıq məhduddur; ölçü, sürət və digər parametrlərdə müəyyən limitlərə sahibdir. Alimlərin fikrincə, kainatın bu təməl limitləri mövcud strukturların var olması üçün zəruri şərtlərdir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
16:35 / 02 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Ramiz Mehdiyevlə bağlı sensassiyalı XƏBƏR
3
0
0
16:30 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
"Cəmiyyət ağıllı insandan varlı olmağı tələb edir" – Sosioloqdan sosial təbəqələşmə ilə bağlı ŞƏRH
14
0
0
16:22 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisələrinə başçəkmələr həyata keçirilib
28
0
0
16:08 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda avtomobil sürənlərin tıxac dərdi:Kimdir günahkar?
41
0
0
16:05 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Prezidentdən “İçərişəhər”lə bağlı FƏRMAN
34
0
0
15:59 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Müqavilə ilə ev alanlara vəkildən vacib xəbər: ləğv edilə bilərmi?
46
0
0
15:53 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Həkimlərin maaşı artırılır: Regionlarda səhiyyə xidmətləri necə dəyişəcək?
46
0
0
15:51 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ
46
0
0
15:43 / 02 Sentyabr 2026
SİYASƏT
Həkimlərin maaş artımı Mehriban Əliyevanın təşəbbüsüdür
97
0
0
15:39 / 02 Sentyabr 2026
SİYASƏT
Prezident fərman imzaladı: 6 ay müddətində...
158
0
0
15:30 / 02 Sentyabr 2026
REDAKTORUN SEÇİMİ
Səhiyyə Nazirliyi isti-soyuq hava keçidi ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq edib
46
0
0
15:21 / 02 Sentyabr 2026
OXU24 TV
SON DƏQİQƏ! DİN əməliyyat keçirdi:Həmin qadınlar həbs edildi +VİDEO
481
0
0
15:19 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
SOCAR prezidentindən yeni TƏYİNAT
83
1
0
15:07 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Akademik Vasif Babazadənin doğum günüdür
55
1
0
15:05 / 02 Sentyabr 2026
SİYASƏT
Prezident təsdiqlədi: 5 min manat cərimə və həbs cəzası
185
0
0
15:02 / 02 Sentyabr 2026
SİYASƏT
İlham Əliyev FƏRMAN İMZALADI
204
0
0
14:59 / 02 Sentyabr 2026
SİYASƏT
İlham Əliyev bu cəriməni TƏSDİQLƏDİ
143
0
0
14:56 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda bunu edənlər 2000 manat CƏRİMƏLƏNƏCƏK
109
0
0
14:50 / 02 Sentyabr 2026
SİYASƏT
Prezident İlham Əliyev Çin Baş prokurorunu qəbul edib
50
0
0
14:48 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Prezident təsdiqlədi:vahid sistemdə birləşdirilir
117
0
1
14:44 / 02 Sentyabr 2026
SİYASƏT
Prezident fərman İMZALADI
63
0
0
14:35 / 02 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Nazirdən yüksək vəzifəyə TƏYİNAT -FOTO
64
0
0
14:31 / 02 Sentyabr 2026
SİYASƏT
Prezident İlham Əliyev BMT-nin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş rezident əlaqələndiricisini qəbul edib
62
0
0