İran Türkiyənin vasitəçiliyindən niyə imtina etdi?   —   Politoloq  qaranlıq məqamlara aydınlıq gətirdi

Politoloq Aydın Quliyev :"Bunu İranın Türkiyəyə qarşı "hörmətsizliyi" kimi qiymətləndirmək yanlışdır"

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla Səudiyyə Ərəbistanı vəliəhdi Məhəmməd bin Salmanın yan-yana, rahat və bərabər addımlaması  İrana mesajdır, yoxsa, hazırda bölgədə olan  ABŞ-yə?

Oxu24.com -un bu sualını politoloq Aydın Quliyev cavablandırıb. 

O, bildirib ki, bəziləri İranın ABŞ ilə danışıqların İstanbuldan Omana köçürülməsini Türkiyəyə qarşı “hörmətsizlik” kimi qələmə verməyə çalışırlar. Ancaq  bu məsələyə “hörmətsizlik” kimi yanaşmaq düzgün  deyil. 

Həmçinin oxuyun

7 əsas faktor – Həkimlər xəbərdarlıq edir  

Putin Paşinyanı necə ŞANTAJ edib? — Ermənistan qarşısında iki SEÇİM  

Azərbaycanda imtahan sistemi dəyişə bilərmi?—NAZİRDƏN AÇIQLAMA  

SON DƏQİQƏ! Azərbaycan 13 ildən sonra onu xaricdə tutdu: Bakıya gətirilir

"Əvvəldən də bütün ağıllı analitiklər hesab edirdilər ki, İranla  ABŞ-nin  arasında Türkiyənin vasitəçiliyi baş tutan deyil. Türkiyə buna cəhd etsə də, həqiqətən vasitəçilik etməyə  çalışsa da, baş tutmadı.Əvvəlcədən də bunun  effektiv olacağı gözlənilən deyildi”,-deyə politoloq bildirib.

Bunun da  səbəblərini politoloq belə  açıqlayıb: 

“Çünki əvvəla ABŞ-nin  özünün bu vasitəçiliyi nə dərəcədə məqbul saydığı şübhəlidir. Tramp olduqca iddalı siyasətçidir, özü haqqında böyük fikirdədir. 8 müharibəni tək başına yekunlaşdırdığı ilə bağlı qürur keçirdiyini dəfələrlə deyib. Belə şəraitdə Trampın başladığı müharibəni hansısa bir liderin yatırması ilə barışacağı real görünmür. Tramp onun İranla münasibətlərində kiminsə vasitəçilik etməyini həqiqətən sevmir və özü hər şeyi birbaşa, üz-üzə həll etmək niyyətindədir.  İkinci, İran Türkiyənin vasitəçilik səyləri ilə əvvəldən barışa bilməzdi.  Çünki Türkiyə ilə İranın bir sıra regional məsələlərdə ciddi rəqabəti var. Belə olan halda İran yaxşı başa düşür ki, onun ABŞ ilə  münasibətləri prosesinə Türkiyənin buraxılması onun regional geosiyasət yanaşmalarının Türkiyəyə bəlli olmasına gətirib çıxarda bilər. İran da bunu istəmir. Tehran özünün bir sıra regional siyasət tezislərinin Türkiyəyə bəlli olmasını istəmir. Bu cəhətdən də həmin o vasitəçiliyin İstanbuldan Omana keçirilməsini İran daha məqbul hesab elədi. Bir sözlə, o hadisə İranın Türkiyəyə hörmətsizliyi nöqteyi nəzərindən yanaşılmamalıdır. Buna o konteksde yanaşılmalıdır ki, Türkiyənin bu məsələdə vasitəçiliyi İranın regional maraqlarına uyğun deyildi”- deyə politoloq vurğulayıb.

Xatırladaq ki, İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Laricani bir neçə gün əvvəl ABŞ-ın ölkəsinə hücumu halında Amerikanın Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və BƏƏ-dəki səfirliklərinin vurulacağı ilə hədədləmişdi. 

Daha sonra isə Türkiyə ilə ABŞ arasında bir neçə günlük gərgin danışıqlar aparılıb. Rəsmi Ankara bu müddət ərzində Trampın İrana hücumunun qarşısını almaq üçün xeyli səy göstərib. Nəhayət, uzun müzakirələrdən sonra ABŞ-İran görüşünün 6 fevralda İstanbulda keçirilməsi qərara alınıb. İran qəflətən ABŞ ilə danışıqların İstanbuldan Omana köçürülməsini tələb edib. Bu bölgədə nüfuzu olan Türkiyəyə qarşı sayğısızlıq kimi anlaşıldı.  

Əntiqə Rəşid