Süni intellektlə saxta sənəd düzəldənləri hansı cəzalar gözləyir? - Vəkil xəbərdarlıq etdi  

Müasir dövrdə süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı həyatımızı asanlaşdırmaqla yanaşı, hüquqi müstəvidə bir sıra yeni risklər və qanunsuzluqlar üçün də şərait yaradır. Xüsusilə son zamanlar bəzi şəxslərin süni intellekt proqramları vasitəsilə öz xarici görünüşünü və ya şəxsi məlumatlarını dəyişərək saxta sənədlər hazırlaması hallarına rast gəlinir. Lakin unutmamaq lazımdır ki, texnologiyanın növündən və istifadə edilən üsuldan asılı olmayaraq, rəsmi sənədlərin saxtalaşdırılması birbaşa cinayət məsuliyyəti doğurur. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi bu növ əməllərə qarşı kifayət qədər sərt sanksiyalar nəzərdə tutur və süni intellektdən qanunsuz məqsədlərlə istifadə edənlər də istisna təşkil etmir. Bəs süni intellekt vasitəsilə saxta şəxsiyyət vəsiqəsi, pasport və ya digər sənədlər hazırlayanları hansı cəzalar gözləyir və mövcud qanunlar bu yeni riskləri tam əhatə edə bilir? Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən vəkil Toğrul Məmmədov məsələnin hüquqi tərəflərini ətraflı şərh edib.

Vəkil bildirib ki, saxta sənədin hansı texniki yolla və ya vasitə ilə hazırlanmasından asılı olmayaraq, bu əməl birbaşa cinayət məsuliyyəti yaradır.

Məsələ Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 320-ci maddəsi ilə tənzimlənir:

“Məcəllənin 320.1-ci maddəsinə əsasən, hüquq verən və ya vəzifədən azad edən vəsiqəni, yaxud digər rəsmi sənədi istifadə etmək məqsədi ilə saxtalaşdırma, qanunsuz hazırlama və ya satma əməllərinə görə 3 min manatdan 6 min manatadək miqdarda cərimə, 2 ilədək müddətə islah işləri və ya 2 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutulub”.

Əlavə olaraq, Toğrul Məmmədov qeyd edib ki, həmin saxta sənədlərdən bilə-bilə istifadə edilməsi (320.2-ci maddə) 1 min manatdan 2 min manatadək cərimə, 240 saatdan 300 saatadək ictimai işlər, 1 ilədək islah işləri və ya 1 ilədək azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Onun sözlərinə görə, qanunvericilikdə sənədin hansı alətlə (ənənəvi üsulla, fotoredaktorla və ya süni intellektlə) saxtalaşdırılmasının fərqi yoxdur – əsas şərt hüquq verən rəsmi sənədin saxta yolla tərtib olunması və ya dəyişdirilməsidir. Bu baxımdan mövcud Cinayət Məcəlləsinin normaları süni intellekt vasitəsilə törədilən sənəd saxtakarlığı əməllərini də tam əhatə edir və cəzasızlığa imkan vermir.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun

Sosial büdcədə rekord: maaş və pensiyalar artır? 

Prezidentin vəzifədən azad etdiyi məmurla bağlı yeni qərar verildi

SON DƏQİQƏ AÇIQLAMASI: Avqustun 10-dan sonra başlanılacaq

Yüksək vəzifəyə təyinat alan xanım KİMDİR? — FOTO