Sultan Süleyman dövründən bu günə qədər yaşayan canlı

MARAQLI

511

24.06.2026, 16:22

Bilinən ən uzunömürlü canlılardan biri Qrenlandiya köpək balığıdır. Bu nəhəng dəniz canlısı elm adamları tərəfindən Yer kürəsində yaşayan ən uzunömürlü onurğalı hesab olunur.

Oxu24.com xəbər verir ki, aparılan müxtəlif elmi tədqiqatlar, xüsusilə radiokarbon tarixləmə üsulları göstərir ki, bəzi fərdlər 400–500 ildən çox yaşaya bilir və hətta müəyyən nümunələrin 500 ildən artıq ömür sürdüyü ehtimal edilir. Bu isə o deməkdir ki, bəzi Qrenlandiya köpək balıqları insan sivilizasiyasının bir neçə əsrini “yaşayıb keçə” biləcək qədər uzunömürlüdür və tarixdə baş verən böyük dəyişikliklərin hamısına şahid ola bilər.

Bu köpək balıqları əsasən Şimali Atlantika və Arktikaya yaxın soyuq okean sularında yaşayır. Norveç, Kanada və Qrenlandiya ətrafı bölgələrdə onlara daha çox rast gəlinir. Çox dərin sulara uyğunlaşdıqları üçün bəzən 2000 metrdən də aşağı qatlarda hərəkət edirlər. Bu mühit həm çox soyuq, həm də qida baxımından nisbətən kasıb olduğu üçün onların həyat tərzi olduqca yavaşdır. Məhz bu yavaşlıq onların fiziologiyasına da təsir edir və onları digər köpək balığı növlərindən fərqləndirir.Qrenlandiya köpək balığının ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri onun çox aşağı metabolizmə sahib olmasıdır. Bədən funksiyaları son dərəcə yavaş işləyir, ürək döyüntüləri dəqiqədə cəmi bir neçə dəfə olur və bu rəqəm təxminən 6–8 arası dəyişir. Bədən temperaturu aşağı olduğu üçün enerji sərfiyyatı da minimal səviyyədə qalır. Bu xüsusiyyətlər onların həm çox yavaş böyüməsinə, həm də uzun illər yaşamasına imkan yaradır. Alimlər hesab edirlər ki, bu canlıların yaşlanma prosesi də olduqca gec baş verir və sanki zaman onların bədənində daha yavaş axır.Maraqlı məqamlardan biri də budur ki, Qrenlandiya köpək balıqları çox gec cinsi yetkinliyə çatırlar. Bəzi araşdırmalara görə, bu proses 100–150 yaş aralığında baş verir. Bu isə onların nəsilvermə dövrünün belə insan ömrü ilə müqayisədə çox fərqli bir zaman anlayışına sahib olduğunu göstərir. Belə bir bioloji quruluş onların uzunömürlü olmasının əsas səbəblərindən biri hesab olunur.

Bütün bu xüsusiyyətlər Qrenlandiya köpək balığını təkcə dənizlərin ən sirli yırtıcılarından biri etmir, həm də elmi baxımdan çox maraqlı tədqiqat obyektinə çevirir. Onların uzunömürlülüyü alimlər üçün yaşlanma prosesinin necə işlədiyini anlamaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Bəzi tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu canlıların genetik strukturu və hüceyrə yenilənmə mexanizmləri gələcəkdə insan ömrünün uzadılması ilə bağlı araşdırmalara da ipucu verə bilər.

Nigar

Həmçinin oxuyun