Ağcaqanadlar insanı dişləmədən nə qədər yaşaya bilir? – Maraqlı faktlar

MARAQLI

27.07.2026, 15:45

Ağcaqanadlar dünyanın demək olar ki, bütün bölgələrində yaşayan və insanlarla ən çox təmasda olan həşəratlardan biridir. Onların həyat tərzi, qidalanma xüsusiyyətləri və ömür müddəti ilə bağlı cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bir çox insan hesab edir ki, bütün ağcaqanadlar yaşamaq üçün mütləq insan və ya heyvan qanı ilə qidalanmalıdır. Halbuki bu, doğru deyil.

Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, yalnız dişi ağcaqanadlar müəyyən dövrlərdə qan sorurlar. Erkək ağcaqanadlar isə ömürləri boyu insanı və ya heyvanı dişləmir. Onların əsas qida mənbəyi bitkilərin nektarı, çiçək şirələri və digər şəkərli bitki mayeləridir. Bu qidalar onlara yaşamaq üçün lazım olan enerjini təmin edir.

Erkək ağcaqanadların qan sormasına ehtiyac olmadığı üçün onlar insan və ya heyvan tapmadıqda belə normal şəkildə həyatlarını davam etdirə bilirlər. Lakin onların ömrü nisbətən qısadır. Əlverişli hava şəraitində erkək ağcaqanadlar orta hesabla 6–10 gün yaşayırlar. Temperaturun yüksək olması, qida çatışmazlığı və təbii düşmənlərin çoxluğu bu müddəti daha da azalda bilər.

Dişi ağcaqanadların vəziyyəti isə bir qədər fərqlidir. Onlar da gündəlik enerji ehtiyaclarını əsasən çiçək nektarı və bitki şirələrindən qarşılayırlar. Yəni qan onların əsas qidası deyil. İnsan və ya heyvan qanını yalnız yumurta inkişaf etdirmək üçün lazım olan zülalı əldə etmək məqsədilə sorurlar.

Başqa sözlə, dişi ağcaqanad qan içmədən də müəyyən müddət yaşaya bilər. Lakin yumurta qoymaq və nəslini davam etdirmək üçün ona zülal lazımdır və bu zülalı əsasən qan vasitəsilə əldə edir. Qan qəbul etdikdən sonra dişi ağcaqanad bir neçə gün ərzində yumurtalarını qoyur və daha sonra yeni yumurta inkişaf etdirmək üçün yenidən qan sora bilər.

Əlverişli temperatur, kifayət qədər rütubət və qida olduğu şəraitdə dişi ağcaqanadların ömrü 1–2 aya qədər uzana bilər. Bəzi növlərdə isə bu müddət daha uzun olur. Xüsusilə qış yuxusuna gedən növlər aşağı temperatur şəraitində maddələr mübadiləsini zəiflədərək 6 aya qədər sağ qala bilirlər.

Ağcaqanadların ömrünə bir sıra amillər təsir göstərir. Temperatur, rütubət, qida ehtiyatı, külək, yırtıcı canlıların mövcudluğu və insektisidlər onların yaşam müddətini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər. Məsələn, isti və quru hava şəraitində ağcaqanadlar daha tez susuzlaşaraq məhv ola bilirlər. Əksinə, rütubətli və mülayim iqlim onların daha uzun yaşamasına şərait yaradır.

Maraqlıdır ki, ağcaqanadların insanı dişləməsi yalnız qidalanma məqsədi daşımır. Dişi ağcaqanad yumurta istehsalı üçün zülala ehtiyac duyduğundan insan və ya heyvan qanına müraciət edir. Buna görə də qan sorulması onların həyat dövrünün yalnız müəyyən mərhələsində baş verir.

Alimlər bildirirlər ki, dünyada 3 500-dən çox ağcaqanad növü mövcuddur və onların həyat müddəti növdən-növə fərqlənə bilər. Bununla belə, ümumi qayda ondan ibarətdir ki, erkək ağcaqanadlar qısaömürlü olur, dişi ağcaqanadlar isə əlverişli şəraitdə daha uzun yaşayır və bir neçə dəfə yumurta qoya bilirlər.

Bu faktlar göstərir ki, ağcaqanadların həyatda qalması yalnız qanla bağlı deyil. Onların əsas enerji mənbəyi bitki mənşəli qidalardır. Qan isə yalnız dişi ağcaqanadların çoxalması üçün zəruri olan əlavə zülal mənbəyi hesab olunur.

Həmçinin oxuyun