Arzu tutarkən bir daha düşünün! “Ulduz axması" haqqında bilmədiyiniz ŞOK HƏQİQƏTLƏR  

Gecə göy üzünü seyr edərkən qəfil sürətlə keçən parlaq bir işıq xətti görürük və dərhal daxilimizdə bir arzu tutub "ulduz axdı" deyirik. Amma əslində, o gördüyümüz nəhəng bir ulduzun "yıxılması" deyil.

Oxu24.com xəbər verir ki, əsrlərdir romantik məna yüklədiyimiz bu hadisənin arxasında tam fərqli bir kosmik reallıq dayanır.

Bəs əslində ulduz axması nədir və biz göydə nəyi görürük? Ulduzlar niyə "axa" bilməz?

İlk növbədə ulduzların nə olduğuna nəzər salaq. Ulduzlar bizim Günəş kimi nəhəng, qızmar qaz kürələridir. Onlar əsasən hidrogen və helium qazından ibarətdir və daxillərində gedən nüvə reaksiyaları sayəsində ətrafa işıq və istilik saçırlar.

Bizə ən yaxın ulduz Günəşdir, ondan sonrakı isə təxminən 4.24 işıq ili uzaqlıqda yerləşən Proxima Centauri ulduzudur. Ölçüləri Yer kürəsindən milyonlarla dəfə böyük olan və bu dərəcədə uzaqda yerləşən nəhəng cisimlərin sadəcə yerini dəyişib səmada "axması" fiziki olaraq qeyri-mümkündür.

“Ulduz axması"nın elmi adı: Meteorlar

Bəs o zaman səmada gördüyümüz o parlaq xətt nədir? Elmdə bu hadisəyə meteor deyilir. Kosmosdan gələn xırda daş və metal parçaları (meteoroidlər) Yer atmosferinə inanılmaz dərəcədə böyük sürətlə daxil olurlar. Bu sürət saniyədə 11 ilə 72 kilometr arasında dəyişir – yəni, adi bir güllədən belə dəfələrlə sürətli!

Atmosferə daxil olan bu kosmik hissəciklər hava ilə sürtünmə nəticəsində kəskin şəkildə qızır və yanmağa başlayır. Biz isə yerdən baxarkən həmin hissəciyin bir neçə saniyəlik parlaq işıq izini müşahidə edirik. Əgər həmin cisim atmosferdə tam yanıb qurtarmayıb Yer səthinə düşərsə, ona meteorit deyilir.

Hər gün Yerə minlərlə kosmik daş yağır!

Maraqlı bir fakt da budur ki, hər gün planetimizin atmosferinə minlərlə belə xırda kosmik hissəcik daxil olur. Sadəcə onların çoxu həddindən artıq kiçik olduğu üçün biz yerdən heç bir işıq görmürük.

Amma ilin müəyyən dövrlərində bu mənzərə kəskin şəkildə dəyişir. Məsələn, hər il avqust ayında baş verən məşhur Perseid meteor yağışı zamanı səmada əsl vizual şou yaranır. Bu zaman Yer kürəsi bir kometanın kosmosda buraxdığı toz və qalıq izindən keçir. Atmosferə daxil olan meteorların sayı kəskin artdığı üçün göy üzü sanki ulduz yağışına bürünür.

Nəticə olaraq, növbəti dəfə səmada ulduz axdığını görüb arzu tutanda bilin ki, əslində milyonlarla kilometr uzaqdan gələn kosmik bir qonağın atmosferimizdə son anlarını və yanaraq yox olmasını izləyirsiniz.

Həmçinin oxuyun

Prezident tapşırıq verdi: Bu ilin oktyabr-noyabr aylarından etibarən...

Pensiya ilə bağlı milyonları maraqlandıran təklif: Hansı yeniliklər olacaq? 

Rövşən Nəcəf əmr İMZALADI

Bizi 24 saat qoruyan POLİSİMİZ: Şuşa qayalarına qədər uzanan şərəfli YOL