Ağdamın məşhur Çay evinin maraqlı tarixçəsi
09 Sentyabr 2026, 21:55
Kainatın ən kiçik sərhədi: Plank uzunluğu nədir?
MARAQLI
172
13.08.2026, 13:15
Maddənin dərinliklərinə doğru endikcə kainatın quruluşu necə dəyişir və fizikanın son sərhədi haradadır?
Oxu24.com xəbər verir ki, hər hansı bir cismin daxilinə doğru yaxınlaşdıqca (yaxınlaşdırma / zoom etdikcə) əvvəlcə hüceyrələr, molekullar, atomlar və daha sonra təbiətin fundamental hissəcikləri olan kvarklar görünür. Lakin 10^{-35} metr miqyasında məkan və zaman anlayışlarında fərqlər bulanıqlaşır. Elm aləmində bu limit "Plank uzunluğu" adlanır.
Plank uzunluğu səviyyəsində fiziki reallığın əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
•Enerji sərhədi və qara dəliklər: Bu ölçüdən daha küçük obyektləri müşahidə etmək üçün tələb olunan enerji o qədər böyükdür ki, nəticədə miniatür qara dəlik yaradır. Bu səbəbdən daha dərinə baxmaq fiziki olaraq bloklanır.
•Kvant köpüyü: Plank ölçüsündə məkan və zaman kəsilməz (davamlı) deyil, piksel və ya kadr sürəti kimi diskretdir. Bu miqyasda qurd dəliklərinə bənzər strukturlar yarana və yox ola bilir ki, bu mürəkkəb mühit "kvant köpüyü" adlanır.
•Böyük rəqəmlər: Tək bir insan beyni hüceyrəsinin daxilinə sığan Plank uzunluqlarının sayı, müşahidə olunan bütün kainatdakı beyin hüceyrələrinin sayına bərabərdir.
Riyaziyyat sonsuz və mükəmməl olsa da, fiziki reallıq məhduddur; ölçü, sürət və digər parametrlərdə müəyyən limitlərə sahibdir. Alimlərin fikrincə, kainatın bu təməl limitləri mövcud strukturların var olması üçün zəruri şərtlərdir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
23:14 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Sentyabr ayında pul içində üzəcək BÜRCLƏR
162
0
0
23:08 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Sürücülərə xəbərdarlıq:Bu küçələr bağlanacaq
53
0
0
23:03 / 10 Sentyabr 2026
DÜNYA
Əhaliyə 5000 dollar veriləcəyini açıqladı
63
0
0
23:00 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bu yolda nəqliyyatın hərəkətinə məhdudiyyət tətbiq edilib
47
0
0
22:53 / 10 Sentyabr 2026
DÜNYA
Kalın İraq Parlamentinin sədri Halbusi ilə görüşüb
48
1
0
22:44 / 10 Sentyabr 2026
DÜNYA
Təyyarə qəzası: Ölənlər var
55
0
0
22:40 / 10 Sentyabr 2026
HÜQUQ
Maşınlara etibarnamə verilməsi qüvvədən düşür?
1616
1
0
22:36 / 10 Sentyabr 2026
DÜNYA
Zelenski Kanadanın Baş naziri ilə danışıqların mövzusunu açıqlayıb
54
0
0
22:28 / 10 Sentyabr 2026
DÜNYA
Yaponiya Kuril adalarına görə BMT-nin yeni dünya xəritəsindən nrazıdır
54
0
0
22:20 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Uşaq aktyor qazandığı pulla ailəsini Moskvaya apardı: İllər sonra məşhur rejissor oldu
59
0
0
21:54 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda 50-yə yaxın təyyarə var, hamısı bizimdir - Şeyxin qardaşı
217
0
0
21:50 / 10 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Ağır qəza: Yaralılar var
61
0
0
21:35 / 10 Sentyabr 2026
HÜQUQ
15 yaşlı uşaq avtomobil sürərsə, nə qədər cərimə yazılır? – Ekspertdən AÇIQLAMA
72
0
0
21:30 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Kanat qəzasında günahkar kimdir? – Məsul şəxsləri 7 ilədək həbs gözləyə bilər
102
0
0
21:27 / 10 Sentyabr 2026
DÜNYA
İran ABŞ ordusuna aid pilotsuz sualtı qayığı vurub
57
1
0
21:20 / 10 Sentyabr 2026
HÜQUQ
Məhkəmə iclasına getməsəniz nə baş verər? – Vəkildən AÇIQLAMA
65
0
0
21:16 / 10 Sentyabr 2026
TİBB
Böyrəkdə daş var, amma ağrı vermir: Onu saxlamaq olarmı?
67
1
0
21:15 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Orta Dəhlizdə yeni çağırışlar və Azərbaycanın tranzit potensialı: Politoloq vacib məqamlardan DANIŞDI
65
0
0
21:06 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Yeni 100 manatlıq əskinasların tanınmama PROBLEMİ: İqtisadçıdan vacib AÇIQLAMALAR
72
0
0
20:51 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Təhsil sistemində köklü İSLAHAT: Pedaqoji ixtisaslar yalnız dövlət sifarişi ilə olmalıdır?
119
0
0
20:50 / 10 Sentyabr 2026
TİBB
“Tənbəl zob” bağırsaqları və ürəyi niyə yavaşladır? – Həkimdən XƏBƏRDARLIQ
64
0
0
20:40 / 10 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Ac qalaraq arıqlamaq mümkündürmü? – Arıqlamaq istəyərkən ürəyinizi riskə atmayın
65
0
0
20:38 / 10 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Azərbaycanda ata oğlunun toyunda HƏBS OLUNDU
629
0
0