Az yemək həqiqətən arıqladırmı? – Mütəxəssislərdən vacib xəbərdarlıq

TİBB

15.06.2026, 15:44

Arıqlamaq istəyən insanların ən çox etdiyi səhvlərdən biri qida qəbulunu həddindən artıq azaltmaqdır. Bir çox insan hesab edir ki, nə qədər az yeyərsə, bir o qədər tez çəki itirəcək. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, məsələ göründüyü qədər sadə deyil və bəzi hallarda uzun müddət az yemək əks nəticə verə bilər.

Oxu24.com xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, qəbul edilən kalorinin müəyyən qədər azaldılması arıqlama prosesinə kömək etsə də, orqanizmi uzun müddət ac saxlamaq maddələr mübadiləsinin ləngiməsinə səbəb olur. Bu zaman bədən enerji çatışmazlığını təhlükə kimi qəbul edir və özünü qoruma mexanizmlərini işə salır.

Məhz buna görə bəzi insanlar “az yeyirəm, amma arıqlamıram” və ya “demək olar ki, heç nə yemirəm, amma kökəlirəm” kimi şikayətlərlə həkimlərə müraciət edirlər.

Mütəxəssislər izah edirlər ki, orqanizm uzun müddət kifayət qədər enerji qəbul etmədikdə bazal metabolizm sürəti azalır. Yəni bədən gündəlik fəaliyyət üçün daha az enerji sərf etməyə başlayır. Nəticədə əvvəlki dövrdə yandırılan kalorilər artıq yandırılmır və çəki itirmək çətinləşir.

Bundan əlavə, uzunmüddətli və nəzarətsiz pəhrizlər hormonal balansın dəyişməsinə də səbəb ola bilər. Ac qalmaq stress hormonlarının səviyyəsini artırır, iştahanı tənzimləyən mexanizmləri pozur və gün ərzində halsızlıq, yorğunluq, diqqət dağınıqlığı kimi problemlər yaradır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, gün ərzində çox az qidalanan insanlarda axşam saatlarında güclü aclıq hissi yaranır. Bu da çox vaxt həddindən artıq yeməyə, şirniyyat və yüksək kalorili qidalara meylin artmasına səbəb olur. Beləliklə, gün ərzində alınmayan kalorilər axşam saatlarında kompensasiya edilir və arıqlamaq əvəzinə çəki artımı baş verə bilir.

Onların fikrincə, sağlam arıqlamağın əsas yolu qidadan tam imtina etmək deyil, balanslı qidalanmaq, porsiyalara nəzarət etmək və fiziki aktivliyi artırmaqdır. Orqanizmin ehtiyacı olan zülal, yağ, vitamin və mineralların qəbul edilməməsi həm sağlamlıq problemlərinə, həm də maddələr mübadiləsinin zəifləməsinə gətirib çıxara bilər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hər bir insanın maddələr mübadiləsi fərqlidir. Buna görə də bir şəxsin qidalanma rejimi digər şəxsdə eyni nəticəni verməyə bilər. Çəki problemi yaşayan insanlar internetdə yayılan təsadüfi pəhrizlərə deyil, peşəkar mütəxəssis tövsiyələrinə əsaslanmalıdırlar.

Qısacası, az yemək hər zaman daha çox arıqlamaq demək deyil. Əksinə, düzgün planlaşdırılmayan və uzun müddət davam etdirilən aclıq rejimi metabolizmin yavaşlamasına, enerjinin azalmasına və çəkiyə nəzarətin daha da çətinləşməsinə səbəb ola bilər. Sağlam və qalıcı nəticə əldə etmək üçün əsas prinsip balanslı qidalanma və həyat tərzinin düzgün qurulmasıdır.

Əli

Həmçinin oxuyun