Paltaryuyanın qapağını daim açıq saxlayanlara xəbərdarlıq
11 Oktyabr 2026, 15:03
Kainatın ən kiçik sərhədi: Plank uzunluğu nədir?
MARAQLI
207
13.08.2026, 13:15
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Maddənin dərinliklərinə doğru endikcə kainatın quruluşu necə dəyişir və fizikanın son sərhədi haradadır?
Oxu24.com xəbər verir ki, hər hansı bir cismin daxilinə doğru yaxınlaşdıqca (yaxınlaşdırma / zoom etdikcə) əvvəlcə hüceyrələr, molekullar, atomlar və daha sonra təbiətin fundamental hissəcikləri olan kvarklar görünür. Lakin 10^{-35} metr miqyasında məkan və zaman anlayışlarında fərqlər bulanıqlaşır. Elm aləmində bu limit "Plank uzunluğu" adlanır.
Plank uzunluğu səviyyəsində fiziki reallığın əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
•Enerji sərhədi və qara dəliklər: Bu ölçüdən daha küçük obyektləri müşahidə etmək üçün tələb olunan enerji o qədər böyükdür ki, nəticədə miniatür qara dəlik yaradır. Bu səbəbdən daha dərinə baxmaq fiziki olaraq bloklanır.
•Kvant köpüyü: Plank ölçüsündə məkan və zaman kəsilməz (davamlı) deyil, piksel və ya kadr sürəti kimi diskretdir. Bu miqyasda qurd dəliklərinə bənzər strukturlar yarana və yox ola bilir ki, bu mürəkkəb mühit "kvant köpüyü" adlanır.
•Böyük rəqəmlər: Tək bir insan beyni hüceyrəsinin daxilinə sığan Plank uzunluqlarının sayı, müşahidə olunan bütün kainatdakı beyin hüceyrələrinin sayına bərabərdir.
Riyaziyyat sonsuz və mükəmməl olsa da, fiziki reallıq məhduddur; ölçü, sürət və digər parametrlərdə müəyyən limitlərə sahibdir. Alimlərin fikrincə, kainatın bu təməl limitləri mövcud strukturların var olması üçün zəruri şərtlərdir.
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
00:33 / 13 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Polis Akademiyasında təcrübəli şəxslər çıxış edib
1
0
0
00:13 / 13 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Qanunda nə yazılıb? - Vahid məktəbli forması ilə bağlı RƏY
49
0
0
00:08 / 13 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
13 oktyabrda bizi nələr gözləyir? -ULDUZ FALI
82
0
0
00:07 / 13 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda sarı xəbərdarlıq verildi
110
0
0
00:05 / 13 Oktyabr 2026
DÜNYA
Burada dini amilləri əsas götürmürük - Ərdoğan
65
0
0
23:56 / 12 Oktyabr 2026
DÜNYA
Kiyev vuruldu:İtkilər var
60
0
0
23:49 / 12 Oktyabr 2026
DÜNYA
Qiyamət gününə bir ay qaldı
128
0
0
23:46 / 12 Oktyabr 2026
OXU24 TV
Məktəbə hücum anının YENİ GÖRÜNTÜLƏRİ
537
0
0
23:32 / 12 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Dini komitə sədrindən məktəbli geyimləri ilə bağlı AÇIQLAMA
106
0
0
23:25 / 12 Oktyabr 2026
DÜNYA
Küçədə qıza hücum edən bobot "həbs olundu"
79
0
1
23:17 / 12 Oktyabr 2026
DÜNYA
Qardaş ölkədə naməlum infeksiya: 5 min nəfər..
105
0
1
23:16 / 12 Oktyabr 2026
SİYASƏT
Prezident Ukrayna ilə bağlı QANUNU İMZALADI
90
0
0
23:14 / 12 Oktyabr 2026
SİYASƏT
İlham Əliyev bu Qanuna İMZA ATDI
161
0
0
23:04 / 12 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycan muzeylərinin nadir eksponatları: 1834-cü ilə aid Yer kürəsinin qlobusu
77
0
0
23:04 / 12 Oktyabr 2026
SİYASƏT
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında PAYLAŞIM EDİLDİ
1063
2
0
23:01 / 12 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanda bu qədər məscid var imiş — AÇIQLAMA
104
0
0
22:54 / 12 Oktyabr 2026
ŞOU-BİZNES
Ötən gün olan toya Murad Boz da gəlibmiş - Video
116
0
0
22:43 / 12 Oktyabr 2026
SİYASƏT
Prezident İlham Əliyev Bakıdan MÜHÜM MESAJLAR VERDİ (VİDEO)
122
0
0
22:42 / 12 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda ət niyə baha satılır? - VİDEO
99
0
0
22:39 / 12 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
Ağır xəstə 6 aydır pensiya ala bilmir - ŞİKAYƏT
100
0
0
22:35 / 12 Oktyabr 2026
CƏMİYYƏT
“Hicab” iddiası ilə məktəblərə hücumun arxasındakı qüvvə..
352
1
0
22:25 / 12 Oktyabr 2026
KRİMİNAL
Atasının evinə getdi, canından oldu - VİDEO
181
0
0
22:25 / 12 Oktyabr 2026
OXU24 TV
Bakıda müzakirə: Bəyanat qəbul edilib
114
0
0